Planowane załogowe loty kosmiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Poniższa tabela zawiera obecnie planowane załogowe loty kosmiczne do 2019 r. włącznie. Daty zaplanowanych startów ulegają często zmianom (na ogół opóźnieniom). Niektóre misje mogą też zostać z różnych powodów anulowane.

Wszystkie daty podane są według uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC). W nawiasach podano liczbę misji astronauty, łącznie z planowaną. Adnotacja "d-ca" oznacza dowódców misji, a w przypadku dowódców stałych załóg ISS (ekspedycji) dodano adnotację "d-ca Ekspedycji" z podaniem jej numeru.

Misja Data Załoga Opis
Rosja Sojuz MS-07 17.12.2017 – 17.04.2018 Anton Szkaplerow (3, d-ca, d-ca Ekspedycji 55), Scott Tingle (1), Norishige Kanai (1) Stała załoga stacji ISS
Rosja Sojuz MS-08 10.03 – wrzesień 2018 Oleg Artiemjew (2, d-ca), Andrew Feustel (3, d-ca Ekspedycji 56), Richard Arnold (2) Stała załoga stacji ISS
Rosja Sojuz MS-09 25.04 – listopad 2018 Siergej Prokopiew (1, d-ca), Alexander Gerst (2), Jeanette Epps (1) Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone Dragon 2 SpX-DM2 sierpień 2018 Eric Boe (3, d-ca), Robert Behnken (3) Lot testowy w ramach programu CCP
Rosja Sojuz MS-10 30.09.2018 – marzec 2019 Aleksiej Owczynin (2, d-ca), Nikołaj Tichonow (1), Tyler Hague (1) Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone CST-100 Starliner Boe-CFT listopad 2018 (lub początek 2019) Douglas Hurley (3, d-ca), Sunita Williams (3) Lot testowy w ramach programu CCP
Rosja Sojuz MS-11 30.11.2018 – maj 2019 Oleg Kononienko (4, d-ca), David Saint-Jacques (1), Serena Auñón-Chancellor (1) Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone USCV-1:
Dragon 2
styczeń 2019  ?, ?, ?, ? Stała załoga stacji amerykańskie części ISS. Pierwszy lot w ramach kontraktu NASA z przedsiębiorstwem SpaceX
Rosja Sojuz MS-12 30.03 – wrzesień 2019  ?, ?, ? Stała załoga rosyjskiej części stacji ISS
Stany Zjednoczone USCV-2:
CST-100 Starliner
maj lub czerwiec 2019  ?, ?, ?, ? Stała załoga stacji amerykańskie części ISS. Pierwszy lot w ramach kontraktu NASA z przedsiębiorstwem Boeing
Rosja Sojuz MS-13 30.09.2019 – marzec 2020  ?, ?, ? Stała załoga rosyjskiej części stacji ISS
Chińska Republika Ludowa Shenzhou 12 2019 (lub 2020)  ?, ?, ? Pierwszy lot do stałej stacji Tiangong

Dalsze plany[edytuj]

W zakresie załogowych lotów kosmicznych kilkuletnie plany są zawsze obarczone dużą niepewnością i należy je traktować jako przybliżone w znaczeniu: "nie wcześniej niż...".

Program NASA: Commercial Crew Program[edytuj]

Commercial Crew Program (CCP) finansowany przez NASA ma na celu wspomożenie prywatnych przedsiębiorstw astronautycznych w budowie statków załogowych, które byłyby w stanie transportować 4-osobowe załogi (maksymalnie 7 osób) do i z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Na obecnym, ostatnim etapie w programie uczestniczą dwa przedsiębiorstwa, które uzyskują już kontrakty NASA na przeprowadzenie kilku pierwszych lotów. Jednym z warunków programu jest przeprowadzenie wpierw testowych lotów załogowych z udziałem astronautów NASA. Przeprowadzenie tych lotów zapowiadane jest w 2018 r.[1] Ich terminy, jak również daty startów w ramach USCV, mogą ulec przesunięciu do kilku miesięcy w zależności od skali trudności technicznych.

