Undekan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Undekan
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C11H24
Inne wzory CH3(CH2)9CH3
Masa molowa 156,31 g/mol
Wygląd bezbarwna ciecz
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Undekan – ciekły węglowodór, alkan o jedenastu atomach węgla w cząsteczce.

Posiada 159 izomerów strukturalnych, nazywanych tradycyjnie undekanami. Według nomenklatury IUPAC nazwę undekan ma jedynie izomer liniowy, zwany zwyczajowo n-undekanem – pozostałe natomiast rozgałęzione izomery są alkilowymi pochodnymi niższych alkanów.

Undekan jest łagodnym feromonem płciowym dla motyli nocnych oraz niektórych gatunków karaczanów, natomiast u wielu gatunków mrówek jest przekaźnikiem sygnału ostrzegawczego[1]. W chromatografii gazowej stosowany jest w charakterze wzorca wewnętrznego[2] oraz jako składnik roztworów służących do ewaluacji kapilarnych kolumn chromatograficznych[3].

Przypisy

  1. B. Hölldobler, E.O. Wilson: The Ants. ISBN 0-674-04075-9, p. 287. Harvard University Press, 1990, s. 287. ISBN 0-674-04075-9.
  2. E.W. Drews (red.): Manual on Hydrocarbon Analysis (6th Ed.). Baltimore: ASTM, 1998, s. 784. ISBN 0-8031-2080-X.
  3. Eugene F. Barry, Robert L. Grob: Columns for Gas Chromatography: Performance and Selection. Heboken, New Jersey: John Wiley & Sons, 2007, s. 118.