Śnieżnik (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy botaniki. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Śnieżnik
Śnieżnik lśniący
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Podrodzina Scilloideae
Rodzaj śnieżnik
Nazwa systematyczna
Chionodoxa Boiss.
Diagn. Pl. Orient. ser. 1. 1(5): 61. Oct-Nov 1844[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Śnieżnik (Chionodoxa Boiss.) – rodzaj roślin cebulowych należący do rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Należy do niego 6 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego[3] Gatunek typowy to Chionodoxa luciliae[2].

Śnieżnik lśniący

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Niewielka, cienka, brązowa, dorasta do kilkunastu cm wysokości.
Liście
Długie, wąskie, rynienkowate, zielone, zwykle dwa, na przedwiośniu zewnętrzna część zabarwiona na brązowo.
Kwiaty
Zebrane w niewielkie grono liczące od 1 do kilku kwiatów. Okwiat sześciopłatkowy, gwiaździsty, o białym środku. Listki okwiatu lekko odchylają się do tyłu.
Owoce
Torebki zielone, z czasem zmieniają barwę na brązową, w środku kryje się kilka niewielkich, okrągłych, prawie czarnych nasion o średnicy 2–3 mm.
Organy podziemne
Drobna, okrągła i lekko spłaszczona cebulka z grubą warstwą suchej tuniki, jej kolor jest zależny od koloru kwiatów, roślina o srebrnej tunice ma kwiaty białe lub różowe, natomiast te o fioletowej okrywie kwitną na niebiesko.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj blisko spokrewniony z cebulicą (Scilla), od której zaliczane tu rośliny różnią się połączonymi u nasady listkami okwiatu. Dowodem na pokrewieństwo jest częste powstawanie mieszańców międzyrodzajowych z cebulicą dwulistną nazywanych ×Chionoscilla allenii Nicholson. W niektórych ujęciach systematycznych rodzaj Chionodoxa włączany jest do rodzaju Scilla[3].

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd szparagowce (Asparagales), rodzina szparagowate (Asparagaceae), podrodzina Scilloideae Burnett[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina hiacyntowate (Hyacinthaceae Batsch), rodzaj śnieżnik (Chionodoxa Boiss.)[4].

Gatunki (wybór)
  • śnieżnik lśniący (Chionodoxa luciliae Boiss.) – posiada 10 jasnoniebieskich kwiatów osadzonych na rdzawobrązowej, cienkiej łodyżce, z wyraźnie zaznaczonym białym środkiem. Jego odmiany to:
    • 'Alba' – kwiaty białe
    • 'Pink Giant' – kwiaty różowe
  • śnieżnik olbrzymi (Chionodoxa gigantea Whittall) – najwyższy, dorastający do 25 cm i mający kwiaty niebieskie o 4 cm średnicy.
  • śnieżnik sardeński (Chionodoxa sardensis Barr. et Sudg) – wielkością i kształtem nie różni się od śnieżnika lśniącego, jednak jego kwiaty są całe niebieskie o małym białym oczku.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Kilka gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Wymagania
Stanowisko słoneczne i cieniste (słabiej rośnie i kwitnie w cieniu). Gleba wilgotna, szczególnie wiosną i jesienią, latem wskazane jest by była sucha. Preferują ziemię żyzną, wzbogaconą próchnicą, na glebach piaszczystych oraz ciężkich źle rosną i słabo kwitną.
Rozmnażanie
Rośliny należy sadzić we wrześniu lub październiku, na głębokości 4–5 cm. Przed sadzeniem warto przekopać ziemię na głębokość 10 cm i wymieszać ją z nawozem (najlepiej w granulkach, gdyż rośliny cebulowe nie znoszą świeżego obornika). Śnieżniki rozsiewają się po całym ogrodzie (nasiona roznoszą mrówki). Rozmnażają się także za pomocą cebulek przybyszowych, które można rozsadzać.
Pielęgnacja
Przed nadejściem przymrozków przykrywa się miejsce z posadzonymi śnieżnikami kilkucentymetrową warstwą kory lub opadłych liści. Pierwsze pędy ukazują się w połowie marca, a kwiaty na początku kwietnia. Przed kwitnieniem warto rozrzucić wokół roślin trochę nawozu dla wzmocnienia kondycji, która zostanie mocno nadwerężona podczas tworzenia owoców i nasion.

Szkodniki[edytuj | edytuj kod]

Głównym zagrożeniem są nicienie i pędraki, które potrafią całkowicie zniszczyć cebulkę. Duże spustoszenia powoduje także kret, który ryjąc korytarze niszczy kępy. Części nadziemne mogą zostać zaatakowane przez ślimaki, mszyce bądź mączliki. Roślina jest stosunkowo odporna na zalanie, jednak zbyt długo stojąca woda spowoduje, że cebulka w końcu zgnije.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-09-24].
  2. 2,0 2,1 Chionodoxa (ang.). W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2010-10-11].
  3. 3,0 3,1 J. McNeill: Chionodoxa (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-10-11].
  4. Crescent Bloom: Chionodoxa (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-10-11].