Tramwaje w Libercu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tramwaje w Libercu
tramwaj
Ilustracja
Tramwaj T3M.04 (Škoda 02T) na Soukenném náměstí
Państwo

 Czechy

Lokalizacja

Liberec

Operator

Dopravní podnik měst Liberce a Jablonce nad Nisou

Liczba linii

5

Lata funkcjonowania

od 1897

Infrastruktura
Schemat sieci
System tramwajowy w 2020 r.
Długość sieci

21,5 km

Rozstaw szyn

1000 mm / 1435 mm

Napięcie zasilania

600 V

Liczba zajezdni

1

Portal Transport szynowy
Węzeł przesiadkowy Fügnerova, „serce” libereckiej sieci komunikacyjnej

Tramwaje w Libercu – system tramwajowy w Libercu. System jest jednym z siedmiu znajdujących się na terytorium Czech.

W 2016 r. w mieście funkcjonowały 4 linie dzienne, które zbiegały się w węźle Fügnerova w centrum, oraz jedna linia historyczna. Całkowita długość sieci wynosiła 21,5 km[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

11 września 1894 Rada Miasta Liberec uchwaliła projekt wybudowania sieci elektrycznych tramwajów o rozstawie szyn 1000 mm. Wówczas jedyna linia tramwaju elektrycznego na terytorium ówczesnych Czech istniała w Pradze (linia Františka Křižíka na wzgórze Letna[2]). Budowa rozpoczęła się w kwietniu 1897 r., w trzy miesiące później torowisko było ukończone, zaś 25 sierpnia tego roku miało miejsce uroczyste otwarcie. Wozy pierwszej linii kursowały pomiędzy dworcem kolejowym (kraniec Nádraží) a parkiem miejskim i ogrodami: zoologicznym i botanicznym (kraniec Městský lesík). Od listopada 1897 r. trasa została ostatecznie wydłużona do krańca Lidové Sady (Volksgarten).

W 1899 r. uruchomiono nową linię do Rochlic (Röchlitz), na początku XX wieku zaś tory do Růžodolu (Rosenthal, dziś część miejscowości Kořenov) i Horní Hanychowa (Oberhanichen, 1912, dziś dzielnica Liberca). W 1906 r., w związku z niemiecko-czeską wystawą, powstał specjalny, prowizoryczny odcinek linii, który po zakończeniu wystawy zdemontowano. Do 1914 r. do miasta przybyły 32 wagony motorowe i 8 doczepnych.

I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Rozwój sieci przerwała I wojna światowa. Wielu pracowników powołano do wojska, co znacznie osłabiło komunikację. Tramwaje służyły także do przewożenia rannych żołnierzy z dworca kolejowego do miejskich szpitali (od 29 listopada 1914). Pod koniec lipca 1915, ze względu na brak mężczyzn do pracy, do przedsiębiorstwa tramwajowego przyjęto pierwsze kobiety.

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

Tabor został poszerzony o 10 wozów ze Studénki oraz 7 kolejnych z Czeskiej Lipy. 13 grudnia 1924 istniały następujące linie:

  • Nádraží (dworzec kolejowy) – Lidové sady
  • (Lidové sadyPekárny po skróceniu 1934)
  • Rochlice – Růžodol
  • Soukenné náměstíHorní Hanychov

Doba socjalizmu[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym wydarzeniem mającym miejsce po II wojnie światowej w libereckiej komunikacji tramwajowej było uruchomienie w 1955 liczącej 12 km linii międzymiastowej do Jablonca nad Nysą. 31 października 1960 zlikwidowano linie do Rochlic i Růžodolu. W latach 70. gruntownie wyremontowano międzymiastową trasę do Jablonca. Następnie zlikwidowano pętlę w pobliżu centrum Jablonca, a trasę skrócono do nowej pętli w ul. Paryskiej. W 1984 przełożono obie jednotorowe trasy w centrum do obecnej lokalizacji (w ulicy Praskiej umieszczono wówczas pamiątkową szynę). Pod koniec lat 80. w związku z problemami z dostawą nowych pojazdów uwidoczniła się konieczność zmiany rozstawu szyn z 1000 na 1435 mm, identycznego z obecnym we wszystkich miastach (oprócz Bratysławy) ówczesnej Czechosłowacji.

