Wojciech Polak (historyk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojciech Polak
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 lutego 1962
Olsztyn
Zawód historyk, nauczyciel akademicki
Tytuł naukowy profesor nauk humanistycznych
Alma Mater Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Pro Memoria Krzyż Wolności i Solidarności

Wojciech Józef Polak[1] (ur. 22 lutego 1962 w Olsztynie[2]) – polski historyk, nauczyciel akademicki oraz polityk, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej.

Życiorys[edytuj]

Wykształcenie i działalność naukowa[edytuj]

W 1976 rozpoczął naukę w II Liceum Ogólnokształcącym w Olsztynie[3]. Po egzaminie maturalnym w 1980 zaczął studia historyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1985 uzyskał tytuł zawodowy magistra[4] na podstawie pracy Sejm walny koronny w 1565 roku w Piotrkowie, pisanej pod kierunkiem profesora Janusza Małłka[3].

W 1985 został zatrudniony w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK na stanowisku asystenta[4]. Od września 1987 do maja 1988 przebywał w Sztokholmie w ramach stypendium naukowego[2][4]. W 1994 na Wydziale Nauk Historycznych UMK uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie historii na podstawie pracy pt. Polityka Rzeczypospolitej wobec Moskwy w latach 1607–1613[5], której promotorem był Janusz Małłek[6]. W tym samym roku został zatrudniony na stanowisku adiunkta[2]. Przebywał na stypendium im. Konstantego Jirečka oraz stypendium Karoliny Lanckorońskiej[3]. Habilitował się w 2004 w oparciu o rozprawę zatytułowaną Czas ludzi niepokornych. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” i inne ugrupowania niezależne w Toruniu i w Regionie Toruńskim (13 XII 1981 – 4 VI 1989), również na Wydziale Nauk Historycznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu[5]. W latach 2000–2005 pracował także jako nauczyciel historii w Collegium Marianum w Pelplinie[2].

Od 2004 zatrudniony w Instytucie Politologii UMK[2]. Od 2005 był kierownikiem Zakładu Systemów Politycznych w tym instytucie. W 2005 został powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego UMK[2]. 31 stycznia 2008 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych[5]. W tym samym roku objął stanowisko profesora zwyczajnego, przeszedł do pracy na Wydziale Politologii i Studiów Międzynarodowych[2]. Został kierownikiem tamtejszej Katedry Konfliktów Politycznych[5]. W latach 1996–1999 pełnił funkcję sekretarza i członka kolegium redakcyjnego półrocznika historycznego „Czasy Nowożytne”, do 2009 wchodził w skład rady redakcyjnej tego pisma[3].

W 2006 został powołany przez rektora UMK na przewodniczącego uczelnianej Komisji do Badania Ograniczania Autonomii UMK w latach 1968–1990. W 2007 został członkiem Międzydiecezjalnej Komisji Historycznej, która utworzono dla weryfikacji informacji o współpracy lokalnego duchowieństwa z tajnymi służbami PRL. W 2007 objął także funkcję redaktora naczelnego serii wydawniczej „Diecezja chełmińska w czasach komunizmu – 1945–1990”[3]. W latach 2010–2014 był kierownikiem Ośrodka Badań Historycznych (i następnie Działu Badań Historycznych) Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku. Został także wykładowcą w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu[3].

Członek Polskiego Towarzystwa Historycznego, Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych i Towarzystwa Naukowego w Toruniu[3].

Działalność społeczna i polityczna[edytuj]

W 1980 został członkiem komitetu założycielskiego Niezależnego Zrzeszenia Studentów na Wydziale Humanistycznym UMK, później wchodził w skład zarządu wydziałowego i uczelnianego. Działalność podziemną w NZS prowadził także po wprowadzeniu stanu wojennego, był członkiem tajnego NZS UMK. W latach 80. współpracował ze strukturami podziemnymi „Solidarności” (m.in. przy organizacji druku i dystrybucji oraz redakcji pism drugiego obiegu)[2]. Od 1987 wraz z Romanem Bäckerem wydawał podziemne pismo publicystyczne „Chrześcijański Ruch Społeczny”. Od 1988 współpracował z reaktywującym się NZS, dołączył również do komisji uczelnianej „S”[2].

W 1989 wstąpił do Stronnictwa Pracy, w 1990 został jednym z założycieli Porozumienia Centrum w Toruniu. Był członkiem zarządu wojewódzkiego i rzecznikiem prasowym lokalnego PC. W 2004 dołączył do Prawa i Sprawiedliwości[2]. W 2010 stał na czele toruńskiego społecznego komitetu poparcia Jarosława Kaczyńskiego w trakcie kampanii prezydenckiej[7].

W wyborach parlamentarnych w 2011 bez powodzenia kandydował z ramienia PiS do Senatu w okręgu toruńskim[8]. W 2016 wszedł w skład Narodowej Rady Rozwoju utworzonej przez prezydenta Andrzeja Dudę[9].

W 2016 z rekomendacji senatorów PiS został wybrany w skład Kolegium IPN[10].

Życie prywatne[edytuj]

Jest żonaty (żona Katarzyna), ma dwóch synów[3].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

W 2007, za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, został odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[11].