Loty załogowe NASA do ISS[edytuj]

W wyniku programu CCP zostały wyłonione dwie firmy: Boeing i SpaceX, które otrzymują już kontrakty na poszczególne loty z załogami ISS. Według obecnych planów pierwsze z tych lotów, określanych jako US Crew Vehicle (USCV), odbędą się w 2019 r.[2]. Loty te będą realizowane naprzemiennie statkami Dragon 2 i CST-100 Starliner.

Prywatne projekty załogowe amerykańskich przedsiębiorstw[edytuj]

Amerykańska firma SpaceX kierowana przez Elona Muska od 2010 r. propaguje projekt kolonizacji Marsa[3]. W 2016 r. zostały opublikowana ogólna koncepcja projektu, oparta na systemie transportu międzyplanetarnego Interplanetary Transport System (ITS)[4]. W 2017 r. koncepcja ta została mocno zmieniona ze znacznym ograniczeniem jej rozmachu. Obecnie planuje się, że system transportu będzie mógł wynieść ładunek ok. 150 t na orbitę wokółziemską albo ok. 100 t umieścić na powierzchni Marsa, w tym ok. 80-100 pasażerów[5]. Pierwsze loty bezzałogowe miałyby odbyć się w 2022 r., a załogowe w 2024 r.

Inne załogowe projekty marsjańskie, takie jak Mars One, powszechnie są traktowane jako nierealne i będące wyłącznie próbami zdobycia funduszy od sponsorów[6].

Loty załogowe Rosji (Roskosmosu) do ISS[edytuj]

Do czasu wdrożenia do służby nowych statków amerykańskich w ramach programu CCP, załogi ISS będą wymieniane, tak jak obecnie, przez rosyjskie statki Sojuz w wersji MS, które będą startowały cztery razy każdego roku z 3-osobowymi załogami. Od 2019 r., o ile wejdą już do służby amerykańskie statki budowane w ramach programu CCP, będą odbywały się rocznie dwa starty Sojuzów na ISS. Nie przewiduje się dla tych statków innych zastosowań (oprócz sporadycznego udostępniania miejsc dla wypraw turystycznych).

W 2024 r. (z bardzo prawdopodobnym opóźnieniem) przewidziany jest pierwszy start nowego rosyjskiego statku załogowego o nazwie Federacja, którego perspektywiczne zadania obejmują także eksplorację dalszego kosmosu, w tym załogowe loty księżycowe.

Loty NASA w ramach programu SLS[edytuj]

Program Space Launch System finansowany przez NASA ma na celu budowę systemu bardzo ciężkich rakiet nośnych, porównywalnych z rakietą księżycową Saturn V, który umożliwi załogową eksplorację dalszego kosmosu, w tym Księżyca i Marsa. Załogowym statkiem wynoszonym przez tę rakietę będzie kapsuła Orion budowana pod kątem wypraw w dalszy kosmos. Obecnie (2017) przewidziane są następujące loty załogowe w ramach tego programu[7]:

  • SLS-3/EM-2 – 2021-2023: załogowy lot statku Orion wokół Księżyca i pierwszego modułu księżycowej stacji orbitalnej Deep Space Gateway (DSG),
  • SLS-4/EM-3 – 2024: lot z modułem mieszkalnym do stacji DSG,
  • SLS-5/EM-4 - 2025: lot z modułem logistycznym do DSG,
  • SLS-6/EM-5 - 2026: lot ze śluzą powietrzną do DSG,
  • SLS-8/EM-7 - 2027: testowa 191-221-dniowa misja do kompleksu DSG/DST (Deep Space Transport),
  • SLS-10/EM-9 - 2029: roczny lot do kompleksu DSG/DST w celu symulacji lotu na Marsa,
  • SLS-12/EM-12 - po 2030: międzyplanetarny lot stacji DST na orbitę Marsa.

