Planowane załogowe loty kosmiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Planowane załogowe loty kosmiczne. Daty zaplanowanych startów ulegają często zmianom (na ogół opóźnieniom). Niektóre misje mogą też zostać z różnych powodów anulowane.

Do 2021[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie daty podane są według uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC). W nawiasach podano liczbę misji astronauty, łącznie z planowaną. Adnotacja „dowódca” oznacza dowódców misji, a w przypadku dowódców stałych załóg ISS (ekspedycji) dodano adnotację „dowódca Ekspedycji” z podaniem jej numeru.

Misja Data Załoga Opis
Rosja Sojuz MS-11 5.12.2018 – kwiecień 2019 Oleg Kononienko (4) – dowódca; dowódca Ekspedycji 59
David Saint-Jacques (1)
Anne McClain (1)
Stała załoga stacji ISS
Rosja Sojuz MS-12 5.04.-22.10.2019 Oleg Skripoczka (3) – dowódca; dowódca Ekspedycji 60
Christina Hammock-Koch (1)
(astronauta Zjednoczonych Emiratów Arabskich)
Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone Dragon 2 SpX-DM2 czerwiec 2019 Robert Behnken (3)
Douglas Hurley (3)
Lot testowy w ramach programu CCP
Rosja Sojuz MS-13 24.07.2019 – 26.01.2020 Aleksandr Skworcow (3) – dowódca
Luca Parmitano (2) – dowódca Ekspedycji 61
Andrew Morgan (1)
Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone CST-100 Starliner Boe-CFT sierpień 2019 Eric Boe (3)
Christopher Ferguson (4)
Nicole Mann (1)
Lot testowy w ramach programu CCP
Stany Zjednoczone USCV-1:
Dragon 2
sierpień 2019 Victor Glover (1)
Mike Hopkins (2)
?, ?
Stała załoga amerykańskiej części stacji ISS. Pierwszy lot w ramach kontraktu NASA z przedsiębiorstwem SpaceX
Rosja Sojuz MS-15 8.10.2019 – kwiecień 2020 Nikołaj Tichonow (1) – dowódca
Andriej Babkin (1)
Christopher Cassidy (3) – dowódca Ekspedycji 62
Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone USCV-2:
CST-100 Starliner
luty 2020 John Cassada (1)
Sunita Williams (3)
?, ?
Stała załoga amerykańskiej części stacji ISS. Pierwszy lot w ramach kontraktu NASA z przedsiębiorstwem Boeing
Rosja Sojuz MS-16 15.04. - wrzesień 2020 Siergiej Ryżykow (2) – dowódca
Thomas Marshburn (3)
Soichi Noguchi (3)
Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone USCV-3:
Dragon 2
sierpień 2020 ?, ?, ?, ? Stała załoga amerykańskiej części stacji ISS
Chińska Republika Ludowa Shenzhou 12 2020 lub 2021 ?, ?, ? Pierwszy lot do stałej stacji Tiangong
Rosja Sojuz MS-17 21.10.2020 - kwiecień 2021 Anatolij Iwaniszyn (3) – dowódca
Iwan Wagner (1)
Stephen Bowen (3)
Stała załoga stacji ISS

Dalsze plany[edytuj | edytuj kod]

W zakresie załogowych lotów kosmicznych kilkuletnie plany są zawsze obarczone dużą niepewnością i należy je traktować jako przybliżone w znaczeniu: „nie wcześniej niż...”.

Program NASA: Commercial Crew Program[edytuj | edytuj kod]

Commercial Crew Program (CCP) finansowany przez NASA ma na celu wspomożenie prywatnych przedsiębiorstw astronautycznych w budowie statków załogowych, które byłyby w stanie transportować 4-osobowe załogi (maksymalnie 7 osób) do i z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Na obecnym, ostatnim etapie w programie uczestniczą dwa przedsiębiorstwa, które uzyskują już kontrakty NASA na przeprowadzenie kilku pierwszych lotów. Jednym z warunków programu jest przeprowadzenie wpierw testowych lotów załogowych z udziałem astronautów NASA. Przeprowadzenie tych lotów zapowiadane jest w 2018 r.[1] Ich terminy, jak również daty startów w ramach USCV, mogą ulec przesunięciu do kilku miesięcy w zależności od skali trudności technicznych.

