Grecki system liczbowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

'Grecki system liczbowy jest systemem addytywnym używającym liter greckiego alfabetu do reprezentacji liczb. Obecnie w Grecji jego zastosowanie ogranicza się do reprezentacji liczebników porządkowych oraz w sytuacjach analogicznych do stosowania rzymskiego zapisu w kulturze zachodniej.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Każda jednostka (1, 2, …, 9), każda dziesiątka (10, 20, …, 90) i każda setka (100, 200, …, 900) ma przypisaną oddzielną literę. Wymaga to 27 liter, więc 24-literowy alfabet grecki został rozszerzony o trzy archaiczne litery: digamma ϝ,(zamiennie z stigma ϛ lub, w greckim nowożytnym, στ) dla 6, koppa ϟ dla 90, i sampi ϡ dla 900.[1] Aby odróżnić liczby od liter są one zakończone przez keraia ((gr.) κεραία), symbol ( ʹ ) podobny do akcentu ostrego ( ´ ) ale mającego swój własny kod Unicode (U+0374).

Tak jak w większości alfabetycznych systemach liczbowych wartość liczby zapisanej za pomocą liter alfabetu otrzymuje się przez zsumowanie wartości odpowiadającej każdej literze. Na przykład 241 jest przedstawiane jako σμαʹ (200 + 40 + 1). Słynnym przykładem jest 666 (Liczba Bestii), która jest zapisywana jako χξϛʹ (600 + 60 + 6) w średniowiecznych rękopisach Apokalipsy świętego Jana.

Aby zapisać liczby od 1 000 do 999 999 te same litery są używane jako tysiące, dziesiątki tysięcy i setki tysięcy. Dodatkowo znak lewa keraira (Unicode U+0375, ‘Greek Lower Numeral Sign’) jest umieszczany przed tysiącami aby odróżnić je od typowego użycia. Na przykład, 2010 jest zapisywane jako ͵βιʹ (2000 + 10).

Litera Wartość Litera Wartość Litera Wartość
αʹ 1 ιʹ 10 ρʹ 100
βʹ 2 κʹ 20 σʹ 200
γʹ 3 λʹ 30 τʹ 300
δʹ 4 μʹ 40 υʹ 400
εʹ 5 νʹ 50 φʹ 500
ϝʹ lub ϛʹ lub στʹ 6 ξʹ 60 χʹ 600
ζʹ 7 οʹ 70 ψʹ 700
ηʹ 8 πʹ 80 ωʹ 800
θʹ 9 ϟʹ 90 ϡʹ 900

W języku nowogreckim zaleca się stosowanie dużych liter, jak w Φίλιππος Βʹ = Filip II.

Przypisy