Podsarnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podsarnie
Kościół w Podsarniu
Kościół w Podsarniu
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina Raba Wyżna
Liczba ludności 803
Strefa numeracyjna (+48) 18
Tablice rejestracyjne KNT
SIMC 0461511
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Podsarnie
Podsarnie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Podsarnie
Podsarnie
Ziemia 49°34′N 19°48′E/49,566667 19,800000

Podsarnie (węg. Szárnya, słow. Sŕnie) – wieś położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Raba Wyżna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. 780 mieszkańców (2005).

Warunki geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Podsarnie znajduje się w Beskidzie Orawsko-Podhalańskim będącym jednym z pasm Beskidu Żywieckiego[1]. Zabudowania i pola miejscowości zajmują dolinę potoku Orawka i zbocza wznoszących się nad nim grzbietów Łysej Góry i Wielkiego Działu[2].

Historia i współczesność[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona w polskiej części Orawy. Jest jedną z najstarszych wsi na Górnej Orawie, nazwa pojawia się w rejestrze podatkowym z 1567. Pierwszym sołtysem był Melchior Sarna, który otrzymał akt lokacyjny wsi. Tym samym ród Thurzonów, panów Zamku Orawskiego, wyznaczył północną granicę swoich wpływów politycznych i gospodarczych. Zasadźca otrzymał przy tym 2 łany leśne oraz zwolnienie od podatków. W okresie niepokojów religijnych w XVII wieku wieś pozostała katolicka, w związku z czym często zawierano małżeństwa i chrzczono dzieci w sąsiednich parafiach Spytkowice i Raba Wyżna. W 2006 utworzono parafię obejmującą Podsarnie i Harkabuz (na mocy dekretu erygującego parafię pod wezwaniem Matki Bożej Nieustającej Pomocy, podpisanego 20 listopada 2006 roku przez metropolitę krakowskiego Kardynała Stanisława Dziwisza): przedtem wieś należała do parafii Podwilk. Przy głównej drodze znajduje się figura św. Jana Nepomucena, ufundowana w 1874 przez Katarzynę i Jana Kapuściaków jako wotum dziękczynne za ocalenie przed powodzią, odnowiona w w 1998 roku przez Krystynę i Piotra Antoniaków.

Ludność wsi utrzymywała się w znacznej mierze z bogactwa okolicznych lasów. Po dziś dzień znana jest z produkcji wyrobów drewnianych, przede wszystkim gontów, a także boazerii, parkietów, pamiątek. Stąd przez mieszkańców okolicznych wsi nazywana jest "gonciarzami". Dla rolnictwa panują natomiast niesprzyjające warunki przyrodnicze. Gwara dobrze zachowana. Gwarowe nazwy mieszkańców to podsarnion, podsarnianka.

Miejscowa szkoła jest pierwszą w Polsce, której nadano imię Lecha i Marii Kaczyńskich, parze prezydenckiej, która poniosła śmierć w katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku 10 kwietnia 2010. Uroczystość miała miejsce 15 grudnia 2011[3].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Materiały w: [www.dialektologia.uw.edu.pl Gwary polskie. Przewodnik multimedialny pod redakcją Haliny Karaś] (Józef Kąś, Dzieje wsi podsarnie; idem, Wieś Podsarnie dziś).

Przypisy

  1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  2. Stanisław Figiel, Piotr Krzywda: Beskid Żywiecki. Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006. ISBN 83-89188-59-7.
  3. Ta pamięć żyje. Pierwsza szkoła im. Lecha i Marii Kaczyńskich. Marta Kaczyńska: "Polska jest naszym wspólnym dobrem" | wPolityce.pl | codziennie ważne informacje ze świata pol...
Panorama miejscowości Podsarnie i widok na Babią Górę
Panorama miejscowości Podsarnie i widok na Babią Górę