Pobikry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pobikry
wieś
Ilustracja
Oficyna dworska, pierwotnie dwór (pocz. XIX w.)
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat wysokomazowiecki
Gmina Ciechanowiec
Liczba ludności (2012) 244[1]
Strefa numeracyjna 86
Kod pocztowy 18-230
Tablice rejestracyjne BWM
SIMC 0395760
Położenie na mapie gminy Ciechanowiec
Mapa lokalizacyjna gminy Ciechanowiec
Pobikry
Pobikry
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pobikry
Pobikry
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Pobikry
Pobikry
Położenie na mapie powiatu wysokomazowieckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wysokomazowieckiego
Pobikry
Pobikry
Ziemia52°37′47″N 22°38′40″E/52,629722 22,644444

Pobikrywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec.

W latach 1952-1954 miejscowość była siedzibą gminy Pobikry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Znani właściciele wsi[edytuj | edytuj kod]

Historia kościoła w Pobikrach[edytuj | edytuj kod]

  • Bartłomiej Pobikrowski, podsędek ziemski drohicki i jego żona Cecylia Kuczyńska, ufundowali w roku 1504 pierwszy drewniany kościół pw. św. Anny, Katarzyny, Cecylii i Wszystkich Świętych, uposażając go w dwie włóki ziemi
  • w roku 1514 Paweł Algimunt Holszański (1485–1555), biskup łucki, założył w Pobikrach parafię, wystawiając 8 maja 1514 roku w Skrzeszewie dokument erekcyjny
  • pożar pierwszej świątyni fundacji Pobikrowskich pod koniec XVII wieku
  • budowa nowej (przed 1704 rokiem) świątyni staraniem ks. Franciszka Kuczyńskiego, wzniesionej sumptem miejscowego dziedzica Stanisława Godlewskiego h. Gozdawa (zm. 1709), starosty nurskiego i kasztelana podlaskiego. W roku 1743 kościół spalił się
  • trzeci drewniany kościół ufundował w 1743 roku chorąży ziemi drohickiej Karol Niemira h. Gozdawa. Jego budową kierował ks. Jakub Chrościewicz (1720–1753), ówczesny proboszcz pobikrowski
  • dzięki ofiarności Dominika hr. Ciecierskiego w roku 1814 ukończono budowę nowego, drewnianego kościoła
  • czwarty pobikrowski kościół spłonął 17 września 1846 roku razem z plebanią i budynkami gospodarczymi
  • 9 października 1857 roku został położony kamień węgielny pod budowę kościoła murowanego. Fundatorem nowej świątyni był dziedzic Pobikier – Stefan hr Ciecierski (1821–1888) i jego żona Jadwiga Rzewuska (1836–1882)[3]

W roku 1921:

  • we wsi Pobikry znajdowało się 30 budynków mieszkalnych. Naliczono 211 osób (103 mężczyzn i 108 kobiet). Wszyscy zadeklarowali narodowość polską. Wyznanie rzymskokatolickie zgłosiło 178 osób, prawosławne 21, a mojżeszowe 12.
  • w folwarku Pobikry było 13 budynków z przeznaczeniem mieszkalnym i 206. mieszkańców (87. mężczyzn i 119 kobiet). Wszyscy zadeklarowali narodowość polską i wyznanie rzymskokatolickie[4]

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 13 Eskadra Towarzysząca[5].

W Pobikrach znajduje się zbiorowa mogiła 106 Żydów z Ciechanowca zastrzelonych we wsi 2 grudnia 1942 przez niemiecką żandarmerię. Obecnie w tym miejscu znajduje się pomnik upamiętniający ofiary[6].

Obiekty zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa w Pobikrach
kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa w Pobikrach (front)
  • w ogrodzeniu cmentarza kościelnego murowane bramki z nietynkowanej cegły
  • na cmentarzu:
    • krypta grobowa Wandy z Ciecierskich i Stanisława Jezierskiego, Horwattów
    • grób Piotra i Franciszka Szadurskich
    • liczne krzyże żeliwne z końca XIX w.
  • plebania zbudowana w 1863 r., odnowiona 1958
  • zespół dworski z XIX w.:
    • oficyna dworska zbudowana w I połowie XIX w.
    • stajnia z wozownią
    • kuźnia
    • park[7].
  • krzyż przydrożny z 1861, cokół murowany z cegły na nim pełny krzyż żeliwny z okrągłymi gałkami na zakończeniach ramion[2]
  • Mogiła zbiorowa ludności cywilnej narodowości żydowskiej ofiar terroru niemieckiego z 2.VI.1942 r[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Miejski Portal Internetowy - Sołectwo Pobikry
  2. a b c Katalog zabytków sztuki, Województwo łomżyńskie, Pod redakcją M. Kałamajskiej-Saeed, Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice, PAN Instytut Sztuki, Warszawa 1986, str. 60
  3. a b Parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Diecezja drohiczyńska. [dostęp 2012-05-17].
  4. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie pierwszego powszechnego spisu ludności z dnia 30 września 1921 r., Województwo białostockie, Powiat wysokomazowiecki, Gmina Skórzec
  5. Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1991, s. 349. ISBN 83-206-0795-7.
  6. a b Informacje na stronie : Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. (2012-08-11)
  7. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków stan na 31 grudnia 2011 r. - woj. podlaskie pow. wysokomazowiecki z www.nid.pl.(2012-08-11)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 68.