Polska nowela fantastyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polska nowela fantastycznaseria wydawnicza, w której skład wchodzi sześć tomów antologii polskiej noweli fantastycznej. Seria wydawana była w latach 1983–1986 przez Wydawnictwa Alfa w wyborze i opracowaniu Stefana Otcetena i opracowaniu graficznym Andrzeja Pągowskiego.

Seria jest wznowieniem, a jednocześnie „uzupełnieniem i kontynuacją”[1] słynnej antologii[2][3] zredagowanej przez Juliana Tuwima z ilustracjami Jana Marcina Szancera pod takim samym tytułem, która ukazała się początkowo w jednym tomie w 1949 nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego. W 1952 Tuwim dokonał reedycji, rozbił książkę na 2 tomy, usunął jedno opowiadanie i dodał kilka nowych utworów. Na tym wydaniu wzorowały się wszystkie następne wznowienia, m.in. w latach 70. w serii Biblioteka Klasyki Polskiej i Obcej Wydawnictwa Literackiego[4]. Wznowione przez Stefana Otcetena w 1983 dwa tomy antologii Tuwima zapoczątkowały sześciotomową rozbudowaną reedycję[5].

W każdym z tomów na końcu zamieszczono krótkie biogramy autorów antologii. Utwory w tomach ułożone są chronologicznie[6].

Wydanie z 1949[edytuj | edytuj kod]

Wydania od 1952[edytuj | edytuj kod]

Tom I: Ja gorę[edytuj | edytuj kod]

Prezentowane w tym tomie utwory powstały od końca XVIII w. do dwudziestolecia międzywojennego[1]. Tytuł został nadany w wydaniu z 1983.

Tom II: Władca czasu[edytuj | edytuj kod]

Prezentowane w tym tomie utwory powstały od końca XVIII w. do dwudziestolecia międzywojennego[1]. Tytuł został nadany w wydaniu z 1983.

Wydanie z lat 1984-1986[edytuj | edytuj kod]

Tomy I i II są takie same jak w poprzednich wydaniach.

Tom III: Podróż na Księżyc (1984)[edytuj | edytuj kod]

Zawiera utwory napisane od połowy XVII w. do lat 80. XIX w.[7] Jednym z kryteriów doboru utworów do tomu był fakt niepublikowania ich po 1945 roku (z jednym wyjątkiem – Sygurd Wiśniowski Drzewo latające[8])[1].

Tom IV: Król powietrza (1985)[edytuj | edytuj kod]

Zawiera utwory z lat 1894-1918[9]. Jednym z kryteriów doboru utworów do tomu był fakt niepublikowania ich po 1945 roku[1].

Tom V: Niezwykły kryształ (1986)[edytuj | edytuj kod]

Zawiera utwory napisane w okresie dwudziestolecia międzywojennego, z wyjątkiem noweli Stanisława Balińskiego, napisanej w czasie wojny na emigracji i wydanego po wojnie poza granicami Polski[10].

Tom VI: Przepowiednia (1986)[edytuj | edytuj kod]

Zawiera mniej znane utwory napisane w latach 1958-1984: wczesne utwory uznanych pisarzy (np. Boruń, Wnuk-Lipiński), utwory autorów, którzy w momencie publikacji nie opublikowali autorskiego wyboru opowiadań (np. Stoff, Oramus), nowe utwory popularnych w momencie publikacji pisarzy (np. Baraniecki, Zajdel). Autor wyboru dodał do niego również mało znany utwór fantastyczny poety Andrzeja Bursy[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Julian Tuwim: Polska nowela fantastyczna. Wyd. 5. T. I: Ja gorę. Warszawa: Wydawnictwa „Alfa”, 1983, s. IV s. okładki. ISBN 83-7001-038-5. (pol.)
  2. Smuszkiewicz 1982 ↓, s. 94.
  3. Smuszkiewicz 1982 ↓, s. 225.
  4. Polska nowela fantastyczna, [w:] encyklopediafantastyki.pl [online] [dostęp 2022-02-07].
  5. Stefan Otceten, [w:] encyklopediafantastyki.pl [online] [dostęp 2022-02-07].
  6. a b Polska nowela fantastyczna. Stefan Otceten (zebrał). T. VI: Przepowiednia. Warszawa: Wydawnictwa „Alfa”, 1986, s. 5-6. ISBN 83-7001-122-5. (pol.)
  7. Polska nowela fantastyczna. Stefan Otceten (zebrał). T. III: Podróż na Księżyc. Warszawa: Wydawnictwa „Alfa”, 1984, s. II s. okładki. ISBN 83-7001-040-7. (pol.)
  8. Sygurd Wiśniowski: Koronacja króla Wysp Fidżi oraz inne nowele, obrazki i szkice podróżnicze. Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, 1953. (pol.)
  9. Polska nowela fantastyczna. Stefan Otceten (zebrał). T. IV: Król powietrza. Warszawa: Wydawnictwa „Alfa”, 1985, s. III s. okładki. ISBN 83-7001-041-5. (pol.)
  10. Polska nowela fantastyczna. Stefan Otceten (zebrał). T. V: Niezwykły kryształ. Warszawa: Wydawnictwa „Alfa”, 1986, s. 5. ISBN 83-7001-109-8. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]