Polikarp ze Smyrny

Święty
Polikarp
Πολύκαρπος
	Ojciec apostolski; Czcigodny Starzec
	; Mozaika, przedstawiająca Polikarpa (przed 526 rokiem)
Data urodzenia	ok. 70
Data i miejsce śmierci	23 lutego 155/156/167/177 ; Smyrna
Czczony przez	Kościół katolicki,; Cerkiew prawosławna
Wspomnienie	23 lutego; 8 marca
Atrybuty	paliusz z krzyżami, książka lub List do Filipian
	Multimedia w Wikimedia Commons

Polikarp ze Smyrny (gr. Πολύκαρπος, cs. священномученик Полика́рп Сми́рнский, łac. Polycarpus; ur. ok. 70, zm. 23 lutego 155/156/167/177) – biskup Smyrny, święty katolicki i prawosławny (jako święty męczennik), zaliczany do ojców apostolskich.

Życiorys

Urodził się około 70 roku w chrześcijańskiej rodzinie^[1]. Był uczniem Jana Apostoła^[2], a około 100 roku został przez niego ustanowiony biskupem Smyrny^[1]. Gdy Ignacy Antiocheński był eskortowany do Rzymu, by ponieść śmierć męczeńską, spotkał się z Polikarpem, a z Troady napisał do niego list^[2]. Około 155 roku^[3], w czasie pontyfikatu Aniceta, spotkał się z papieżem w Rzymie aby uzgodnić datę świętowania Wielkanocy, jednak nie doszli do porozumienia^[2]. Mimo tego obaj zachowali dobre relacje^[1]. W czasie pobytu w Rzymie, Polikarp dyskutował i nawracał marcjonistów i walentynian^[2]. W wieku 86 lat został aresztowany i skazany na śmierć przez spalenie na stosie^[2]. W związku z tym, że płomienie nie chciały objąć Polikarpa, jeden z wykonujących wyrok podszedł i przebił go lub sztyletem^[1]. Miało to miejsce 23 lutego 155 albo 156 roku^[2]. Data śmierci jest przedmiotem dyskusji, bowiem podawany jest również rok 167 i 177^[1].

Po męczeńskiej śmierci św. Polikarpa naoczni jej świadkowie sporządzili opis jego męczeństwa i jako list Kościoła smyrneńskiego przesłali do wiernych w Filomelium^[2]. Opis zachował się do czasów współczesnych i jest znany jako „Martyrium Polycarpi”^[1]. Jest to najstarszy znany dokument opisujący śmierć pojedynczego męczennika^[1]. Troska współwyznawców o szczątki zabitego Polikarpa jest odnotowywana jako jeden z pierwszych przejawów czczenia świętych oraz ich relikwii^[4].

Twórczość

Polikarp był autorem wielu listów, z których zachował się jeden, skierowany do wspólnoty chrześcijańskiej w Filippi^[1]. Jedynym zachowanym w całości przekładem był przekład łaciński, natomiast grecki oryginał zachował się częściowo^[2]. List opisuje działalność ówczesnego Kościoła, stawiając diakonów wyżej od prezbiterów, wyrażając troskę o czystość wiary i zachowanie tradycji apostolskiej^[2].

Kult

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 23 lutego^[3], natomiast Cerkiew prawosławna wspomina męczennika 23 lutego/8 marca^[c], tj. 8 marca^[d] według kalendarza gregoriańskiego^[5].

W ikonografii przedstawia się go jako mężczyznę z krótką, siwą brodą, ubranego w szaty biskupie ozdobione krzyżami^[5]. Jest patronem chorych na czerwonkę i cierpiących na ból ucha^[3].

Zobacz też

Uwagi

↑ liturgia katolicka oraz prawosławna według kalendarza juliańskiego
↑ prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego
↑ podwójne datowanie.
↑ 7 marca, w przypadku lat przestępnych

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 Franciszek Drączkowski: Patrologia. Lublin – Pelplin: „Bernardinum”, 2007, s. 20-21. ISBN 978-83-7380-462-3. (pol.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022, s. 816. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
1 2 3 Święty Polikarp, biskup i męczennik. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-17]. (pol.).
↑ Marian Michalski: Antologia literatury patrystycznej. T. 1. Warszawa: „Pax”, 1975, s. 133-137. (pol.).
1 2 Jarosław Charkiewicz: Polikarp, biskup Smyrny (167). cerkiew.pl. [dostęp 2026-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

Linki zewnętrzne

List Polikarpa do Filipian

[uwaga1-1] turgia katolicka oraz prawosławna według kalendarza juliańskiego

[uwaga2-2] rawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego

[uwaga3-7] wójne datowanie.

[uwaga4-8] 7 marca, w przypadku lat przestępnych

[Drączkowski-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 Franciszek Drączkowski: Patrologia. Lublin – Pelplin: „Bernardinum”, 2007, s. 20-21. ISBN 978-83-7380-462-3. (pol.).

[słownik-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022, s. 816. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).

[brewiarz-5] 1 2 3 Święty Polikarp, biskup i męczennik. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-17]. (pol.).

[Michalski-6] Marian Michalski: Antologia literatury patrystycznej. T. 1. Warszawa: „Pax”, 1975, s. 133-137. (pol.).

[cerkiew-9] 1 2 Jarosław Charkiewicz: Polikarp, biskup Smyrny (167). cerkiew.pl. [dostęp 2026-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

[a]

[b]

[1]

[2]

[3]

[4]

[c]

[d]

[5]