Robert Schälzky

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Robert Schälzky OT (ur. 13 sierpnia 1882 w Rýžoviště, zm. 28 stycznia 1948 w Lana) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1936-1948.

Życiorys[edytuj]

Urodził się, podobnie jak wielki mistrz zakonu krzyżackiego Norbert Klein, w Brunseif (ob. Rýžoviště), w powiecie Bruntal (niem. Bezirk Freudenthal) na Śląsku Opawskim. Do zakonu krzyżackiego wstąpił po uzyskaniu pełnoletności. Studiował teologię w Brixen. W 1907 roku przyjął święcenia kapłańskie. Był mocno zaangażowany w życie polityczne na terenie Czech. Należał do Niemieckiej Chrześcijańsko-Socjalnej Partii Ludowej Moraw. W latach 1920-1925 zasiadał jako poseł w czeskim parlamencie.

Od lat dwudziestych XX wieku uczestniczył w reformie zakonu krzyżackiego, która w 1929 roku przekształciła zakon rycerski w zakon klerycki. W 1936 roku po śmierci Paula Heidera wybrany został wielkim mistrzem zakonu.

Pełnienie przez niego urzędu wielkiego mistrza zbiegło się z dojściem do władzy w Niemczech i Austrii nazistów. Schälzky początkowo ustosunkowany pozytywnie do NSDAP jako siły mogącej odbudować znaczenie zakonu[potrzebny przypis] srogo się na niej zawiódł, gdy hitlerowcy pozbawili zgromadzenie większości posiadanych dóbr oraz dążyli do jego rozwiązania.

Od 1936 roku Robert Schälzky rezydował w pałacu w Bruntálu. Po międzynarodowym układzie monachijskim z 30 września 1938 roku, próbował powstrzymać likwidację zakonu krzyżackiego. Rozmawiał w tym celu z Konradem Henleinem i pisał do Adolfa Hitlera. Mimo jego starań zakon został zlikwidowany 7 lutego 1939 roku. Wówczas wielki mistrz musiał opuścić pałac w Bruntálu i zamieszkał w miejscowości Podlesí, w powiecie Karwina na Śląsku Cieszyńskim.

Po II wojnie światowej, w 1945 roku, wielki mistrz powrócił na krótko do Opawy chcąc odzyskać majątek zgromadzenia i reaktywować zakon krzyżacki. Rząd Czechosłowacji nie wyraził jednak na to zgody i w 1946 roku ponownie skonfiskował zakonny majątek, zarzucając zakonowi, że działał wraz z hitlerowcami na rzecz germanizacji i popierał władze nazistowskie (podczas, gdy właśnie władze III Rzeszy zakon prześladowały), a nawet że mordował Słowian w średniowieczu. Zakonnicy odwołali się do czechosłowackiego Najwyższego Sądu Administracyjnego, który orzekł nieważność konfiskaty, ale wskutek przejęcia władzy przez komunistów pozostała ona w mocy. Schälzky został zmuszony do wyjazdu do Wiednia i dopiero tam odnowił zakon krzyżacki. Siedzibą wielkiego mistrza jest dom zakonny w Wiedniu przy Singerstraße 7, obok archikatedry św. Szczepana.

Przed śmiercią zamieszkał w konwencie w Lana, w prowincji Bolzano, w regionie Trydent-Górna Adyga, we Włoszech.

Bibliografia[edytuj]

  • Paweł Pizuński: Poczet wielkich mistrzów krzyżackich 1198-2000. Gdańsk: 2003. ISBN 83-909057-7-9.