Sala o 24 słupach na Wawelu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rzut Sali o 24 słupach wg Z. Pianowskiego i J. Firleta po badaniach weryfikacyjnych w latach 1985-1995[1]
Palatium z XI wieku na Wawelu wg koncepcji dr Klaudii Stali - dawna tzw. Sala o 24 słupach

Sala o 24 słupach – dawne reprezentacyjne pomieszczenie z połowy XI wieku o wymiarach 28,5 × 19,5 m wchodzące w skład romańskiego palatium księcia Kazimierza Odnowiciela, znajdującego się na Wawelu.

Relikty wspartej 24 podporami sali zostały odnalezione w latach 1920–1921 przez Adolfa Szyszko-Bohusza pod północnym skrzydłem Zamku Królewskiego.

Ponowne badania przeprowadzono w latach 1985-1995 pod kierunkiem Zbigniewa Pianowskiego i Janusza Firleta[1]. Do wschodniej ściany Sali w końcu XII wieku lub w początkach XIII dobudowano budowlę na rzucie trapezu z kwadratową wieżą lub aneksem w ścianie północnej, która mogła pełnić rolę prywatnej kaplicy. Dobudowana romańska kaplica do Sali o 24 słupach może stanowić przykład bezpośrednich inspiracji rezydencjami w typie Pfalzów cesarskiego rodu Sztaufów[2].

W 2013 roku Klaudia Stala zaprezentowała koncepcję, wg której "Sala" mogła mieć inny kształt, niż zaproponowany w 1921 roku przez Adolfa Szyszko-Bohusza[2].

Mury sali zostały zniszczone w znacznym stopniu podczas prac budowlanych prowadzonych na przełomie XV/XVI wieku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Kuczman, Wzgórze Wawelskie : Przewodnik; [Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu, Ministerstwo Kultury i Sztuki, Zarząd Muzeów i Ochrony Zabytków], Kraków 1988, wyd. drugie.
  • J. Firlet, Z. Pianowski. Przemiany architektury rezydencji monarszej oraz katedry na Wawelu w świetle nowych badań. „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”. T. XLIV, z. 4, 2000. Wrocław. 
  • Klaudia Stala, Fenomen „sali o 24 słupach”. Reinterpretacja reliktów romańskiego palatium na Wzgórzu Wawelskim", Wiadomości Konserwatorskie 33/2013.