Sarkopenia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sarkopenia (łac. sarcopaenia) - zespół objawów dotyczących mięśni szkieletowych, polegający na utracie masy mięśniowej i obniżaniu się funkcji mięśni i związanym z tym pogorszeniem sprawności fizycznej.

Podział sarkopenii[edytuj | edytuj kod]

  1. Pierwotna - utrata masy i siły mięśniowej związana z wiekiem
  2. Wtórna - obniżenie masy mięśni, utrata sprawności fizycznej w wyniku innych czynników niż tylko starzenie się organizmu

Przyczyny i czynniki ryzyka sarkopenii[edytuj | edytuj kod]

  • wiek - wraz z wiekiem zanikają komórki rogów przednich rdzenia kręgowego i włókna gałęzi brzusznych nerwów rdzeniowych (utrata motoneuronów), zachodzi przebudowa i zwyrodnienie złączy nerwowo-mięśniowych
  • uwarunkowania genetyczne
  • płeć żeńska
  • rasa - kaukaska, azjatycka i Latynosi
  • hormony - obniżone stężenie testosteronu, hiperkortyzolemia, zmniejszenie wydzielania hormonu wzrostu i IGF-1, nadczynność tarczycy, insulinooporność
  • mała aktywność fizyczna, stan nieważkości - najbardziej podatne na zanik są włókna mięśniowe typu I (zanik z nieużywania)
  • choroby przewodu pokarmowego (zwłaszcza zespoły złego wchłaniania) i niedożywienie
  • przewlekłe choroby zapalne, np. RZS
  • choroby wyniszczające, np. AIDS, ciężka niewydolność narządowa
  • leki - glikokortykosteroidy, niektóre antybiotyki, środki przeciwretrowirusowe, digoksyna, morfina, fluoksetyna, polipragmazja
  • uzależnienia od substancji chemicznych (alkohol, narkotyki, nikotynizm)

Etapy sarkopenii[edytuj | edytuj kod]

  • I. presarkopenia — izolowane zmniejszenie masy mięśni szkieletowych;
  • II. sarkopenia właściwa — utrata masy mięśniowej w połączeniu z osłabieniem mięśni lub spadkiem sprawności fizycznej;
  • III. ciężka postać sarkopenii — u chorego występują 3 składowe: spadek masy i siły mięśniowej oraz obniżenie sprawności ruchowej.

Rozpoznawanie[edytuj | edytuj kod]

Rozpoznanie sarkopenii wymaga obiektywnego potwierdzenia obniżenia wskaźników masy mięśniowej i siły mięśni lub sprawności fizycznej.

  1. Badanie masy mięśniowej metodą absorpcjometrii dwóch wiązek promieni rentgenowskich o różnych energiach (DEXA) lub metodą bioimpedancji elektrycznej (BIA).
  2. Ocena siły mięśniowej - dynamometr do oceny siły uścisku ręki. Ocena sprawności fizycznej - np. test "wstań i idź na czas" (timed get-up-and-go, TGUG).

Profilaktyka i leczenie[edytuj | edytuj kod]

  1. Trening oporowy - jedyna udokumentowana, skuteczna terapia zespołu sarkopenicznego.
  2. Leczenie przyczynowe - np. właściwa kontrola chorób zapalnych, leczenie zaburzeń endokrynologicznych, unikanie polipragmazji.
  3. Suplementacja białkowa - rola wspomagająca.
  4. Leczenie farmakologiczne (np. testosteron, DHEA, hormon wzrostu, miostatyna) - znaczenie niejednoznaczne lub wątpliwe.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Sarkopenia wieku podeszłego" - Adrian Strzelecki, Robert Ciechanowicz, Zbigniew Zdrojewski, Gerontologia Polska, 2011; 19, 3–4: 134–145