Insulinooporność

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Insulinooporność – zaburzenie homeostazy glukozy, polegające na zmniejszeniu wrażliwości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby oraz innych tkanek organizmu na insulinę.

Insulinooporność jest jedną z przyczyn cukrzycy typu 2 i cukrzycy ciążowej, zwykle pojawia się też w przebiegu cukrzycy typu 1.

Insulinooporności często towarzyszy hiperinsulinemia czyli nadmierny wyrzut insuliny zwykle występujący po posiłku. Hiperinsulinemia pomaga utrzymać przez jakiś czas poziom glukozy na prawidłowym poziomie, ale częste nadmierne wyrzuty insuliny, zwiększają insulinooporność[1].

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

W celu zdiagnozowania insulinooporności, należy wykonać test tolerancji glukozy, czyli tzw. krzywą cukrową i insulinową (test OGTT). Żeby móc wykonać pełne badanie, krzywa musi być przynajmniej trzypunktowa. 

Test polega na pobraniu krwi pacjentowi i sprawdzeniu poziomu glukozy i insuliny na czczo (0h), a następnie sprawdza się poziom glukozy i insuliny po 1h i 2h po wypiciu glukozy 75g, czyli po tzw. obciążeniu glukozą.

Wielu lekarzy jednak diagnozuje insulinooporność tylko na podstawie wskaźnika glukozy i insuliny na czczo (oblicza w ten sposób HOMA-IR), albo np. na podstawie krzywej dwustopniowej czyli na czczo i np. po 2 godzinach (nawyk przy diagnostyce cukrzycowej, niestety nieprawidłowy przy diagnozowaniu insulinooporności)[2].

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Poziom insuliny w surowicy na czczo przekraczający górną granicę normy. Stopień insulinooporności określany jest za pomocą wskaźników HOMA-IR (ang. Homeostatic model assessment) lub QUICKI (ang. Quantitative insulin sensitivity check index) uwzględniających iloczyn poziomu insuliny oraz glukozy w surowicy na czczo.

Mechanizm insulinooporności[edytuj | edytuj kod]

  • defekt lub wadliwe działanie receptora insulinowego w błonie komórek, na które działa insulina, lub zmniejszona ich gęstość (często spotykane w PCOS)
  • krążące we krwi przeciwciała przeciwinsulinowe
  • przyspieszony rozpad insuliny

Przyczyny insulinooporności[edytuj | edytuj kod]

Główne przyczyny insulinooporności można podzielić na uwarunkowane genetycznie, jak i czynniki środowiskowe:

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe leczenie polega na zmniejszeniu otyłości, stosowaniu odpowiedniej diety oraz na wzroście aktywności fizycznej. Leczenie może być także wspomagane farmakologicznie. Zasadniczym lekiem jest metformina. W jawnej cukrzycy z obniżonym poziomem insuliny i istniejącej insulinooporności wskazane są leki inkretynowe np. saksagliptyna.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. E. Kozek, [Insulin resistance and hyperinsulinemia--clinical aspects], „Przeglad Lekarski”, 53 (9), 1996, s. 647–652, ISSN 0033-2240, PMID8992530 [dostęp 2017-12-10].
  2. Nicole M. Templeman i inni, A causal role for hyperinsulinemia in obesity, „The Journal of Endocrinology”, 232 (3), 2017, R173–R183, DOI10.1530/JOE-16-0449, ISSN 1479-6805, PMID28052999 [dostęp 2017-12-10].
  3. Katherine Harmon. Geny na doczepkę. „Świat Nauki”. 6 (226), s. 11-12, czerwiec 2010. ISSN 08676380.