Powiat nowotomyski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat nowotomyski
powiat
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
TERYT 4.30.39.15.00.0
Siedziba Nowy Tomyśl
Starosta Ireneusz Kozecki
Powierzchnia 1011,67 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

74 787[1]
• gęstość 73,8 os./km²
Urbanizacja 48,35%
Tablice rejestracyjne PNT
Adres urzędu:
ul. Poznańska 33
64-300 Nowy Tomyśl
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu nowotomyskiego
Liczba gmin miejsko-wiejskich 4
Liczba gmin wiejskich 2
Położenie na mapie województwa
POL województwo wielkopolskie powiat nowotomyski map.svg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat nowotomyski
Powiat nowotomyski
52°19′00″N 16°08′00″E/52,316667 16,133333
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Mapa powiatu

Powiat nowotomyski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Nowy Tomyśl.

W skład powiatu wchodzą:

Rezerwaty przyrody i pomniki przyrody[edytuj]

- Rezerwat na Jez. Zgierzynieckim im. Bolesława Paiego (rez. ornitologiczny);

- Rezerwat Wielki Las;

- Rezerwat Urbanowo;

- Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Glińskie Góry;

- otulina "Pszczewskiego Parku Krajobrazowego";

Ochroną jako założenia zabytkowe, jak i przyrodnicze, objęto na tym terenie 23 parki podworskie. Szczególne miejsce wśród nich zajmuje park w Posadowie z dobrze zachowanym układem regularnym z XVIII w. Wartościowe założenia terenów zielonych znaleźć można w parkach w Łomnicy, Wąsowie i Zbąszyniu. Dobrym utrzymaniem cechuje się większość parków, zwłaszcza w Brodach, Michorzewie, Porażynie, Starym Tomyślu, Trzciance, Wąsowie i Zbąszyniu. Znaleźć w nich można wiele ciekawych drzew pomnikowych.

Według danych z 1998r. w granicach powiatu nowotomyskiego było 189 zarejestrowanych pomników przyrody. Najokazalsze z nich to dęby, a o miano najgrubszego konkurują dwa okazy o obwodzie przekraczającym 7m: w Łomnicy oraz Urbanowie Starym. Najgrubsza lipa (o obw. 670 cm) ocienia kościół w Brodach. Wspaniała sosna (o obw. 470 cm) zachowała się koło Strzyżewa. Jedyny objęty ochroną głaz narzutowy znajduje się w lesie koło Wąsowa[2].


Muzea[edytuj]

- Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu;

- Muzeum Gospodarki Mięsnej w Sielinku;

- Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła w Zbąszyniu.

Osadnictwo olęderskie[edytuj]

Rejon ten jest zamknięty linia: Pniewy–Lwówek–Pszczew–Trzciel-Zbąszyń–Wolsztyn-Rakoniewice od początku XVIII wieku stał się terenem (największego w Wielkopolsce) intensywnego osadnictwa olęderskiego, którego ślady uchwytne są jeszcze dzisiaj. Osada samotnicza leżała na prostokątnym pasie wykarczowanego terenu, a zabudowania zlokalizowane były pośrodku. Gospodarstwa te posiadały własną drogę łączącą z traktatem głównym. Jeszcze dziś centrum niecki nowotomyskiej zamknięte w trójkącie: Kąkolewo – Chrośnica – Wytomyśl pokryte jest siecią zagród położonych obok siebie i odnosi się wrażenie, że jest to jedna – rozlokowana na dużej przestrzeni wieś. Zagroda osadnika olęderskiego składa się najczęściej z trzech wolnostojących budynków: chałupy i budynków gospodarczych (chlewa i stodoły) rzadziej wozowni kurnika i drewutni. Wsie z terenu niecki wyróżniają się w krajobrazie kulturowym Wielkopolski charakterem gospodarki związanej z uprawą chmielu i wikliny oraz związanej z nią specyficzną formą budynku inwentarskiego, w którym występuje tzw. trempel – wysokie poddasze pełniące funkcję spichrza lub suszarni.

Demografia[edytuj]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 71 737 100 36 806 51,31 34 931 48,69
Miasto 34 650 48,30 18 098 25,23 16 552 23,07
Wieś 37 087 51,70 18 708 26,08 18 379 25,62
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu nowotomyskiego w 2014 roku[1].


Piramida wieku powiat nowotomyski.png

Komunikacja[edytuj]

Powiat nowotomyski jest jednym z większych powiatów województwa wielkopolskiego. Charakteryzuje się cennymi walorami zarówno turystycznymi, jak i krajobrazowymi. W dużej mierze rozwój turystyki ułatwiają:

  • połączenia kolejowe (m.in. z Frankfurtem i Warszawą)
  • połączenia drogowe ( niedawno otworzono nowy odcinek autostrady A2 przebiegający wzdłuż powiatu)

Turystyka[edytuj]

  • szlaki piesze i rowerowe (ich powstanie i organizacja wielu rajdów rowerowych przyczyniły się do podniesienia rangi turystycznej)
  • duża liczba gospodarstw agroturystycznych (oferują one gościom bardzo atrakcyjny wypoczynek wśród lasów, pól i jezior)
  • stale rozwijająca się baza gastronomiczno–hotelowa.

Na terenie powiatu, odbywają się liczne imprezy kulturalne, m.in. Jarmark Chmielo-Wikliniarski w Nowym Tomyślu, czy Święto Chleba w Lwówku.

Gospodarka[edytuj]

Powiat nowotomyski jest znany z uprawy chmielu i wikliny, które zależą od uwarunkowań przyrodniczych i historycznych. W Nowym Tomyślu istnieje Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa, w którym można podziwiać wielowiekowy dorobek w tej dziedzinie. Nowotomyski chmiel stał się w drugiej połowie XIX w. znany w całej Europie i stanowił źródło utrzymania oraz podstawę dobrobytu wielu mieszkańców miasta i okolic.

Przyroda[edytuj]

W powiecie nowotomyskim są również liczne pomniki przyrody. W czterech rezerwatach przyrody: "Urbanowo", "Wielki Las", Rezerwat na Jeziorze Zgierzynieckim im. Bolesława Papi i "Glińskie Góry" obserwować można rzadkie okazy flory i fauny.

Sąsiednie powiaty[edytuj]

Mapa drogowa powiatu (widoczne sąsiednie powiaty) z 1938 (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu)

Zobacz też[edytuj]

Przypisy