Pioneer 4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pioneer 4
Pioneer-3-4.gif
Inne nazwy 1959 Nu 1
Zaangażowani Stany Zjednoczone NASA, wojskowa agencja ABMA, JPL (USA)
Indeks COSPAR 1959-013A
Rakieta nośna Juno II
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station, USA
Cel misji Księżyc
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie Słońce
Perycentrum 0,98 j.a.
Apocentrum 1,13 j.a.
Okres obiegu 398 d
Nachylenie 29,9°
Mimośród 0,07109
Czas trwania
Początek misji 3 marca 1959 (05:10:56 UTC)
Koniec misji 5 marca 1959
Wymiary
Kształt stożkowaty
Wymiary wys. 51 cm; śr. 23 cm
Masa całkowita 6,1 kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pioneer 4amerykańska sonda wysłana w kierunku Księżyca w ramach programu Pioneer. Był pierwszym amerykańskim statkiem, który pokonał siłę przyciągania Ziemi i zbliżył się do powierzchni Księżyca. Statek osiągnął orbitę okołosłoneczną i przebywa na niej do teraz. Była to piąta, tym razem udana, próba opuszczenia pola ziemskiej grawitacji przez amerykańskie sondy. Poprzednie próby statków Pioneer 0, Pioneer 1, Pioneer 2 i Pioneer 3 zakończyły się fiaskiem.

Opis misji[edytuj | edytuj kod]

Pioneer miał być pierwszym statkiem, który minie Księżyc. Jednak udało się to dopiero za 5 razem. W wyścigu w Kosmos, jaki towarzyszył zimnej wojnie, Stany Zjednoczone przegrały walkę o tytuł pierwszego statku, który opuści ziemskie pole grawitacyjne, ze Związkiem Radzieckim, który kilka tygodni wcześniej pomyślnie wystrzelił sondę Łuna 1.

Po wykonaniu najważniejszego zadania (lot do Księżyca i minięcie go), Pioneer 4 zwrócił dane o promieniowaniu i umożliwił Amerykanom wykonanie cennych ćwiczeń w zakresie namierzania odległych statków kosmicznych. Statek zbliżył się na 58 983 km do powierzchni Księżyca 4 marca 1959 roku (godz. 22:25 GMT, nad punktem 7,2° E i 5,7° S), z prędkością 7230 km/h. Odległość ta była za mała do wyzwolenia czujników fotoelektrycznych – nie wykonano zdjęć powierzchni Księżyca. Następnie sonda weszła na orbitę okołosłoneczną, na której przebywa do tej pory. Parametry wokółsłonecznej orbity Pioneera 4 były następujące: peryhelium 146,8 mln km (prędkość ruchu sondy w kierunku równoległym do powierzchni Słońca była wówczas równa 30,9 km/s), aphelium 169,3 mln km (prędkość 26,6 km/s), czas trwania jednego okrążenia wokół Słońca 392 doby. Sonda była śledzona przez 82 h, do osiągnięcia dystansu 655 000 km. Peryhelium osiągnęła 18 marca, o godz. 1:00 GMT, aphelium w dniu 29 września 1959 r.

Wraz z sondą na orbitę weszła także cylindryczna obudowa czwartego stopnia rakiety nośnej, oznaczona 1959 Nu 2, tj. 1959-013B.

Budowa i działanie[edytuj | edytuj kod]

Pioneer 4 i Pioneer 3 były bliźniaczymi konstrukcjami. Satelita ważył 6,1 kg. Miał kształt stożka o wysokości 0,51 m i średnicy 0,23 m. Był wykonany z pozłacanego włókna szklanego, które zapewniało przewodność elektryczną kadłuba. Pomalowany był w pasy, dla regulacji temperatury. Zasilanie odbywało się z baterii rtęciowej. Antenę stanowił kadłub statku wraz z cienkim bolcem umieszczonym na jego szczycie. W środku podstawy sondy umieszczono czujnik fotoelektryczny sprzężony z dwiema fotokomórkami. Miał on zadziałać, gdy sonda byłaby ok. 30 000 km od Księżyca.

Mechanizm derotacji składał się z dwóch 7-gramowych ciężarków umieszczonych na 150 cm lince (zwiniętej). Hydrauliczny czasomierz wyzwalał szpulę po 10 godzinach od startu. Linki odwijały się i nadawały całości ruch obrotowy, który przeciwdziałał dotychczasowym obrotom sondy. Po zwolnieniu obrotów statku, z 400 do 6 obr./min, ciężarki były odrzucane.

Ładunek[edytuj | edytuj kod]

  • 2 liczniki Geigera-Mullera
  • System fotograficzny (2 elementy fotoelektryczne)
  • Nadajnik radiowy: 960,05 MHz; masa 0,5 kg; sygnał FM o mocy 0,1 W

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]