Tadeusz Pióro (generał)
![]() | |
Data urodzenia |
23 kwietnia 1920 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
20 kwietnia 2010 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1943–1967 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Stanowiska |
dowódca baterii, dywizjonu i pułku artylerii, szef sztabu okręgu wojskowego |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Tadeusz Szymon Pióro (ur. 23 kwietnia 1920 w Warszawie, zm. 20 kwietnia 2010[1] w Warszawie) – doktor nauk wojskowych, generał brygady Wojska Polskiego, historyk wojskowości, publicysta.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Elżbiety i Jana, pułkownika lekarza Wojska Polskiego, zamordowanego w Charkowie. W 1938 roku złożył maturę w Gimnazjum im. Słowackiego w Przemyślu. Do czerwca 1939 roku ukończył Wołyńską Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii w Włodzimierzu Wołyńskim i odbył staż w 22 pułku artylerii lekkiej w Przemyślu. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku jego oddział został rozbity, a on sam z grupą żołnierzy dostał się w rejonie Lwowa do niewoli radzieckiej. Po ucieczce z transportu wrócił do Przemyśla, a później przeniósł się do Lwowa, w którym rozpoczął studia na Wydziale Naftowym Lwowskiego Instytutu Politechnicznego i pracę zarobkową w rafinerii naftowej w charakterze robotnika. Naukę przerwał, ponieważ został wcielony do batalionu budowlanego (strojbatu).
Pod koniec maja 1941 roku został wcielony do (222?) zmotoryzowanego pułku strzelców Armii Czerwonej stacjonującego w stanicy Ust'-Łabińskaja, w rejonie Krasnodaru. Po ataku Niemiec na ZSRR przeniesiony został w rejon Kijowa do 363 Samodzielnego batalionu budowlanego. Jego jednostka, tzw. strojbat, zajmowała się kopaniem łopatami rowów przeciwpancernych, została później wycofana do Nowoczerkaska.
W Nowoczerkasku zatrudniony został w fabryce armat. Pracował dwanaście godzin na dobę obsługując młot pneumatyczny bez środków ochrony słuchu. Jesienią 1941 roku zdezerterował z Armii Czerwonej z zamiarem wstąpienia do „Armii Andersa”. Po trzech tygodniach „podróży” dotarł do Władykaukazu (ówcześnie – Ordżonikidze). Zatrudniony został w stanicy Archonskaja położonej na północny wschód od Władykaukazu przy zwózce drzewa z lasu. W sierpniu 1942 roku przeniósł się do Gori w Gruzji, gdzie przyjęto go do fabryki konserw. Nadal chciał dołączyć do polskiego wojska. Gdy dowiedział się, że jest formowana Armia Berlinga, wysłał telegram do Moskwy, na który w odpowiedzi we wrześniu 1943 roku został wcielony do I Korpusu Polskiego w Sielcach w stopniu podporucznika. Dowodził baterią sztabową w 1 Brygadzie Artylerii Armat. Przeszedł szlak bojowy od Smoleńska do Warszawy. Od października 1944 do maja 1945 roku był słuchaczem kursu dowódców dywizjonów w Wyższej Szkole Artylerii w Leningradzie. W maju 1945 roku objął stanowisko dowódcy dywizjonu artylerii w Bydgoszczy, zaś w grudniu 1946 został dowódcą 34 pułku artylerii lekkiej w Szczecinie. Awansowany do stopnia majora w 1946 roku. Stamtąd został skierowany do Wyższej Akademii Wojskowej im. Woroszyłowa w Moskwie, gdzie studiował od marca 1948 do kwietnia 1950 roku.
Po powrocie do Polski mianowany podpułkownikiem, w lipcu 1950 roku został przydzielony do Zarządu Operacyjnego Sztabu Generalnego, a od kwietnia 1956 roku był przedstawicielem Sztabu Generalnego przy Zjednoczonym Dowództwie Sił Zbrojnych Układu Warszawskiego. W 1957 roku mianowany generałem brygady. W marcu 1959 roku został szefem Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy.
We wrześniu 1963 roku na własną prośbę został przeniesiony na stanowisko zastępcy komendanta Akademii Sztabu Generalnego. W latach 1967–1968 występował w obronie oficerów pochodzenia żydowskiego zwalnianych z pracy, za co sam został usunięty z wojska w lipcu 1967 roku[potrzebny przypis] Przez jakiś czas kontynuował rozpoczętą wiele lat wcześniej współpracę z tygodnikiem Polityka, jednak nie pod swoim nazwiskiem – miał zakaz publikowania. Pod koniec lat siedemdziesiątych zaczął pracować jako dziennikarz w Słowie Powszechnym. 23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami[2].
Pisarz wojskowy, autor książek Armia ze skazą (1994) i Broń jądrowa. Geneza, działanie, skutki (tom 190 serii wydawniczej Omega, 1971).
Odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy (1946)[3] i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B22-4-26)[4].
Awanse
[edytuj | edytuj kod]- podporucznik - 1943
- porucznik - 1944
- kapitan - 1945
- major - 1946
- podpułkownik - 1947
- pułkownik - 1950
- generał brygady - 1957
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nekrologi: Tadeusz Pióro. nekrologi.wyborcza.pl, 2010-04-28. [dostęp 2011-02-20].
- ↑ Apel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s])
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 27, poz. 233.
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk P. Kosk, Generalicja polska, t. 2, Oficyna Wydawnicza Ajaks, Pruszków 2001
- Tadeusz Pióro: Armia ze skazą. W Wojsku Polskim 1945-1968 (wspomnienia i refleksje). Warszawa: Czytelnik, 1994.
- Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom III: M–S, Toruń 2010, s. 190-192 (z fotografią)
- Absolwenci Wołyńskiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii
- Dowódcy pułków artylerii ludowego Wojska Polskiego
- Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego
- Jeńcy polscy – uciekinierzy z niewoli radzieckiej 1939–1941
- Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy
- Podoficerowie artylerii II Rzeczypospolitej
- Oficerowie artylerii Wojska Polskiego 1943–1989
- Oficerowie 34 Pułku Artylerii Lekkiej
- Oficerowie Wojska Polskiego – absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR
- Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945
- Polscy historycy wojskowości
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy autorzy pamiętników i dzienników
- Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk na froncie wschodnim
- Wspierający Apel 64
- Urodzeni w 1920
- Zmarli w 2010