Pokój w San Stefano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zmiany terytorialne granic Rosji, Serbii, Rumunii i Czarnogóry, a także granice Wielkiej Bułgarii według pokoju w San Stefano
Granice Wielkiej Bułgarii według traktatu w San Stefano i ich korekta po pokoju berlińskim 1878
Dom rodziny Simeonoglou, w którym podpisano traktat

Wstępny traktat pokojowy w San Stefano – kończący wojnę rosyjsko-turecką (1877-1878), został podpisany 3 marca 1878 w San Stefano(ang.), w pobliżu Stambułu. Wojna zakończyła się rosyjskim zwycięstwem.

Najważniejsze rezultaty wojny rosyjsko-tureckiej, zawarte w traktacie w San Stefano, to wyzwolenie Bułgarii spod panowania Imperium Osmańskiego i uznanie niepodległości jej państw sąsiednich: Serbii, Czarnogóry i Rumunii.

Sygnatariuszami dokumentu byli hrabia Nikołaj Ignatjew i Aleksandr Nielidow ze strony Imperium Rosyjskiego oraz Safwet Pasza (minister spraw zagranicznych) i Sadullah Bej (ambasador w Berlinie) w imieniu Turcji. Traktat został podpisany na bazie zawartego 19 stycznia w Adrianopolu zawieszenia broni. Oprócz odzyskania niepodległości Czarnogóra, Serbia i Rumunia uzyskiwały korzyści terytorialne. Rumunia uzyskała północną Dobrudżę. Bośnia i Hercegowina otrzymywały autonomię w ramach Imperium Osmańskiego. Bułgaria (jako wasal Turcji) otrzymywała terytorium od Dunaju do Morza Egejskiego i od Morza Czarnego do Jeziora Ochrydzkiego, była ogłoszona jako autonomiczne księstwo z prawem wyboru księcia. Wojska tureckie miały być wycofane z Bułgarii, wojska rosyjskie pozostawały na jej terytorium na okres dwóch lat. Rosja otrzymywała w ramach traktatu na Kaukazie Południowym: Batumi, Ardahan, Kars, Bajazet, w Europie - południową Besarabię, prócz wysp w delcie Dunaju, który został umiędzynarodowiony od Żelaznych Wrót do ujścia. Turcja zobowiązywała się wypłacić Rosji 310 mln rubli kontrybucji, przeprowadzić reformy w tureckiej Armenii, utworzyć w Epirze, Tesalii i Albanii zarządy typu wcześniej utworzonych w 1868 na Krecie.

Traktat ten zmieniał sytuację na Bałkanach na korzyść Rosji, której wpływy by znacznie wzrosły, gdyby wszedł w życie. Zgodnie z traktatem miała powstać Wielka Bułgaria pod całkowitym wpływem Imperium Rosyjskiego. Wzbudziło to niezadowolenie Wielkiej Brytanii i Austro-Węgier, które obawiały się nadmiernego umocnienia Rosji na Bałkanach oraz przejęcia kontroli nad Cieśninami (Dardanele i Bosfor). Zawarty w San Stefano traktat pokojowy został na kongresie berlińskim w 1878 został zastąpiony traktatem znacznie mniej korzystnym dla Rosji i Bułgarii - pozostawiającym Macedonię i Rumelię Wschodnią poza granicami Bułgarii.

Postanowienia[edytuj | edytuj kod]

  • uznanie przez Turcję niepodległości Serbii i Czarnogóry,
  • Rosja uzyskuje część Besarabii
  • Rumunia zyskuje płn. Dobrudżę


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia, t - 22, Moskwa 1975.