Tramwaje w Libercu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tramwaje w Libercu
Tramwaje w Libercu
Tramwaj T3M.04 (Škoda 02T) na Soukenném náměstí
Dane ogólne
Lokalizacja Liberec
Rodzaj transportu Tramwaj
Data uruchomienia 1897
Infrastruktura
Liczba pojazdów 67
Inne informacje
Rozstaw toru 1000/1435 mm
Węzeł przesiadkowy Fügnerova, "serce" libereckiej sieci komunikacyjnej

Tramwaje w Libercu – system komunikacji tramwajowej w Libercu. System jest jednym z siedmiu znajdujących się na terytorium Czech.

W 2016 r. w mieście funkcjonowały 4 linie dzienne, które zbiegają się w węźle Fügnerova w centrum, oraz jedna linia historyczna. Całkowita długość sieci wynosiła 21,5 km[1].

Historia[edytuj]

Początki[edytuj]

11 września 1894 Rada Miasta Liberec uchwaliła projekt wybudowania sieci elektrycznych tramwajów o rozstawie szyn 1000 mm. Wówczas jedyna linia tramwaju elektrycznego na terytorium ówczesnych Czech istniała w Pradze (linia Františka Křižíka na wzgórze Letna[2]). Budowa rozpoczęła się w kwietniu 1897 r., w trzy miesiące później torowisko było ukończone, zaś 25 sierpnia tego roku miało miejsce uroczyste otwarcie. Wozy pierwszej linii kursowały pomiędzy dworcem kolejowym (kraniec Nádraží) a parkiem miejskim i ogrodami: zoologicznym i botanicznym (kraniec Městský lesík). Od listopada 1897 r. trasa została ostatecznie wydłużona do krańca Lidové Sady (Volksgarten).

W 1899 r. uruchomiono nową linię do Rochlic (Röchlitz), na początku XX wieku zaś tory do Růžodolu (Rosenthal, dziś część miejscowości Kořenov) i Horní Hanychowa (Oberhanichen, 1912, dziś dzielnica Liberca). W 1906 r., w związku z niemiecko-czeską wystawą, powstał specjalny, prowizoryczny odcinek linii, który po zakończeniu wystawy zdemontowano. Do 1914 r. do miasta przybyły 32 wagony motorowe i 8 doczepnych.

I wojna światowa[edytuj]

Rozwój sieci przerwała I wojna światowa. Wielu pracowników powołano do wojska, co znacznie osłabiło komunikację. Tramwaje służyły także do przewożenia rannych żołnierzy z dworca kolejowego do miejskich szpitali (od 29 listopada 1914). Pod koniec lipca 1915, ze względu na brak mężczyzn do pracy, do przedsiębiorstwa tramwajowego przyjęto pierwsze kobiety.

Tramwaj typu T3M.04 (Škoda 02T) przed przystankiem Fügnerova

Okres międzywojenny[edytuj]

Tabor został poszerzony o 10 wozów ze Studénki oraz 7 kolejnych z Czeskiej Lipy. 13 grudnia 1924 istniały następujące linie:

  • Nádraží (dworzec kolejowy) – Lidové sady
  • ( Lidové sadyPekárny po skróceniu 1934)
  • Rochlice – Růžodol
  • Soukenné náměstíHorní Hanychov

Doba socjalizmu[edytuj]

Najważniejszym wydarzeniem mającym miejsce po II wojnie światowej w libereckiej komunikacji tramwajowej było uruchomienie w 1955 liczącej 12 km linii międzymiastowej do Jablonca nad Nysą. 31 października 1960 zlikwidowano linie do Rochlic i Růžodolu. W latach 70. gruntownie wyremontowano międzymiastową trasę do Jabłońca. Następnie zlikwidowano pętlę w pobliżu centrum Jabłońca, a trasę skrócono do nowej pętli w ul. Paryskiej. W 1984 przełożono obie jednotorowe trasy w centrum do obecnej lokalizacji (w ulicy Praskiej umieszczono wówczas pamiątkową szynę). Pod koniec lat 80. w związku z problemami z dostawą nowych pojazdów uwidoczniła się konieczność zmiany rozstawu szyn z 1000 na 1435 mm, identycznego z obecnym we wszystkich miastach (oprócz Bratysławy) ówczesnej Czechosłowacji.

Pętla tramwajów z Liberca w Jabłońcu nad Nysą
Pamiątkowa szyna w ul. Praskiej, przypominająca likwidację jednokierunkowej linii (odcinek linii w przeciwnym kierunku znajdował się w ul. Moskiewiskiej)

Lata 1990.[edytuj]

Lata 1990. i pierwsza połowa lat 2000. upłynęły pod znakiem prac nad modernizacją – zmianą rozstawu torów – na liniach miejskich[1]. Przebudowa torowisk trwała, podzielona na kilka etapów. Przebudowywane wówczas odcinki torów otrzymały trzy szyny, co umożliwiło eksploatację na nich także tramwajów wąskotorowych (przejeżdżających przez miasto podczas wyjazdów i zjazdów do zajezdni). 14 sierpnia 1998 pierwsze tramwaje o rozstawie 1435 mm wyruszyły na trasę Lidové SadyViadukt. Jednocześnie, zamknięto do przebudowy dalszą część trasy miejskiej, uruchamiając odcinek do Dolnego Hanychowa w 2001, a do Górnego Hanychowa w 2005.

Wcześniej, w 1995 r. na ul.Fügnera w ramach przebudowy otwarto nowoczesny węzeł przesiadkowy, który stał się symbolem libereckiej komunikacji.

Współczesna sieć[edytuj]

Współczesna sieć libereckich tramwajów składa się z trasy miejskiej Horní HanychovLidové sady oraz trasy międzymiastowej z Liberca (Fügnerova) przez Vratislavice nad Nysą do Jabłońca nad Nysą. Między przystankami Soukenným náměstím a Nádražím zlokalizowana jest, dziś już zmodernizowana, zajezdnia tramwajowa Rybníček.

Rozważano także przedłużenie trasy na Górnym Hanychowie do stacji kolejki linowej na Ještěd i wybudowanie nowej linii tramwajowej do Rochlic. Plany te stanowiły główne priorytety wielu libereckich stronnictw politycznych przed wyborami samorządowymi w roku 2006.

Tabor[edytuj]

W Libercu obecnie eksploatowane są następujące typy tramwajów:

Ilustracja Typ Modyfikacje i podtypy
Vůz P.JPG Tatra T2 Tatra T2R
Tram liberec T3.jpg Tatra T3 Tatra T3, Tatra T3SUCS, Tatra T3m, Tatra T3M.04, Tatra T3R.PV, Tatra T3R.PLF
Czech Raildays 2012, Evo2 (01).jpg EVO2 EVO2

W Libercu stacjonują także dwa historyczne wozy: ex. nr 78 (oryginalnie z Uścia nad Łabą) oraz jabłoniecki tramwaj 6MT ex. nr 117, który jest wypożyczony na dłuższy okres z Muzeum Technicznego w Brnie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b WitoldW. Urbanowicz WitoldW., Tramwaj z Liberca do Jablonca będzie dłuższy i nadal wąskotorowy, „www.transport-publiczny.pl”, www.transport-publiczny.pl [dostęp 2016-03-31].
  2. Tramwaje w Pradze

Bibliografia[edytuj]

  • Karpaš, R.: Kniha o Liberci. Dialog, Liberec, 1996.

Linki zewnętrzne[edytuj]