Planowane załogowe loty kosmiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Poniższa tabela zawiera obecnie planowane załogowe loty kosmiczne do 2019 r. włącznie. Daty zaplanowanych startów ulegają często zmianom (na ogół opóźnieniom). Niektóre misje mogą też zostać z różnych powodów anulowane.

Wszystkie daty podane są według uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC). W nawiasach podano liczbę misji astronauty, łącznie z planowaną. Adnotacja „d-ca” oznacza dowódców misji, a w przypadku dowódców stałych załóg ISS (ekspedycji) dodano adnotację „d-ca Ekspedycji” z podaniem jej numeru.

Misja Data Załoga Opis
Rosja Sojuz MS-10 14.09.2018 – 24.02.2019 Aleksiej Owczynin (2) – dowódca; dowódca Ekspedycji 58
Nikołaj Tichonow (1)
Tyler Hague (1)
Stała załoga stacji ISS
Rosja Sojuz MS-11 15.11.2018 – maj 2019 Oleg Kononienko (4) – dowódca; dowódca Ekspedycji 59
David Saint-Jacques (1)
Anne McClain (1)
Stała załoga stacji ISS
Stany Zjednoczone CST-100 Starliner Boe-CFT początek 2019 Douglas Hurley (3) – dowódca
Sunita Williams (3)
Lot testowy w ramach programu CCP
Stany Zjednoczone Dragon 2 SpX-DM2 początek 2019 Eric Boe (3) – dowódca
Robert Behnken (3)
Lot testowy w ramach programu CCP
Rosja Sojuz MS-12 7.03 – wrzesień 2019 ?, ?, ? Stała załoga rosyjskiej części stacji ISS
Stany Zjednoczone USCV-1:
CST-100 Starliner
2019 ?, ?, ?, ? Stała załoga amerykańskiej części stacji ISS. Pierwszy lot w ramach kontraktu NASA z przedsiębiorstwem Boeing
Rosja Sojuz MS-13 maj 2019 – listopad 2019 ?, Luca Parmitano (2), ? Stała załoga rosyjskiej części stacji ISS
Stany Zjednoczone USCV-2:
Dragon 2
2019 ?, ?, ?, ? Stała załoga amerykańskiej części stacji ISS. Pierwszy lot w ramach kontraktu NASA z przedsiębiorstwem SpaceX
Rosja Sojuz MS-14 wrzesień 2019 – luty 2020 ?, ?, ? Stała załoga rosyjskiej części stacji ISS
Chińska Republika Ludowa Shenzhou 12 2020 ?, ?, ? Pierwszy lot do stałej stacji Tiangong

Dalsze plany[edytuj | edytuj kod]

W zakresie załogowych lotów kosmicznych kilkuletnie plany są zawsze obarczone dużą niepewnością i należy je traktować jako przybliżone w znaczeniu: „nie wcześniej niż...”.

Program NASA: Commercial Crew Program[edytuj | edytuj kod]

Commercial Crew Program (CCP) finansowany przez NASA ma na celu wspomożenie prywatnych przedsiębiorstw astronautycznych w budowie statków załogowych, które byłyby w stanie transportować 4-osobowe załogi (maksymalnie 7 osób) do i z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Na obecnym, ostatnim etapie w programie uczestniczą dwa przedsiębiorstwa, które uzyskują już kontrakty NASA na przeprowadzenie kilku pierwszych lotów. Jednym z warunków programu jest przeprowadzenie wpierw testowych lotów załogowych z udziałem astronautów NASA. Przeprowadzenie tych lotów zapowiadane jest w 2018 r.[1] Ich terminy, jak również daty startów w ramach USCV, mogą ulec przesunięciu do kilku miesięcy w zależności od skali trudności technicznych.

