Siarczan żelaza(II)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siarczan żelaza(II)
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Krystaliczny FeSO4·7H2O
Krystaliczny FeSO4·7H2O
Bezwodny FeSO4
Bezwodny FeSO4
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny FeSO4
Masa molowa 151,91 g/mol
Wygląd białe, bezwonne kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 7720-78-7
PubChem 24393[2]
Podobne związki
Inne kationy siarczan żelaza(III)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC B03 AA07

Siarczan żelaza(II), FeSO
4
nieorganiczny związek chemiczny, sól żelaza i kwasu siarkowego.

Siarczan żelaza(II) otrzymuje się zwykle w wyniku bezpośredniego działania rozcieńczonego kwasu siarkowego na metaliczne żelazo.

Bezwodny siarczan żelaza(II) jest białą, krystaliczną substancją, rozkładającą się samorzutnie w kontakcie z powietrzem do wodorotlenku żelaza(III) i siarczanu żelaza(III). Bezwodny siarczan żelaza(II) jest silnie higroskopijny. Uwodniony siarczan żelaza(II) FeSO4·7H2O, zwany dawniej witriolem żelaza/żelaznym[7] albo żelaznym/zielonym koperwasem[8][9], jest jasnozieloną krystaliczną substancją, która topi się w temperaturze 64 °C, w 90 °C przechodzi w monohydrat FeSO4·H2O, który w 327 °C uwalnia wodę i przechodzi do bezwodnego siarczanu żelaza.

Roztwór wodny siarczanu żelaza(II) ma odczyn kwaśny wskutek hydrolizy. Po zobojętnieniu wytrąca się osad wodorotlenku żelaza(II).

Siarczan żelaza(II) jest stosowany w analizie chemicznej oraz do otrzymywania soli Mohra, odpowiada za zabarwienie niektórych rodzajów cementu, oraz jest stosowany jako łatwo wchłanialna forma żelaza w medycynie.

Użycie medyczne[edytuj]

Siarczan żelaza(II) stosowany jest jako źródło żelaza w celu uzupełnienia jego niedoboru.

Działanie[edytuj]

Hydrolizujące sole, zawierające jony żelaza Fe2+ wchłaniane są łatwo z przewodu pokarmowego i stają się substratem do produkcji hemoglobiny i mioglobiny.

Wskazania[edytuj]

  • leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza

Przeciwwskazania i działania niepożądane[edytuj]

Przeciwwskazania:

Działanie niepożądane

Przyjmowanie[edytuj]

Lek występuje w kroplach, podaje się go więc zmieszany z sokiem lub wodą, ewentualnie z posiłkiem (przy zaburzeniach żołądkowo-jelitowych), aczkolwiek przyjmowanie na czczo zwiększa wchłanianie żelaza (podobnie działa witamina C). Najlepiej pić przez słomkę, aby uniknąć przebarwienia zębów. Lek stosuje się przez 2–3 miesiące, aby uzupełnić tkankowe niedobory żelaza. W trakcie leczenia występuje czarne zabarwienie stolca. Dawkowanie określane jest przez lekarza.

Dostępne preparaty[edytuj]

  • Ferro-Gradumet
  • Hemofer prolongatum
  • Hemofer F prolongatum (dodatkowo zawiera kwas foliowy)
  • Sorbifer Durules
  • Tardyferon
  • Tardyferon-Fol (dodatkowo zawiera kwas foliowy)

Przypisy

  1. Siarczan żelaza(II) (ZVG: 4450) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA).
  2. Siarczan żelaza(II) (CID: 24393) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. a b CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, ISBN 9781420090840.
  4. a b c d e Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003, s. 435–437. ISBN 0-07-049-439-8.
  5. a b Siarczan żelaza(II) (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
  6. Siarczan żelaza(II) (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine.
  7. Witold Doroszewski (red.): witriol. Słownik języka polskiego PWN, 1958–1969. [dostęp 2013-07-26].
  8. Paweł Bert, J.J. Boguski (tłum.), Adolf Dygasiński (tłum.), Początkowa nauka przyrody dla młodzieży, 1893.
  9. Witold Doroszewski (red.): koperwas. Słownik języka polskiego PWN, 1958–1969. [dostęp 2013-07-26].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.