Ulica Mikołaja Kopernika w Warszawie
| Śródmieście Północne | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Ulica Kopernika przy ul. Ordynackiej, widok w kierunku północnym (2023) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Długość |
600m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Warszawy  | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski  | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 52°14′09,5″N 21°01′13,4″E/52,235972 21,020389
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ulica Mikołaja Kopernika – ulica w dzielnicy Śródmieście w Warszawie.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W 1670 Aleksander Zasławski założył jurydykę przy drodze Zjawienie; od jego imienia jurydykę nazwano Aleksandrią[1]. Droga stała się główną ulicą jurydyki i również uzyskała nazwę Aleksandria[1]. Jej szeroki odcinek pełnił także funkcję rynku[1]. Ulice Aleksandria i Wróbla (odcinek od Foksal do Ordynackiej) w 1907 roku zostały połączone w jedną ulicę, której nadano nazwę Mikołaja Kopernika[2].
W XVIII wieku w okolicy znajdowało się 7 murowanych domów i 12 drewnianych dworków oraz ocalałe z pożaru w 1788 skrzydło pałacu księcia de Nassau. Następnie przy Aleksandrii miał swoją rezydencję i sklepy Seweryn Uruski. W latach 1874–1875 przy ulicy zbudowano szpital dla dzieci.
Na początku XX wieku przy ulicy wzniesiono kilka wielopiętrowych domów, m.in. w 1911 budynek Centralnego Towarzystwa Rolniczego (nr 30). W latach 20. XX wieku zbudowano gmach zaprojektowany przez Antoniego Jawornickiego do pełnienia funkcji hotelowych, którego pierwszym właścicielem stał się Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych (nr 36/40).
Zabudowa ulicy ucierpiała w czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939[3].
W czasie powstania warszawskiego, na odcinku między ulicami Szczyglą i Foksal znajdowała się powstańcza barykada[4]. Zabudowa ulicy została częściowo zniszczona w wyniku bombardowań Luftwaffe 6 września 1944[5].
Po II wojnie światowej przedłużono ulicę Świętokrzyską, łącząc ją z ulicą Kopernika (wcześniej kończyła się przy Nowym Świecie). Według koncepcji z początku lat 50. XX wieku[6] ulica miała stanowić odciążenie Nowego Światu i przejąć ruch w kierunku północnym. W tym celu przewidziano jezdnię między Domem Partii i Muzeum Narodowym, która miała wiaduktem przechodzić nad Alejami Jerozolimskimi i dalej po wyburzeniu domów przy ul. Smolnej i Foksal przebiegać poszerzoną ulicą Kopernika, dalej po wyburzeniu szpitala dziecięcego dochodzić przy pomniku Kopernika do Krakowskiego Przedmieścia.
W 2012 Rada Warszawy uściśliła brzmienie nazwy ulicy, zmieniając ją z Kopernika na Mikołaja Kopernika[7].
W 2013 w ciągu ulicy wybudowano dwa ronda – na skrzyżowaniach z ul. Tamka i z ul. Świętokrzyską[8].
Ważniejsze obiekty
[edytuj | edytuj kod]- Pomnik Mikołaja Kopernika
- Pałac Staszica
- Kamienica Władysława Marconiego (nr 15)
- Gmach Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych, dawniej siedziba CRZZ, a obecnie Centrali Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (nr 36/40)
- Warszawskie Centrum Opieki Medycznej „Kopernik” (d. Warszawski Szpital dla Dzieci)
- Pomnik „Solidarności”
- Rezydencja Foksal
Obiekty nieistniejące
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Eugeniusz Szwankowski: Warszawa. Rozwój urbanistyczny i architektoniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Techniczne, 1952, s. 51.
- ↑ Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 367. ISBN 83-86619-97X.
- ↑ Mieczysław Cieplewicz. Bombardowanie i ostrzeliwanie Warszawy we wrześniu 1939 r.. „Kronika Warszawy”. 4/48, s. 61, 1981.
- ↑ Stanisław Komornicki: Na barykadach Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1964, s. 244.
- ↑ Włodzimierz Rosłoniec: Grupa „Krybar” Powiśle 1944. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1989, s. 188, 191. ISBN 83-211-1037-1.
- ↑ Wacław Ostrowski, Zespoły zabytkowe a urbanistyka, Warszawa: Arkady, 1980, ISBN 83-213-2973-X, OCLC 830256724.
- ↑ Uchwała N r XLVI/1259/2012 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie nazw niektórych ulic, placów, ronda i skwerów w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego [on-line]. mazowieckie.pl, 21 listopada 2012. s. 2. [dostęp 2013-10-10].
- ↑ Krzysztof Śmietana: Za miesiąc Świętokrzyska będzie węższa. warszawa.gazeta.pl, 2013-09-09. [dostęp 2013-10-08].