Loty komercyjne do stacji Bigelow Aerospace[edytuj]

Firma Boeing pracuje nad wersją komercyjną kapsuły CST-100, która będzie stosowana do transportu załóg na komercyjną stację orbitalną firmy Bigelow Aerospace. Stacja będzie składać się z dwóch modułów BA 330, każdy o pojemności 330 m3, w których będą przebywały 6-osobowe załogi. Przewiduje się, że cele tych misji będą naukowe, stacja będzie wynajmowana agencjom kosmicznym lub przedsiębiorstwom zamierzającym prowadzić badania na orbicie. Rozpoczęcie funkcjonowania stacji przewiduje się ok. 2020 r.[8] Środkiem transportu do stacji będą załogowe statki Dragon 2 i Starliner.

Loty załogowe Chin[edytuj]

Chiny planują budowę w latach 2019-2022 własnej załogowej stacji orbitalnej Tiangong, której trzyosobowe załogi będą wymieniane statkami Shenzhou, prawdopodobnie dwa razy w roku. Pierwszy start do stacji odbędzie się w 2020 r. Do tego czasu nie są przewidziane loty statków Shenzhou.

W dalszej perspektywie, najwcześniej w połowie lat 20., planowane jest wdrożenie nowej kapsuły załogowej, która będzie mogła być wykorzystana także do załogowych lotów księżycowych[9], których rozpoczęcie jest przewidziane w latach 2031-2036.

Loty załogowe innych krajów[edytuj]

Z innych krajów prowadzących własne programy kosmiczne jedynie Indie (ISRO) podjęły prace nad własnym programem załogowym. Pierwszy lot dwuosobowej kapsuły, która zostanie wyniesiona rakietą nośną GSLV MkIII, nieoficjalnie spodziewany jest najwcześniej w 2024 r.[10]

Własne korpusy astronautów utrzymują ponadto Europa (Europejska Agencja Kosmiczna), Japonia i Kanada, których astronauci biorą udział w pracach załóg ISS korzystając z transportu na pokładzie statków amerykańskich i rosyjskich.

Przypisy

  1. Anna Heiney: Commercial crew demo missions manifested for Dragon 2 and CST-100 (ang.). blogs.nasa.gov, 2017-10-05. [dostęp 2017-10-07].
  2. Chris Bergin: NASA’s Commercial Crew Program Target Test Flight Dates (ang.). 5 kwietnia 2013. [dostęp 2013-04-06].
  3. Paul Harris, Elon Musk: 'I'm planning to retire to Mars' | Discover, the Guardian, 31 lipca 2010 [dostęp 2016-05-12].
  4. Adam Krzysztof Piech: Interplanetary Transport System – Mars dla każdego? (pol.). kosmonauta.net, 2016-10-02. [dostęp 2017-10-01].
  5. Michał Moroz: Aktualizacja planów marsjańskich SpaceX (pol.). kosmonauta.net, 2017-09-29. [dostęp 2017-10-01].
  6. Andrew Owens, Koki Ho, Samuel Schreiner, Olivier de Weck: An independent assessment of the technical feasibility of the Mars One mission plan – Updated analysis (ang.). W: Acta Astronautica, vol. 120, March-April 2016 [on-line]. [dostęp 2016-01-23]. s. 192-228.
  7. NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars | NASASpaceFlight.com
  8. Travel to the moon — and beyond — may go through North Las Vegas (ang.). Las Vegas Review-Journal, 2014-04-30. [dostęp 2014-05-03].
  9. Hubert Bartkowiak: Szczegóły nowego chińskiego statku załogowego (pol.). Kosmonauta.net, 2015-10-25. [dostęp 2015-11-07].
  10. Jan Szturc: Nowości z indyjskiego programu załogowego (pol.). Kosmonauta.net, 2014-11-18. [dostęp 2015-11-07].

Bibliografia[edytuj]