Loty załogowe NASA do ISS[edytuj | edytuj kod]

W wyniku programu CCP zostały wyłonione dwie firmy: Boeing i SpaceX, które otrzymują już kontrakty na poszczególne loty z załogami ISS. Według obecnych planów pierwsze z tych lotów, określanych jako US Crew Vehicle (USCV), odbędą się pod koniec 2019 r.[2]. Loty te będą realizowane naprzemiennie statkami Dragon 2 i CST-100 Starliner.

Prywatne projekty załogowe amerykańskich przedsiębiorstw[edytuj | edytuj kod]

Amerykańska firma SpaceX kierowana przez Elona Muska od 2010 r. propaguje projekt kolonizacji Marsa[3]. W 2016 r. zostały opublikowana ogólna koncepcja projektu, oparta na systemie transportu międzyplanetarnego Interplanetary Transport System (ITS)[4]. W 2017 r. koncepcja ta została mocno zmieniona ze znacznym ograniczeniem jej rozmachu. Obecnie planuje się, że system transportu będzie mógł wynieść ładunek ok. 150 t na orbitę wokółziemską albo ok. 100 t umieścić na powierzchni Marsa, w tym ok. 80-100 pasażerów[5]. Pierwsze loty bezzałogowe miałyby odbyć się w 2022 r., a załogowe w 2024 r.

Inne załogowe projekty marsjańskie, takie jak Mars One, powszechnie są traktowane jako nierealne i będące wyłącznie próbami zdobycia funduszy od sponsorów[6].

Loty załogowe Rosji (Roskosmosu) do ISS[edytuj | edytuj kod]

Do czasu wdrożenia do służby nowych statków amerykańskich w ramach programu CCP, załogi ISS będą wymieniane, tak jak obecnie, przez rosyjskie statki Sojuz w wersji MS, które będą startowały cztery razy każdego roku z 3-osobowymi załogami. Od 2019 r., o ile wejdą już do służby amerykańskie statki budowane w ramach programu CCP, będą odbywały się rocznie dwa starty Sojuzów na ISS. Nie przewiduje się dla tych statków innych zastosowań (oprócz sporadycznego udostępniania miejsc dla wypraw turystycznych).

W 2024 r. (z bardzo prawdopodobnym opóźnieniem) przewidziany jest pierwszy start nowego rosyjskiego statku załogowego o nazwie Federacja, którego perspektywiczne zadania obejmują także eksplorację dalszego kosmosu, w tym załogowe loty księżycowe.

Loty NASA w ramach programu SLS[edytuj | edytuj kod]

Program Space Launch System finansowany przez NASA ma na celu budowę systemu bardzo ciężkich rakiet nośnych, porównywalnych z rakietą księżycową Saturn V, który umożliwi załogową eksplorację dalszego kosmosu, w tym Księżyca i Marsa. Załogowym statkiem wynoszonym przez tę rakietę będzie kapsuła Orion budowana pod kątem wypraw w dalszy kosmos. Obecnie (2017) przewidziane są następujące loty załogowe w ramach tego programu[7]:

  • SLS-1B/EM-2 – 2023: pierwszy załogowy lot statku Orion: lot wokół Księżyca i umieszczenie pierwszego modułu stacji Deep Space Gateway (DSG) na orbicie księżycowej,
  • SLS-1B/EM-3 – 2024: lot z modułem mieszkalnym dla stacji DSG,
  • SLS-1B/EM-4 - 2025: lot z modułem logistycznym dla DSG,
  • SLS-1B/EM-5 - 2026: lot ze śluzą powietrzną dla DSG,
  • SLS-1B/EM-7 - 2027: testowa 191-221-dniowa misja do kompleksu DSG/DST (Deep Space Transport),
  • SLS-1B/EM-9 - 2029: roczny lot do kompleksu DSG/DST w celu symulacji lotu na Marsa,
  • SLS-2/EM-12 - po 2030: międzyplanetarny lot stacji DST na orbitę Marsa.

