Roman Umiastowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roman Umiastowski
„Bolesław Żarnowiecki”
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 10 lutego 1893
Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 grudnia 1982
Londyn
Przebieg służby
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpgPolskie Siły Zbrojne
Jednostki 3 Dywizja Piechoty Legionów
84 Pułk Strzelców Poleskich
28 Pułk Strzelców Kaniowskich
37 Łęczycki Pułk Piechoty
Stanowiska szef sztabu dywizji
dowódca batalionu piechoty
zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku piechoty
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)

Roman Umiastowski ps. „Bolesław Żarnowiecki” (ur. 10 lutego 1893 w Warszawie, zm. 29 grudnia 1982 w Londynie) – historyk wojskowości, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 10 lutego 1893[1]. Absolwent gimnazjum Mariana Rychłowskiego w Warszawie[1]. W latach 1914–1918 służył w armii rosyjskiej[1].

W latach 1922-1923 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1923, po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu oficera Sztabu Generalnego, otrzymał przydział na stanowisko szefa sztabu zastępcy Inspektora Armii Nr I[2]. Rok później zajmował stanowisko IV referenta w Inspektoracie Armii Nr I w Wilnie. Inspektorem armii był wówczas gen. dyw. Edward Śmigły-Rydz, a referentami: płk SG Władysław Bortnowski, ppłk SG Wincenty Kowalski, ppłk SG Stanisław Świtalski i mjr SG Leon Koc. Będąc słuchaczem Wyższej Szkoły Wojennej, a następnie oficerem sztabu, pozostawał oficerem nadetatowym 36 pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie.

W 1928 był wykładowcą w Wyższej Szkole Wojennej. 5 listopada 1928 roku ogłoszono jego przeniesienie do dowództwa 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko szefa sztabu[3]. 20 września 1930 roku został przeniesiony do 84 pułku piechoty w Pińsku na stanowisko dowódcy batalionu[4]. 23 marca 1932 roku został przeniesiony do 28 pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[5][6]. Od września 1937 roku do marca 1939 roku dowodził 37 Łęczyckim pułkiem piechoty w Kutnie.

Podczas kampanii wrześniowej był szefem propagandy w Sztabie Naczelnego Wodza. 6 września 1939, krótko przed północą, wezwał przez radio mieszkańców Warszawy do udziału w budowie barykad i umocnień wobec bezpośredniego zagrożenia miasta przez Niemców[7]. Jednocześnie wezwał wszystkich mężczyzn zdolnych do noszenia broni, a nie powołanych dotychczas do wojska, do bezzwłocznego opuszczenia stolicy i udania się na wschód, gdzie mieli zostać zmobilizowani[8]. Apel ten wywołał panikę, co spowodowało dymisję Umiastowskiego z funkcji szefa propagandy[9]. Jeszcze przed świtem 7 września tysiące osób zaczęło opuszczać miasto w kierunku wschodnim[8].

Od sierpnia 1940 roku przebywał w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay[10].

Powieściopisarz, pod pseudonimem Bolesław Żarnowiecki wydał dwie powieści science fiction, Rok 1974 i Rok 1975, opowiadające o sojuszu polsko-francusko-czesko-japońskim. Myśl techniczna powieści była dosyć nowatorska, zawierały się w niej „fototelefon”, „latające torpedy sterowane radiem”, działa nasłuchowe i pancerze piechoty. Innym wątkiem była broń zatrzymująca samoloty w locie i „awiomatki” (lotniskowce).

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • kapitan – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty
  • major – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 106 lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • podpułkownik – 14 grudnia 1931 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 6 lokatą w korpusie oficerów piechoty

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c P. M. Żukowski, Kontrowersje wokół działalności ppłk. dypl. Romana Umiastowskiego we wrześniu 1939, w: Polska bez Marszałka. Dylematy obozu piłsudczykowskiego po 1935, red. M. Wołos, K. Kania, Toruń 2008, s. 390.
  2. Dziennik Personalny Nr 63 z 27.09.1923 r., s. 587.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 355.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 295.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  6. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 24, 558.
  7. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 33. ISBN 978-83-240-1057-8.
  8. a b Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 34. ISBN 978-83-240-1057-8.
  9. Kamila Sachnowska: Roman Umiastowski (1893–1982). IPN. [dostęp 2014-11-20].
  10. Dowództwo Stacji Zbornej Oficerów Rothsay, rozkaz dzienny nr 1, 25 sierpnia 1940 roku, s. 2.
  11. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 24.
  12. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2033 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1556)
  13. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2105 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1755)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]