Loty załogowe NASA do ISS[edytuj | edytuj kod]

W wyniku programu CCP zostały wyłonione dwie firmy: Boeing i SpaceX, które otrzymują już kontrakty na poszczególne loty z załogami ISS. Według obecnych planów pierwsze z tych lotów, określanych jako US Crew Vehicle (USCV), odbędą się w 2019 r.[2]. Loty te będą realizowane naprzemiennie statkami Dragon 2 i CST-100 Starliner.

Prywatne projekty załogowe amerykańskich przedsiębiorstw[edytuj | edytuj kod]

Amerykańska firma SpaceX kierowana przez Elona Muska od 2010 r. propaguje projekt kolonizacji Marsa[3]. W 2016 r. zostały opublikowana ogólna koncepcja projektu, oparta na systemie transportu międzyplanetarnego Interplanetary Transport System (ITS)[4]. W 2017 r. koncepcja ta została mocno zmieniona ze znacznym ograniczeniem jej rozmachu. Obecnie planuje się, że system transportu będzie mógł wynieść ładunek ok. 150 t na orbitę wokółziemską albo ok. 100 t umieścić na powierzchni Marsa, w tym ok. 80-100 pasażerów[5]. Pierwsze loty bezzałogowe miałyby odbyć się w 2022 r., a załogowe w 2024 r.

Inne załogowe projekty marsjańskie, takie jak Mars One, powszechnie są traktowane jako nierealne i będące wyłącznie próbami zdobycia funduszy od sponsorów[6].

Loty załogowe Rosji (Roskosmosu) do ISS[edytuj | edytuj kod]

Do czasu wdrożenia do służby nowych statków amerykańskich w ramach programu CCP, załogi ISS będą wymieniane, tak jak obecnie, przez rosyjskie statki Sojuz w wersji MS, które będą startowały cztery razy każdego roku z 3-osobowymi załogami. Od 2019 r., o ile wejdą już do służby amerykańskie statki budowane w ramach programu CCP, będą odbywały się rocznie dwa starty Sojuzów na ISS. Nie przewiduje się dla tych statków innych zastosowań (oprócz sporadycznego udostępniania miejsc dla wypraw turystycznych).

W 2024 r. (z bardzo prawdopodobnym opóźnieniem) przewidziany jest pierwszy start nowego rosyjskiego statku załogowego o nazwie Federacja, którego perspektywiczne zadania obejmują także eksplorację dalszego kosmosu, w tym załogowe loty księżycowe.

Loty NASA w ramach programu SLS[edytuj | edytuj kod]

Program Space Launch System finansowany przez NASA ma na celu budowę systemu bardzo ciężkich rakiet nośnych, porównywalnych z rakietą księżycową Saturn V, który umożliwi załogową eksplorację dalszego kosmosu, w tym Księżyca i Marsa. Załogowym statkiem wynoszonym przez tę rakietę będzie kapsuła Orion budowana pod kątem wypraw w dalszy kosmos. Obecnie (2017) przewidziane są następujące loty załogowe w ramach tego programu[7]:

  • SLS-1B/EM-2 – 2023: pierwszy załogowy lot statku Orion: lot wokół Księżyca i umieszczenie pierwszego modułu stacji Deep Space Gateway (DSG) na orbicie księżycowej,
  • SLS-1B/EM-3 – 2024: lot z modułem mieszkalnym dla stacji DSG,
  • SLS-1B/EM-4 - 2025: lot z modułem logistycznym dla DSG,
  • SLS-1B/EM-5 - 2026: lot ze śluzą powietrzną dla DSG,
  • SLS-1B/EM-7 - 2027: testowa 191-221-dniowa misja do kompleksu DSG/DST (Deep Space Transport),
  • SLS-1B/EM-9 - 2029: roczny lot do kompleksu DSG/DST w celu symulacji lotu na Marsa,
  • SLS-2/EM-12 - po 2030: międzyplanetarny lot stacji DST na orbitę Marsa.