Loty komercyjne do stacji Bigelow Aerospace[edytuj | edytuj kod]

Firma Boeing pracuje nad wersją komercyjną kapsuły CST-100, która będzie stosowana do transportu załóg na komercyjną stację orbitalną firmy Bigelow Aerospace. Stacja będzie składać się z dwóch modułów BA 330, każdy o pojemności 330 m3, w których będą przebywały 6-osobowe załogi. Przewiduje się, że cele tych misji będą naukowe, stacja będzie wynajmowana agencjom kosmicznym lub przedsiębiorstwom zamierzającym prowadzić badania na orbicie. Rozpoczęcie funkcjonowania stacji przewiduje się ok. 2020 r.[8] Środkiem transportu do stacji będą załogowe statki Dragon 2 i Starliner.

Loty załogowe Chin[edytuj | edytuj kod]

Chiny planują budowę w latach 2019-2022 własnej załogowej stacji orbitalnej Tiangong, której trzyosobowe załogi będą wymieniane statkami Shenzhou, prawdopodobnie dwa razy w roku. Pierwszy start do stacji odbędzie się w 2020 r. Do tego czasu nie są przewidziane loty statków Shenzhou.

W dalszej perspektywie, najwcześniej w połowie lat 20., planowane jest wdrożenie nowej kapsuły załogowej, która będzie mogła być wykorzystana także do załogowych lotów księżycowych[9], których rozpoczęcie jest przewidziane w latach 2031-2036.

Loty załogowe Indii[edytuj | edytuj kod]

Nad własnym programem załogowym pracują także Indie[10] (ISRO). Oficjalnie program załogowy ogłoszono w 2018 r. Rakietą nośną do wynoszenia trójosobowej kapsuły Gaganyaan będzie GSLV MkIII. Pierwszy lot z jednym astronautą na pokładzie planowany jest do 2022 r.[11]

Loty załogowe innych krajów[edytuj | edytuj kod]

Własne korpusy astronautów utrzymują ponadto Europa (Europejska Agencja Kosmiczna), Japonia i Kanada, których astronauci biorą udział w pracach załóg ISS korzystając z transportu na pokładzie statków amerykańskich i rosyjskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Anna Heiney: Commercial crew demo missions manifested for Dragon 2 and CST-100 (ang.). blogs.nasa.gov, 2017-10-05. [dostęp 2017-10-07].
  2. Chris Bergin: NASA’s Commercial Crew Program Target Test Flight Dates (ang.). 5 kwietnia 2013. [dostęp 2013-04-06].
  3. Paul Harris, Elon Musk: 'I'm planning to retire to Mars' | Discover, the Guardian, 31 lipca 2010 [dostęp 2016-05-12].
  4. Adam Krzysztof Piech: Interplanetary Transport System – Mars dla każdego? (pol.). kosmonauta.net, 2016-10-02. [dostęp 2017-10-01].
  5. Michał Moroz: Aktualizacja planów marsjańskich SpaceX (pol.). kosmonauta.net, 2017-09-29. [dostęp 2017-10-01].
  6. Andrew Owens, Koki Ho, Samuel Schreiner, Olivier de Weck: An independent assessment of the technical feasibility of the Mars One mission plan – Updated analysis (ang.). W: Acta Astronautica, vol. 120, March-April 2016 [on-line]. s. 192-228. [dostęp 2016-01-23].
  7. NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars | NASASpaceFlight.com, www.nasaspaceflight.com [dostęp 2017-11-26] (ang.).
  8. Travel to the moon — and beyond — may go through North Las Vegas (ang.). Las Vegas Review-Journal, 2014-04-30. [dostęp 2014-05-03].
  9. Hubert Bartkowiak: Szczegóły nowego chińskiego statku załogowego (pol.). Kosmonauta.net, 2015-10-25. [dostęp 2015-11-07].
  10. Jan Szturc: Nowości z indyjskiego programu załogowego (pol.). Kosmonauta.net, 2014-11-18. [dostęp 2015-11-07].
  11. Michał Moroz: Indie mają umieścić człowieka na orbicie do 2022 (pol.). Kosmonauta.net, 2018-08-15. [dostęp 2018-08-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]