Srock

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi o dawnej nazwie Srocko. Zobacz też: inne miejscowości o podobnej nazwie.
Srock
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat piotrkowski
Gmina Moszczenica
Liczba ludności (2006) 720
Strefa numeracyjna (+48) 44
Kod pocztowy 97-310
Tablice rejestracyjne EPI
SIMC 0546839
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Srock
Srock
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Srock
Srock
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Srock
Srock
Ziemia 51°31′57″N 19°37′48″E/51,532500 19,630000

Srock (daw. Srocko) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Moszczenica, przy drodze krajowej nr 91.

Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Podolin, a w latach 1953-1954 gminy Srocko. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Historia[edytuj]

Zapisy historyczne osadzają Srock w wieku XIV. Nazywany był Srock: Srocko alias Srock, a także w 1370 r. Sirocko, w XV w. Seroczkye i Sroczkye,

Średniowiecze[edytuj]

We wsi kościół parafialny murowany. Zbilut, biskup kujawski, nadaje w 1370 r. Stanisławowi synowi Michała ze Srocka sołtystwo w tej wsi biskupiej, należącej do kasztelanii wolborskiej, dla osadzenia jej na prawie niemieckiem (sredzkiem).
Sołtys otrzymał trzy łany wolne, młyn i sadzawkę. Kmiecie po trzech latach wolności mieli płacić czynszu po 12 groszy czeskich, 2 kury i 10 jaj z łanu. (Kod. Mucz. Rzysz, II, 316)[1].

Wiek XIX[edytuj]

W wieku XIX wieś, w powiecie piotrkowskim gminie Podolin, parafii Srock.

Wieś składa się w w drugiej połowie XIX w. z kilku części[1]:

Srock Rządowy, kolonia, ma 34 domów, 231 mieszkańców„ 593 morg. włościańskich.
Srock Szlachecki, alias Rękoraj wieś włościańska, posiadała 7 domów, 46 mieszkańców, 125 morg,
Srock Poduchowny, wieś, ma 13 domów, 301 mieszkańców, 109 mórg włościańskich,
Srock Prywatny, osiedle składa się z 2 domów, 9 mieszkańców, 18 mórg ziemi,
Srock Probostwo posiadał 3 domy, 33 mieszkańców, 3 mórg,
Srock alias Łysa Góra, Nowszczyzna, Chroba posiadał 7 domów, 40 mieszkańców, 26 mórg ziewmi,
Srock alias Górka, osada karczmarska, 1 dom, 5 mieszkańców, 3 morgi ziemi.

W 1827 Srock, wieś rządowa liczyła 34 domów, 379 mieszkańców i Srock, wieś prywatna, 19 domów, 288 mieszkańców[1].

Kościół i parafia[edytuj]

Kościół parafialny w Srocku

Zapewne już w XV w. założony tu został kościół parafialny p. w. św. Benedykta. Prawo patronatu mieli dziedzice Kruszewa, Żeromina i Grobiny. Proboszcz utrzymywał tu na początku XVI w. dwóch kapelanów. Srock należał tylko w połowie do biskupów kujawskich, w drugiej zaś siedzieli częściowi właściciele (szlachta). Dziesięcinę pobierał z połowy szlacheckiej pleban miejscowy, z biskupiej części scholastyk łęczycki (Łaski, L. B., II, 170).

Obecny kościół murowany wystawił w miejscu starego, drewnianego, w 1760 r. Stanisław Małachowski, późniejszy marszałek sejmu wielkiego. Według registru poborowego powiatu piotrkowskiego z r. 1552 i 58 Jan Ostrowski płacił od 1 osadnika i 14 łanów. Biskup kujawski od 3 osadników, Bogoziński 1 osadnika, Sośnicki 1 osadnika, Badziałkowski sam uprawia swą część. Część Kozisików 1 1/4 łana, Alberta Graby 1 osadnika (Pawiński, Wielkp., II, 261). Srock parafia, dekanatu piotrkowskiego liczyła 4693 dusz.[1]

Zabytki[edytuj]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[2] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. św. Benedykta i Anny, 1764-66, 1909-13, nr rej.: A/19 z 9.09.2004
  • cmentarz kościelny, nr rej. jw.
  • kaplica pw. św. Mikołaja, obok kościoła parafialnego, 1627,1910, nr rej.: 693 z 27.09.1967

Przypisy

  1. a b c d Srock-Srocko w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XI (Sochaczew – Szlubowska Wola) z 1890 r.
  2. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 26 listopada 2010].