Stanisław Jasiński (lotnik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Jasiński
Ilustracja
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 5 kwietnia 1891
Oskrzesińce
Data i miejsce śmierci 10 sierpnia 1932
Nowy Sącz
Przebieg służby
Lata służby 1914-1932
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Roundel of Poland (1921-1993).svg Siły Powietrzne RP
Jednostki 1 Galicyjski Pułk Ułanów,
10 Kompania Lotnicza
Stanowiska d-ca 5 Eskadry Lotniczej,
szef Lotnictwa Polowego przy Naczelnym Dowództwie,
I z-ca szefa Departamentu IV Lotnictwa MSWojsk.
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Stanisław Jasiński (ur. 5 kwietnia 1891 w Oskrzesińcach, zm. 10 sierpnia 1932 w Nowym Sączu) – pułkownik dyplomowany pilot Wojska Polskiego, teoretyk lotnictwa.

Życiorys[edytuj]

Stanisław Jasiński urodził się 5 kwietnia 1891 roku w Oskrzesińcach, w rodzinie Łukasza i Marii z Iwanickich. Maturę uzyskał w Kołomyi. Studiował w Akademii Górniczej w Leoben. Po wybuchu I wojny światowej, 1 sierpnia 1914 został wcielony do Armii Austro-Węgier i przydzielony do 1 Pułku Ułanów Rycerza von Brudemanna. W sierpniu 1915 ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy Kawalerii i w stopniu chorążego został skierowany na front. W maju 1916 ukończył szkołę obserwatorów lotniczych w Wiener Neustadt. Od grudnia 1916 latał jako obserwator na froncie rosyjskim w 10 Kompanii Lotniczej. Po wykonaniu 76 lotów bojowych został przeniesiony do 46 Kompanii Lotniczej na front włoski, gdzie odbył 24 loty bojowe. Następnie ukończył kurs pilotażu w Campoformido i został pilotem jednomiejscowych samolotów rozpoznawczych Phönix D.I[1]. Od czerwca 1918 w stopniu porucznika rezerwy pełnił obowiązki dowódcy 37P Kompanii Lotniczej (jego podkomendnym był w tym czasie inny polski lotnik por. rez. Stefan Bastyr). 7 lipca 1918 został zestrzelony na Phönixie, lecz nie odniósł obrażeń[1].

W trakcie odzyskiwania przez Polskę niepodległości, od początku listopada 1918 był jednym z organizatorów lotnictwa polskiego w Krakowie. Został dowódcą nowo sformowanej – 7 listopada – I Eskadry Bojowej, przemianowanej później na 5 Eskadrę Lotniczą[2]. Awansował w tym czasie na stopień rotmistrza. Dowodząc 5 Eskadrą, wszedł od stycznia 1919 do walk w wojnie polsko-ukraińskiej, początkowo stacjonując na lotnisku Hureczko pod Przemyślem. Eskadra wykonywała loty rozpoznawcze i bombowe, w składzie III Grupy Lotniczej, od kwietnia 1919 II Grupy[3]. Walki trwały do lipca 1919, po czym Jasiński dowodząc 5 Eskadrą wziął udział w działaniach wojny polsko-bolszewickiej na Froncie Podolskim. Eskadra powróciła w skład III Grupy, a w marcu 1920 Jasiński na krótko zastąpił kpt. Bastyra w dowodzeniu III Grupą, po czym został skierowany na stanowiska sztabowe do Warszawy[4]. Od marca do sierpnia 1920 był pomocnikiem szefa Departamentu III Żeglugi Napowietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych, a następnie pełnił funkcję szefa Lotnictwa Polowego przy Naczelnym Dowództwie. W tym roku awansował do stopnia majora.

Po wojnie został szefem sekcji Departamentu III Żeglugi Napowietrznej MSWojsk. Zajął się wówczas rozwojem teoretycznym lotnictwa wojskowego. W 1921 opublikował pierwszą broszurę teoretyczną Najpilniejsze postulaty polskiego lotnictwa wojskowego. Uważał m.in., że organizacja lotnictwa powinna być niezależna od armii lądowej oraz omawiał zasady operacyjnego użycia lotnictwa. Publikował też artykuły w prasie wojskowej. Wchodził w skład zespołu redakcyjnego, wychodzącego od 1928 "Przeglądu Lotniczego".

W latach 1922-1923 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. 15 października 1923 – po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego – został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko asystenta. W 1925 przeszedł do rezerwy, lecz w 1928 powrócił do służby na stanowisko zastępcy dowódcy 6 Pułku Lotniczego we Lwowie, następnie inspektora szkolenia, I zastępcy szefa Departamentu IV Lotnictwa MSWojsk. i dowódcy 3 Grupy Aeronautycznej w Krakowie.

10 sierpnia 1932 w Nowym Sączu[5] zginął w wypadku samochodowym. Został pochowany na Cmentarzu Wojennym w Krakowie[6].

Awanse[edytuj]

  • Chorąży – sierpień 1915
  • Podporucznik
  • Porucznik (Oberleutnant i.d.Res.) – czerwiec 1918
  • Kapitan
  • Major – 1920
  • Podpułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 6. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych
  • Pułkownik – 22 grudnia 1931 ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 i 1. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. a b Tomasz Goworek, Pierwsze samoloty myśliwskie lotnictwa polskiego, Warszawa 1991, ​ISBN 83-85001-46-8​, s.27
  2. Marian Romeyko (red.) Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, Warszawa 1933, s. 125, 384
  3. K. Tarkowski... s.35
  4. K. Tarkowski... s.47
  5. Zmarli. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 451, Nr 13 z 9 grudnia 1932. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  6. Cmentarz Wojenny przy ulicy Prandoty w Krakowie (pol.) [dostęp 2011-11-04]
  7. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 33.
  8. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2033 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1553)
  9. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 63)

Bibliografia[edytuj]

  • Czesław Krzemiński, Prekursor polskiej myśli lotniczej, "Żołnierz Polski", nr 19/1988
  • Marian Romeyko (red.) Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, Warszawa 1933
  • Krzysztof A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991, ​ISBN 83-206-0985-2
  • "Rocznik Oficerski 1924", Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924
  • "Rocznik Oficerski 1928", Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928
  • "Rocznik Oficerski 1932", Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932