Pętla tramwajów z Liberca w Jabloncu nad Nysą
Pamiątkowa szyna w ul. Praskiej, przypominająca likwidację jednokierunkowej linii (odcinek linii w przeciwnym kierunku znajdował się w ul. Moskiewskiej)

Lata 1990.[edytuj | edytuj kod]

Lata 1990. i pierwsza połowa lat 2000. upłynęły pod znakiem prac nad modernizacją – zmianą rozstawu torów – na liniach miejskich[1]. Przebudowa torowisk trwała, podzielona na kilka etapów. Przebudowywane wówczas odcinki torów otrzymały trzy szyny, co umożliwiło eksploatację na nich także tramwajów wąskotorowych (przejeżdżających przez miasto podczas wyjazdów i zjazdów do zajezdni). 14 sierpnia 1998 pierwsze tramwaje o rozstawie 1435 mm wyruszyły na trasę Lidové SadyViadukt. Jednocześnie, zamknięto do przebudowy dalszą część trasy miejskiej, uruchamiając odcinek do Dolnego Hanychowa w 2001, a do Górnego Hanychowa w 2005.

Wcześniej, w 1995 r. na ul.Fügnera w ramach przebudowy otwarto nowoczesny węzeł przesiadkowy, który stał się symbolem libereckiej komunikacji.

Współczesna sieć[edytuj | edytuj kod]

Współczesna sieć libereckich tramwajów składa się z trasy miejskiej Horní HanychovLidové sady oraz trasy międzymiastowej z Liberca (Fügnerova) przez Vratislavice nad Nysą do Jablonca nad Nysą. Między przystankami Soukenným náměstím a Nádražím zlokalizowana jest, dziś już zmodernizowana, zajezdnia tramwajowa Rybníček.

Rozważano także przedłużenie trasy na Górnym Hanychowie do stacji kolejki linowej na Ještěd i wybudowanie nowej linii tramwajowej do Rochlic. Plany te stanowiły główne priorytety wielu libereckich stronnictw politycznych przed wyborami samorządowymi w roku 2006.

Linie[edytuj | edytuj kod]

Linia Trasa
Lidové sady-ZOODolní Hanychov

Riegrova – Botanická zahrada – Muzeum-Galerie Lázně – Průmyslová škola – Ul. 5. května – Šaldovo náměstí – Fügnerova – Rybníček – Nádraží – Viadukt – Krkonošská – Staré Pekárny – Vápenka – Janův Důl – Kubelíkova

Lidové sady-ZOOHorní Hanychov

Riegrova – Botanická zahrada – Muzeum-Galerie Lázně – Průmyslová škola – Ul. 5. května – Šaldovo náměstí – Fügnerova – Rybníček – Nádraží – Viadukt – Krkonošská – Staré Pekárny – Vápenka – Janův Důl – Kubelíkova – Dolní Hanychov – Malodoubská – Hanychov kostel – Spáleniště

RybníčekVratislavice nad Nisou, výhybna

Fügnerova – Mlýnská – Textilana – U Lomu – Nová Ruda – Sídl. Nové Vratislavice – Pivovarská – Lékárna – Vratislavice nad Nisou, kostel

ViaduktJablonec nad Nisou, Tyršovy sady

Nádraží – Rybníček – Fügnerova – Mlýnská – Textilana – U Lomu – Nová Ruda – Sídl. Nové Vratislavice – Pivovarská – Lékárna – Vratislavice nad Nisou, kostel – Vratislavice nad Nisou, výhybna – Kyselka – Za Tratí – Proseč nad Nisou, pošta – Proseč nad Nisou, výhybna – Nový Svět – Zelené údolí – Měnírna -Brandl – Liberecká

Tabor[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Typ Modyfikacje i podtypy Lata dostaw Liczba

(2019)[3]

Tatra T3R.PV Tatra T3
T3 1965–1976 2
Tatra T3SU 1982 5
Tatra T3SUCS 1986–1987 4
Tatra T3M.04 1996–1999 19
Tatra T3R.P 2003–2005 5
Tatra T3R.PV 2003-2008 12
Tatra T3R.PLF 2005–2007 12
Tatra T3R.SLF 2014–2019 10
EVO2 EVO2 EVO2 2012 1

W Libercu stacjonują także dwa historyczne wozy: ex. nr 78 (oryginalnie z Uścia nad Łabą) oraz jabłoniecki tramwaj 6MT ex. nr 117, który jest wypożyczony na dłuższy okres z Muzeum Technicznego w Brnie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Witold Urbanowicz, Tramwaj z Liberca do Jablonca będzie dłuższy i nadal wąskotorowy, www.transport-publiczny.pl [dostęp 2016-03-31].
  2. Tramwaje w Pradze.
  3. DP Liberec: Vozový park. Seznam-autobusu.cz. [dostęp 2019-07-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karpaš, R.: Kniha o Liberci. Dialog, Liberec, 1996.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]