Kolej linowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wagonik kolejki wjeżdżający do budynku dolnej stacji kolei linowo-terenowej na Żar
Kolej linowa w Gdańsku (rys. Wilhelm Hondius)

Kolej linowa – zespół powiązanych technicznie i technologicznie obiektów budowlanych i urządzeń służących do przewozu osób w pojazdach przemieszczających się po torze linowym przebiegającym ponad terenem[1].

Historia[edytuj]

Pierwszą na świecie kolejką linową o wielu podporach był linowy przenośnik kubełkowy konstrukcji Adama Wijbegom użyty do budowy szańców w Gdańsku w 1644.

Pierwszą górską kolejką linową w Polsce była kolejka w Tatrach, z Kuźnic na Kasprowy Wierch przez Myślenickie Turnie. Została ona zbudowana w latach 1935-1936, w 227 dni.

Urzędowy podział kolei linowych[edytuj]

Koleje linowe dzielą się na[1]:

Inne podziały kolei linowych[edytuj]

  1. Podział ogólny
  2. Podział ze względu na olinowanie
    • kolej z liną nośną i liną napędową (kolej linowa Kasprowy Wierch przed modernizacją w 2007)
    • kolej z liną nośno-napędową z wyczepianymi wagonikami/krzesełkami (np. kolej gondolowa na Szyndzielnię, kolej gondolowa na Jaworzynę Krynicką)
    • kolej z liną nośno-napędową (np. wyciąg krzesełkowy na Kopę, wyciąg krzesełkowy na Szrenicę, wyciąg krzesełkowy na Skrzyczne)
    • kolej z liną napędową i torem szynowym (np. kolej linowo-terenowa na Górę Parkową, kolej linowo-terenowa na Gubałówkę)
    • kolej z liną podwójną nośną lub podwójną napędową (kolej linowa Kasprowy Wierch po modernizacji w 2007)
  3. Podział ze względu na środek transportu
  4. Podział ze względu na ruch
    • ruch ciągły (koleje krzesełkowe, gondolowe, wyciągi narciarskie)
    • ruch wahadłowy (kolej linowa Kasprowy Wierch).

Obiekty budowlane kolei linowych[edytuj]

Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem[1] obiekty budowlane kolei linowych stanowią:

  • budynki stacji,
  • podpory trasowe,
  • fundamenty:
    • układów napędowych, przewojowych i napinających,
    • podpór trasowych.

Koleje linowe w Polsce[edytuj]

W Polsce funkcjonuje wiele kolei linowych – przede wszystkim wyciągi krzesełkowe w ośrodkach narciarskich.

W górach przez cały rok działają następujące koleje, w okresie letnim służące turystom:

Przypisy

  1. a b c Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 1998 r. Nr 151, poz. 987, Dział VIII, Rozdział 2).

Bibliografia[edytuj]

  • Marek Baran: Koleje linowe i wyciągi narciarskie w Polsce. Historia i dzień dzisiejszy. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, 2010. ISBN 9788377290361.
  • Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 1998 r. Nr 151, poz. 987, Dział VIII, Rozdział 2)

Zobacz też[edytuj]