Łuna 16

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łuna 16
Luna-16.jpg
Zaangażowani Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR
Indeks COSPAR 1970-072A
Rakieta nośna Proton K/D
Miejsce startu Bajkonur, Kazachstan
Cel misji Księżyc
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie Księżyc
Perycentrum 111 km
Apocentrum 111 km
Okres obiegu 119 min
Nachylenie 70°
Mimośród 0
Czas trwania
Początek misji 12 września 1970 (13:25:53 UTC)
Data lądowania 20 września 1970 (05:18 UTC)
Powrót na Ziemię 24 września 1970
Wymiary
Masa całkowita 5600 kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Łuna 16 – jedna z radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych należąca do programu Łuna.

Była to pierwsza bezzałogowa sonda kosmiczna, która powróciła z Księżyca (przywożąc ze sobą 101 gramów księżycowej gleby).

Statek ten został wyposażony w kamerę telewizyjną, sprzęt do monitorowania promieniowania kosmicznego oraz temperatury, wyposażenie komunikacyjne, a także w ramię z wiertłem, które umożliwiało zebranie próbek gruntu księżycowego.

Przebieg misji[edytuj | edytuj kod]

W czasie lotu sondy pojawiało się wiele problemów związanych z odchyleniem od ustalonej orbity, skutkiem czego satelita mógł uderzyć w niezamierzone miejsce na Srebrnym Globie. Dokonano wielu poprawek i korekt.

Podczas zbliżenia się do lądu uruchomiono główny silnik, który spowolnił opadanie statku. 20 września 1970 o 05:18 UTC sonda wylądowała w miejscu o współrzędnych 0°41' S, 56°18' E[1]. W mniej niż godzinę po lądowaniu o godz. 06:03 rozpoczęto automatyczne wiercenie otworu w glebie w celu pobrania próbek. Po siedmiu minutach urządzenie zatrzymało się 35 cm pod powierzchnią, a następnie zaczęło się wycofywać, zbierając tym samym księżycowy pył.

Po 26 godzinach i 25 minutach od lądowania na powierzchni Księżyca, 21 września o godzinie 07:43 uruchomiono systemy podnoszące statek w celu rozpoczęcia manewru opuszczenia ciała niebieskiego. Trzy dni później, 24 września kapsuły z próbkami księżycowego gruntu przekraczały atmosferę ziemską z prędkością 11 km/s. Materiał spadł 80 km na południowy wschód od miasta Żezkazgan w Kazachstanie o godzinie 05:25. Analizy przywiezionego bazaltu wykazały bliskie podobieństwo do gleby badanej (na miejscu) przez amerykańską misję załogową Apollo 12.

Dzięki tej misji przekazano na Ziemię wiele dobrej jakości fotografii struktury powierzchni Księżyca.

Sonda Łuna 16 miała ogromne znaczenie w poznawaniu i eksploracji przestrzeni kosmicznej nie tylko dla Związku Radzieckiego, ale i dla całej ludzkości. Zaczęła się rozwijać technologia w pełni automatycznego pobierania próbek z innych ciał niebieskich.

Satelita
Ilość próbki
gleby
Rok
Łuna 16 101 g 1970
Łuna 20 55 g 1972
Łuna 24 170 g 1976


Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Trzy niewielkie próbki gruntu księżycowego (po 2 gramy), które zostały dostarczone przez sondę Łuna 16 zostały sprzedane na aukcji Sotheby's w 1993 r. za 442 500 dolarów[2].

Przypisy

  1. „Encyklopedia Geograficzna Świata – Wszechświat”, wyd. OPRES, Kraków 1997 r. ISBN 83-85909-29-X
  2. Lawrence van Gelder: F.B.I. Revisits Earthly Theft of Moon Rock (ang.). The New York Times, 1995-12-02. [dostęp 2012-11-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]