Za działalność naukową i dydaktyczną otrzymał wyróżnienia rektora UMK (1994 i 2002) oraz nagrody rektora UMK II stopnia (2004 i 2008). Odznaczony odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” (1999), wyróżniony „Złotą Karetę” przez redakcję „Nowości” (2005), Medalem Pro Memoria (2009), Nagrodą Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za osiągnięcia w pracy naukowej (2010)[3] oraz Krzyżem Wolności i Solidarności (2016)[1].

Wybrane publikacje[edytuj]

  • O Kreml i Smoleńszczyznę. Polityka Rzeczypospolitej wobec Moskwy w latach 1607–1612, Toruń 1995, wydanie II, Gdańsk 2008, wydanie III, Toruń 2014.
  • Najtrudniejsze egzaminy. Niezależne Zrzeszenie Studentów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika na tle wydarzeń w kraju i regionie (1980–1982), Toruń 2001.
  • Czas ludzi niepokornych. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” i inne ugrupowania niezależne w Toruniu i Regionie Toruńskim (13 XII 1981 – 4 VI 1989), Toruń 2003.
  • Dni protestu. Wydarzenia 1 i 3 maja 1982 r. w Toruniu, Toruń 2004.
  • O dobro wspólne i egzekucję praw. Sejm 1565 r. w Piotrkowie, Toruń 2004.
  • Anatomia agenta. Historia tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa o pseudonimie „Karol” (1978–1983), Gdańsk 2005.
  • Trudne lata przełomu. Szkice z historii najnowszej, Gdańsk 2005.
  • Stan wojenny – pierwsze dni, Gdańsk 2006.
  • Śmiech na trudne czasy. Humor i satyra niezależna w stanie wojennym i w latach następnych (13 XII 1981 – 31 XII 1989), Gdańsk 2007, wydanie II, Gdańsk 2008.
  • Ksiądz biskup Czesław Kaczmarek w Rywałdzie Królewskim (współautor z Waldemarem Rozynkowskim), Toruń 2008.
  • Szkice z najnowszej historii Torunia, Gdańsk 2008.
  • Z dziejów Sanktuarium Matki Bożej Rywałdzkiej (współautor z Waldemarem Rozynkowskim), Rywałd Królewski 2009.
  • Wydawnictwo Alternatywy. Z dziejów gdańskiej poligrafii podziemnej, Gdańsk-Toruń-Bydgoszcz 2009.
  • Sierpień nad Wisłą i Drwęcą. Strajki i protesty w Toruniu i województwie toruńskim latem 1980, Gdańsk 2010.
  • Historia ciągle żywa. Studia i materiały, Toruń-Gdańsk 2011.
  • Patriotyzm dnia dzisiejszego, Gdańsk 2012.
  • Wielbiciele Panny „S”. Ruch Wolność i Pokój w Toruniu, Toruń 2013.
  • Trzy misje. Rokowania dyplomatyczne pomiędzy Rzeczpospolitą a Moskwą w latach 1613–1615, Toruń 2014.
  • Silva Rerum. Szkice historyczne, Toruń 2014.
  • „Nigdy przed mocą nie ugniemy szyi”. Obóz internowania w Potulicach 1981–1982 (współautor z Sylwią Galij-Skarbińską), Gdańsk-Bydgoszcz-Toruń 2015.
  • „Solidarność”. Od komunizmu do Unii Europejskiej (współautor z Sylwią Galij-Skarbińską, Henrykiem Głębockim i Jerzym Kłosińskim), Warszawa 2015.
  • Historia jest zawsze ciekawa. Szkice z najnowszych dziejów regionu kujawsko-pomorskiego (współautor z Sylwią Galij-Skarbińską), Toruń 2016.
  • Swetry, sutanny i mundury, Toruń 2016.
  • Solidarity. The Martial Law in Poland. First Days, Toruń 2016.
  • Opozycja demokratyczna w Toruniu i w województwie toruńskim w latach 1976–1980 (współautor z Sylwią Galij-Skarbińską, Aleksandrą Jankowską-Wojdyło i Michałem Białkowskim), Toruń 2017.

Przypisy

  1. a b Uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności – Bydgoszcz, 15 lutego 2016. ipn.gov.pl, 15 sierpnia 2016. [dostęp 2016-12-26].
  2. a b c d e f g h i j Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 2015-08-11].
  3. a b c d e f g h i Prof. dr hab. Wojciech Polak. archiwaprzelomu.pl. [dostęp 2015-08-11].
  4. a b c Prof. dr hab. Wojciech Polak, prof. UMK. umk.pl. [dostęp 2015-08-11].
  5. a b c d Wojciech Polak w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2015-08-11].
  6. Polityka Rzeczypospolitej wobec Moskwy w latach 1607–1613. nauka-polska.pl. [dostęp 2015-08-11].
  7. Toruński Społeczny Komitet Poparcia Jarosława Kaczyńskiego. pis.torun.pl, 11 czerwca 2010. [dostęp 2015-08-11].
  8. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2015-08-11].
  9. Prezydent powołał nowych członków Narodowej Rady Rozwoju. prezydent.pl, 16 lutego 2016. [dostęp 2016-03-01].
  10. Polak i Wolsza w Kolegium IPN. Senat odrzucił Dudka i Kołodzieja. tvn24.pl, 24 czerwca 2016. [dostęp 2016-06-24].
  11. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 sierpnia 2007 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. 2007 nr 87 poz. 949).