Stanisław Jasiński (lotnik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Jasiński
Ilustracja
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 5 kwietnia 1891
Oskrzesińce
Data i miejsce śmierci 10 sierpnia 1932
Nowy Sącz
Przebieg służby
Lata służby 1914-1932
Siły zbrojne Armia Austro-Węgier
Siły Powietrzne RP
Jednostki 1 Galicyjski Pułk Ułanów
10 Kompania Lotnicza
5 Eskadra Lotnicza
Szefostwo Lotnictwa Polowego
Departament IV MSWojsk.
3 Grupa Aeronautyczna
Stanowiska dowódca eskadry
szef Lotnictwa Polowego
zastępca szefa departamentu
dowódca grupy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Stanisław Jasiński (ur. 5 kwietnia 1891 w Oskrzesińcach, zm. 10 sierpnia 1932 w Nowym Sączu) – pułkownik dyplomowany pilot Wojska Polskiego, teoretyk lotnictwa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Jasiński urodził się 5 kwietnia 1891 roku w Oskrzesińcach, w rodzinie Łukasza i Marii z Iwanickich. Maturę uzyskał w Kołomyi. Studiował w Akademii Górniczej w Leoben. Po wybuchu I wojny światowej, 1 sierpnia 1914 został wcielony do Armii Austro-Węgier i przydzielony do 1 pułku ułanów Rycerza von Brudemanna. W sierpniu 1915 ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy Kawalerii i w stopniu chorążego został skierowany na front. W maju 1916 ukończył szkołę obserwatorów lotniczych w Wiener Neustadt. Od grudnia 1916 latał jako obserwator na froncie rosyjskim w 10 Kompanii Lotniczej. Po wykonaniu 76 lotów bojowych został przeniesiony do 46 Kompanii Lotniczej na front włoski, gdzie odbył 24 loty bojowe. Następnie ukończył kurs pilotażu w Campoformido i został pilotem jednomiejscowych samolotów rozpoznawczych Phönix D.I[1]. Od czerwca 1918 w stopniu porucznika rezerwy pełnił obowiązki dowódcy 37P Kompanii Lotniczej (jego podkomendnym był w tym czasie inny polski lotnik por. rez. Stefan Bastyr). 7 lipca 1918 został zestrzelony na Phönixie, lecz nie odniósł obrażeń[1].

W trakcie odzyskiwania przez Polskę niepodległości, od początku listopada 1918 był jednym z organizatorów lotnictwa polskiego w Krakowie. Został dowódcą nowo sformowanej – 7 listopada – I Eskadry Bojowej, przemianowanej później na 5 Eskadrę Lotniczą[2]. Awansował w tym czasie na stopień rotmistrza. Dowodząc 5 Eskadrą, wszedł od stycznia 1919 do walk w wojnie polsko-ukraińskiej, początkowo stacjonując na lotnisku Hureczko pod Przemyślem. Eskadra wykonywała loty rozpoznawcze i bombowe, w składzie III Grupy Lotniczej, od kwietnia 1919 II Grupy[3]. Walki trwały do lipca 1919, po czym Jasiński dowodząc 5 Eskadrą wziął udział w działaniach wojny polsko-bolszewickiej na Froncie Podolskim. Eskadra powróciła w skład III Grupy, a w marcu 1920 Jasiński na krótko zastąpił kpt. Bastyra w dowodzeniu III Grupą, po czym został skierowany na stanowiska sztabowe do Warszawy[4]. Od marca do sierpnia 1920 był pomocnikiem szefa Departamentu III Żeglugi Napowietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych, a następnie pełnił funkcję szefa Lotnictwa Polowego przy Naczelnym Dowództwie. W tym roku awansował do stopnia majora.

Po wojnie został szefem sekcji Departamentu III Żeglugi Napowietrznej MSWojsk. Zajął się wówczas rozwojem teoretycznym lotnictwa wojskowego. W 1921 opublikował pierwszą broszurę teoretyczną Najpilniejsze postulaty polskiego lotnictwa wojskowego. Uważał m.in., że organizacja lotnictwa powinna być niezależna od armii lądowej oraz omawiał zasady operacyjnego użycia lotnictwa. Publikował też artykuły w prasie wojskowej. Wchodził w skład zespołu redakcyjnego, wychodzącego od 1928 "Przeglądu Lotniczego".

W latach 1922-1923 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. 15 października 1923, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko asystenta. W 1925 przeszedł do rezerwy. Trzy lata później, jako oficer rezerwy został powołany do służby czynnej i wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 6 Pułku Lotniczego we Lwowie. 11 grudnia 1929 został przemianowany z dniem 1 marca 1929 na oficera zawodowego w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 2. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych[5]. Następnie pełnił służbę na stanowisku inspektora szkolenia, I zastępcy szefa Departamentu IV Lotnictwa MSWojsk. i dowódcy 3 Grupy Aeronautycznej w Krakowie.

10 sierpnia 1932 w Nowym Sączu[6] zginął w wypadku samochodowym. Został pochowany na Cmentarzu Wojennym w Krakowie[7].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • chorąży – sierpień 1915
  • podporucznik
  • Porucznik (Oberleutnant i.d.Res.) – czerwiec 1918
  • Kapitan
  • major – 1920
  • podpułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 6. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych
  • Pułkownik – 22 grudnia 1931 ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 i 1. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Tomasz Goworek, Pierwsze samoloty myśliwskie lotnictwa polskiego, Warszawa: SIGMA-NOT, 1991, s. 27, ISBN 83-85001-46-8, OCLC 751325702.
  2. Marian Romeyko (red.) Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, Warszawa 1933, s. 125, 384
  3. K. Tarkowski... s.35
  4. K. Tarkowski... s.47
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 374.
  6. Zmarli. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 451, Nr 13 z 9 grudnia 1932. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  7. Cmentarz Wojenny przy ulicy Prandoty w Krakowie (pol.) [dostęp 2011-11-04]
  8. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 33.
  9. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2033 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1553)
  10. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 63)
  11. na podstawie [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Krzemiński, Prekursor polskiej myśli lotniczej, "Żołnierz Polski", nr 19/1988
  • Marian Romeyko (red.) Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, Warszawa 1933
  • Krzysztof A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1991, ISBN 83-206-0985-2, OCLC 69498511.
  • "Rocznik Oficerski 1924", Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924
  • "Rocznik Oficerski 1928", Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928
  • "Rocznik Oficerski 1932", Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932