Siergiej Wojciechowski (generał)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gen. Siergiej Wojciechowski, Krym 1920
Gen. Siergiej Wojciechowski w mundurze generała armii czechosłowackiej 1938

Siergiej Nikołajewicz Wojciechowski, (ros.) Сергей Николаевич Войцеховский, Sergej Vojcechovský (ur. 16 października 1883 w Witebsku, zm. 7 kwietnia 1951 w rejonie Tajszetu) – rosyjski i czeski generał, dowódca Białych, uczestnik wojny domowej w Rosji.

Był synem carskiego oficera Nikołaja Karlowicza Wojciechowskiego z pochodzenia Polaka[1]. Ukończył liceum w Wielkich Łukach w 1902, następnie Konstantynowską Szkołę Artyleryjską (1904), w późniejszym okresie także Mikołajewską Akademię Sztabu Generalnego w 1912. Do czasu wstąpienia do Akademii Sztabu Generalnego pełnił służbę oficera zawodowego w różnych jednostkach artyleryjskich. Nie brał wówczas udziału w działaniach bojowych. Po 1912 r. wykładał taktykę w Aleksandrowskiej Szkole Wojennej , będąc jednocześnie oficerem 1 Brygady Grenadierów, do 1914 służył także w sztabie Moskiewskiego Okręgu Wojskowego, był dowódcą kompanii w pułku piechoty oraz słuchaczem i absolwentem szkoły pilotów.

Na początku I wojny światowej został awansowany na kapitana, walczył jako oficer sztabowy na frontach w Karpatach i w Kotlinie Dniepru. W 1916 mianowany podpułkownikiem. W 1917 został szefem sztabu 1 Dywizji Czechosłowackiej w ramach armii rosyjskiej. Od początku 1918 służył jako wyższy oficer w Korpusie Czechosłowackim, najpierw jako podpułkownik, w czerwcu 1918 awansowany na pułkownika, a w październiku tegoż roku na generał-majora sił czechosłowackich. Jednostki czeskie pod jego dowództwem odniosły szereg istotnych militarnych sukcesów nad Armią Czerwoną na froncie w rejonie Uralu, Powołża i zachodniej Syberii. W czasie konfliktu między dowództwem Korpusu a admirałem Kołczakiem opowiedział się za tym ostatnim, co spowodowało jego odejście z armii czechosłowackiej i przejście pod dowództwo Kołczaka w marcu 1919 jako dowódcy korpusu, a od października 1919 dowódcy armii. Odniósł kolejne zwycięstwa nad bolszewikami w rejonie Ufy. W czasie cofania się armii Kołczaka przez Syberię, wraz z generałem Kappelem szedł w straży tylnej, odnosząc kolejne poważne zwycięstwa, które jednak nie mogły zatrzymać ofensywy bolszewickiej. Jako zastępca generała Kappela uczestniczył w wyrwaniu się z okrążenia sił bolszewickich pod Krasnojarskiem i następnie w Wielkim Syberyjskim Marszu Lodowym, którego był dowódcą po śmierci Kappela 25 stycznia 1920. 30 stycznia rozbił wojska bolszewickie pod Irkuckiem i przygotował atak na to miasto. Jednak na skutek wiadomości o rozstrzelaniu admirała Kołczaka, a także wycieńczenia swojej armii, ominął Irkuck i podążył na wschód. W maju 1920 delegowany do armii generała Wrangla na Krymie, skąd ewakuował się wraz z resztkami tej armii do Turcji, później samodzielnie wyjechał do Czechosłowacji.

Od maja 1921 był generałem armii czechosłowackiej, dowódcą brygady, a później dywizji, następnie zajmował sztabowe funkcje w dowództwie armii w Pradze. Pod koniec 1929 został awansowany na stopień generała armii (odpowiednik generała broni). W 1938 był zwolennikiem oporu militarnego wobec III Rzeszy, co po układzie monachijskim spowodowało zwolnienie go ze służby w 1939. W czasie okupacji Czechosłowacji przez Niemców działał w opozycyjnych partiach rosyjskich emigrantów oraz w czeskim ruchu oporu, pełniąc funkcję ministra wojny w podziemnym czechosłowackim rządzie.

12 maja 1945 został aresztowany przez NKWD, skazany za antysowiecką działalność, przebywał w więzieniu na Butyrkach, później w łagrach w rejonie Gorkiego, a następnie w łagrze w rejonie Tajszetu (Tajszetłag) pod Irkuckiem, gdzie zmarł z wycieńczenia i gruźlicy. Miejsce pochówku jest nieznane.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Войцеховский Николай Карлович. Русская армия в Первой мировой войне.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]