Nonan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nonan
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C9H20
Inne wzory CH
3
(CH
2
)
7
CH
3
Masa molowa 128,2 g/mol
Wygląd bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu[2]
Identyfikacja
Numer CAS 111-84-2
PubChem 8141
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Nonan, C
9
H
20
organiczny związek chemiczny z szeregu homologicznego alkanów. Jest bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu, praktycznie nierozpuszczalną w wodzie[2], o gęstości 0,72 g/cm3[3].

Izomery[edytuj | edytuj kod]

Istnieje 35 izomerów strukturalnych o wzorze C
9
H
20
[11][12][13], nazywanych tradycyjnie nonanami. Zgodnie z nomenklaturą IUPAC nazwę nonan ma jedynie izomer liniowy zwany zwyczajowo n-nonanem, natomiast pozostałe izomery rozgałęzione są alkilowymi pochodnymi niższych alkanów.

Lista izomerów nonanu (nie uwzględniając enancjomerów)[11][12][13]:

  • nonan (n-nonan)
Pochodne oktanu
Pochodne heptanu
  • 3-etyloheptan
  • 4-etyloheptan
  • 2,2-dimetyloheptan
  • 2,3-dimetyloheptan
  • 2,4-dimetyloheptan
  • 2,5-dimetyloheptan
  • 2,6-dimetyloheptan
  • 3,3-dimetyloheptan
  • 3,4-dimetyloheptan
  • 3,5-dimetyloheptan
  • 4,4-dimetyloheptan
Pochodne heksanu
  • 2-metylo-3-etyloheksan
  • 2-metylo-4-etyloheksan
  • 3-metylo-3-etyloheksan
  • 3-metylo-4-etyloheksan
  • 2,2,3-trimetyloheksan
  • 2,2,4-trimetyloheksan
  • 2,2,5-trimetyloheksan
  • 2,3,3-trimetyloheksan
  • 2,3,4-trimetyloheksan
  • 2,3,5-trimetyloheksan
  • 2,4,4-trimetyloheksan
  • 3,3,4-trimetyloheksan
Pochodne pentanu
  • 3,3-dietylopentan
  • 2,2-dimetylo-3-etylopentan
  • 2,3-dimetylo-3-etylopentan
  • 2,4-dimetylo-3-etylopentan
  • 2,2,3,3-tetrametylopentan
  • 2,2,3,4-tetrametylopentan
  • 2,2,4,4-tetrametylopentan
  • 2,3,3,4-tetrametylopentan

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P-21.2.1 Węglowodory, [w:] Henri A. Favre, Warren H. Powell, Nomenklatura związków organicznych. Rekomendacje IUPAC i nazwy preferowane 2013, Komisja Terminologii Chemicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego (tłum.), Narodowy Komitet Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej, 2016, s. 128.
  2. a b c d e f g h i j k Nonan (ZVG: 29230) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2017-10-30].
  3. a b c d e f Haynes 2016 ↓, s. 3-420.
  4. Haynes 2016 ↓, s. 5-175.
  5. a b Haynes 2016 ↓, s. 5-159.
  6. a b c Haynes 2016 ↓, s. 6-77.
  7. a b c d e Haynes 2016 ↓, s. 6-246.
  8. a b c d e Haynes 2016 ↓, s. 6-193.
  9. a b c d Haynes 2016 ↓, s. 15-18.
  10. Nonan (nr 296821) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2017-10-30]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  11. a b Isomers of Alkanes, www.kentchemistry.com [dostęp 2021-02-23] (ang.).
  12. a b Formula Browser. Formulas which begin with C9H20, webbook.nist.gov [dostęp 2021-02-23] (ang.).
  13. a b Isomers of Nonane, www.3rd1000.com [dostęp 2021-02-23] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]