Powiat spisko-orawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat spisko-orawski
powiat
1920–1925
Państwo  II Rzeczpospolita
Województwo krakowskie
Data powstania 23 grudnia 1920
Data likwidacji 1 lipca 1925
Siedziba Nowy Targ
Starosta Jan Bednarski
Powierzchnia 583 km²
Populacja (1920)
• liczba ludności

24.000
• gęstość 40,3 os./km²
Położenie na mapie województwa
POL powiat spisko-orawski map.svg
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Powiat spisko-orawski - powiat (1920-25) województwa krakowskiego II Rzeczypospolitej. Utworzony został 23 grudnia 1920 r.[1] z przyznanych Polsce 28 lipca 1920 r. przez Radę Ambasadorów węgierskich fragmentów Spiszu (wschodni) i Orawy (zachodni), przez co powiat składał się z dwóch, nie przylegających do siebie obszarów, oddzielonych obszarem powiatu nowotarskiego. Jego siedzibą było miasto Nowy Targ znajdujące się poza terytorium powiatu. Na terenie powiatu znajdowały się ekspozytury starostwa: dla Spiszu w Łapszach Niżnych, dla Orawy w Jabłonce. Część spiska powiatu należała do okręgu sądowego w Nowym Targu, a część orawska do do okręgu sądowego w Czarnym Dunajcu[2].

Na terenie powiatu zachowano węgierski podział na okręgi notarskie, zmieniając tylko ich nazwę na gminy. W skład powiatu weszło 13 spiskich i 15 orawskich miejscowości. Gminy, które weszły w skład powiatu były początkowo zbiorowe (obejmowały po kilka wsi). Wkrótce jednak obszar powiatu spisko-orawskiego upodobniono do galicyjskiej (austriackiej) części woj. krakowskiego, przez co gminy zbiorowe podzielono na gminy jednostkowe. Brak dokładnej daty przeprowadzenia tego podziału, lecz spis GUS:u wykazujący stan administracyjny na 30 września 1921 roku, uwzględnia już gminy jednostkowe[2].

W 1924 dokonano wymiany terytoriów - Polska otrzymała górną część wsi Lipnica Wielka, a w zamian oddała Czechosłowacji wsie Głodówka i Sucha Góra. 1 lipca 1925 r. powiat został zniesiony, a jego obszar włączono do powiatu nowotarskiego[3].

Podział administracyjny[edytuj]

Spisz[edytuj]

13 wsi, 195,5 km², 8 263 mieszkańców (1921)[2].

Gminy zbiorowe (1920-1920)[edytuj]

Gminy jednostkowe (1920-1925)[2][edytuj]

  • 1. Czarnogóra (681 mieszk.)
  • 2. Dursztyn (219 mieszk.)
  • 3. Frydman (1130 mieszk.)
  • 4. Jurgów (648 mieszk.)
  • 5. Kacwin (698 mieszk.)
  • 6. Krempachy (697 mieszk.)
  • 7. Łapszanka (278 mieszk.)
  • 8. Łapsze Niżne (617 mieszk.)
  • 9. Łapsze Wyżne (602 mieszk.)
  • 10. Niedzica (991 mieszk.)
  • 11. Nowa Biała (656 mieszk.)
  • 12. Rzepiska (504 mieszk.)
  • 13. Trybsz (542mieszk.)

Orawa[edytuj]

14 wsi, 387,5 km², 14 380 mieszkańców (1921)[2].

Gminy zbiorowe (1920-1920)[edytuj]

Gminy jednostkowe (1920-1925)[2][edytuj]

  • 1. Bukowina-Podszkle (680 mieszk.)
  • 2. Chyżne (1154 mieszk.)
  • 3. Głodówka (584 mieszk.) – do 1924 roku!
  • 4. Harkabuz (293 mieszk.)
  • 5. Jabłonka (2525 mieszk.)
  • 6. Lipnica Mała (1419 mieszk.)
  • 7. Lipnica Wielka (1585 mieszk.)
  • 8. Orawka (657 mieszk.)
  • 9. Piekielnik (1081 mieszk.)
  • 10. Podsarnie (415 mieszk.)
  • 11. Podwilk (1187 mieszk.)
  • 12. Sucha Góra (636 mieszk.) – do 1924 roku!
  • 13. Zubrzyca Dolna (884 mieszk.)
  • 14. Zubrzyca Górna (1280 mieszk.)

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dz.U. z 1920 r. Nr 117, poz. 768
  2. a b c d e f Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. [Dokument elektroniczny]. T. XII, Województwo krakowskie i Śląsk Cieszyński / Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925
  3. Dz.U. z 1925 r. Nr 63, poz. 441