Loty komercyjne do stacji Bigelow Aerospace[edytuj | edytuj kod]

Firma Boeing pracuje nad wersją komercyjną kapsuły CST-100, która będzie stosowana do transportu załóg na komercyjną stację orbitalną firmy Bigelow Aerospace. Stacja będzie składać się z dwóch modułów BA 330, każdy o pojemności 330 m3, w których będą przebywały 6-osobowe załogi. Przewiduje się, że cele tych misji będą naukowe, stacja będzie wynajmowana agencjom kosmicznym lub przedsiębiorstwom zamierzającym prowadzić badania na orbicie. Rozpoczęcie funkcjonowania stacji przewiduje się ok. 2020 r.[8] Środkiem transportu do stacji będą załogowe statki Dragon 2 i Starliner.

Loty załogowe Chin[edytuj | edytuj kod]

Chiny planują budowę w latach 2019-2022 własnej załogowej stacji orbitalnej Tiangong, której trzyosobowe załogi będą wymieniane statkami Shenzhou, prawdopodobnie dwa razy w roku. Pierwszy start do stacji odbędzie się w 2020 r. Do tego czasu nie są przewidziane loty statków Shenzhou.

W dalszej perspektywie, najwcześniej w połowie lat 20., planowane jest wdrożenie nowej kapsuły załogowej, która będzie mogła być wykorzystana także do załogowych lotów księżycowych[9], których rozpoczęcie jest przewidziane w latach 2031-2036.

Loty załogowe innych krajów[edytuj | edytuj kod]

Z innych krajów prowadzących własne programy kosmiczne jedynie Indie (ISRO) podjęły prace nad własnym programem załogowym. Pierwszy lot dwuosobowej kapsuły, która zostanie wyniesiona rakietą nośną GSLV MkIII, nieoficjalnie spodziewany jest najwcześniej w 2024 r.[10]

Własne korpusy astronautów utrzymują ponadto Europa (Europejska Agencja Kosmiczna), Japonia i Kanada, których astronauci biorą udział w pracach załóg ISS korzystając z transportu na pokładzie statków amerykańskich i rosyjskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Anna Heiney: Commercial crew demo missions manifested for Dragon 2 and CST-100 (ang.). blogs.nasa.gov, 2017-10-05. [dostęp 2017-10-07].
  2. Chris Bergin: NASA’s Commercial Crew Program Target Test Flight Dates (ang.). 5 kwietnia 2013. [dostęp 2013-04-06].
  3. Paul Harris, Elon Musk: 'I'm planning to retire to Mars' | Discover, the Guardian, 31 lipca 2010 [dostęp 2016-05-12].
  4. Adam Krzysztof Piech: Interplanetary Transport System – Mars dla każdego? (pol.). kosmonauta.net, 2016-10-02. [dostęp 2017-10-01].
  5. Michał Moroz: Aktualizacja planów marsjańskich SpaceX (pol.). kosmonauta.net, 2017-09-29. [dostęp 2017-10-01].
  6. Andrew Owens, Koki Ho, Samuel Schreiner, Olivier de Weck: An independent assessment of the technical feasibility of the Mars One mission plan – Updated analysis (ang.). W: Acta Astronautica, vol. 120, March-April 2016 [on-line]. [dostęp 2016-01-23]. s. 192-228.
  7. NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars | NASASpaceFlight.com, www.nasaspaceflight.com [dostęp 2017-11-26] (ang.).
  8. Travel to the moon — and beyond — may go through North Las Vegas (ang.). Las Vegas Review-Journal, 2014-04-30. [dostęp 2014-05-03].
  9. Hubert Bartkowiak: Szczegóły nowego chińskiego statku załogowego (pol.). Kosmonauta.net, 2015-10-25. [dostęp 2015-11-07].
  10. Jan Szturc: Nowości z indyjskiego programu załogowego (pol.). Kosmonauta.net, 2014-11-18. [dostęp 2015-11-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]