Życie na podsłuchu
| Życie na podsłuchu Das Leben der Anderen |
|
| Gatunek | dramat |
| Data premiery |  15 marca 2006 26 stycznia 2007 |
| Kraj produkcji |  Niemcy |
| Język | niemiecki |
| Czas trwania | 137 min. |
| Reżyseria | Florian Henckel von Donnersmarck |
| Scenariusz | Florian Henckel von Donnersmarck |
| Główne role | Martina Gedeck |
| Muzyka | Stéphane Moucha Gabriel Yared |
| Zdjęcia | Hagen Bogdanski |
| Scenografia | Silke Buhr Frank Noack |
| Kostiumy | Gabriele Binder |
| Montaż | Patricia Rommel |
| Produkcja | Quirin Berg Max Wiedemann |
| Dystrybucja | Monolith Films Sony Pictures Classics |
| Budżet | 2.000.000 $ |
| Nagrody | 17 nagród i 10 nominacji |
Życie na podsłuchu (niem. Das Leben der Anderen, ang. The Lives of Others) – niemiecki film fabularny z 2006 roku w reżyserii Floriana Henckel von Donnersmarcka. Film ten otrzymał Oscara za 2006 r. w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny. Film osadzony jest w realiach NRD lat 80. XX wieku i podejmuje temat wpływu sztuki na postępowanie człowieka w warunkach dyktatury. Reżyser podejmuje konfrontację z historią NRD i z jej aparatem przemocy.
Spis treści |
Zarys fabuły [edytuj]
Akcja filmu rozgrywa się w Berlinie Wschodnim, stolicy NRD. Oficer Stasi o kryptonimie HGW XX/7 otrzymuje zadanie obserwacji pisarza Georga Dreymanna i jego partnerki, aktorki Christy-Marii Sieland. Wykonując zadanie, dotąd emocjonalnie obojętny i fanatycznie oddany komunizmowi Wiesler odkrywa w obserwowanych osobach ludzkie cechy, przez co zyskuje współczucie dla śledzonych i zaczyna działać na ich korzyść, fałszując protokoły podsłuchu. Sytuacja eskaluje i Wiesler sam trafia pod obserwację służb wewnętrznych Stasi. Wieslerowi udaje się w ostatniej chwili zatrzeć ślady nielegalnej działalności Dreymanna, co przypłaca własną karierą w ministerstwie. Wiesler zostaje odsunięty od działań operacyjnych i zdegradowany do pracownika rutynowo cenzurującego korespondencję NRD. Kilka lat później, po upadku komunizmu i rozwiązaniu Stasi, Wiesler jest typowym przedstawicielem prekariatu. Roznosząc prospekty reklamowe kupuje w księgarni książkę Georga Dreymanna, opisującą przebieg zdarzeń.
Fabuła [edytuj]
Retrospekcja: w berlińskim więzieniu Stasi Hohenschönhausen kapitan Georg Wiesler, znany z bezwzględności i sukcesów w śledztwie specjalista od tortur psychicznych i ideologicznie wierny komunista, o kryptonimie HGW XX/7 (Hauptmann Georg Wiesler), przesłuchuje mężczyznę podejrzanego o udzielenie pomocy w ucieczce do RFN. Przy pomocy nasilanej presji psychicznej, połączonej z deprywacją snu, Wiesler doprowadza więźnia do załamania psychicznego i do przyznania się. Później Wiesler odtwarza z taśmy protokoły przesłuchania na swoim wykładzie w Wyższej Szkole MBP w Poczdamie dotyczącym technik przesłuchiwania.
Na premierze socrealistycznej sztuki teatralnej Georga Dreymanna Wiesler otrzymuje od ministra kultury NRD, Brunona Hempfa, nakaz inwigilacji autora. Dreymann jest konformistą i zwolennikiem NRD, co zapewnia mu publikacje książkowe, inscenizacje teatralne oraz przywileje materialne. Stasi nie ufa jednak Dreymannowi, którego ostentacyjny konformizm wzbudza podejrzenia. Wiesler kieruje akcją założenia podsłuchu w mieszkaniu pisarza. Wiesler zaskakuje sąsiadkę, która przypadkiem odkrywa obecność Stasi w mieszkaniu Dreymanna, i zastrasza ją podając znane mu szczegółowo detale jej życia. Wiesler osobiście przejmuje jedną ze zmian przy aparaturze podsłuchowej na strychu kamienicy, w której mieszka Dreymann.
Dreymann w dniu swych urodzin cytuje przed gośćmi Brechta. Podsłuchujący Wiesler jest wzruszony i zaczyna wątpić w moralną słuszność swojej misji.
Wiesler w swoim mieszkaniu w wielkiej płycie obserwuje sąsiadów i donosi na nich. Sprowadza do domu prostytutkę będącą na usługach Stasi i odbywa z nią nieporadny, ponury stosunek seksualny. Wiesler prosi prostytutkę, żeby została z nim dłużej. Ta jednak postępuje według harmonogramu i idzie do następnego oficera Stasi. Scena ukazuje Wieslera jako słabego, samotnego, zakompleksionego, pozbawionego radości życia mężczyznę w średnim wieku.
Dreymann odwiedza przyjaciela, reżysera teatralnego Alberta Jerska, który za nonkonformistyczną twórczość otrzymał nieoficjalny zakaz wykonywania zawodu (Berufsverbot). Jerska odsunięty od sceny popadł w alkoholizm i depresję. Dreymann chce w drodze protekcji zmienić sytuację przyjaciela. Usiłowania Dreymanna kończą się niepowodzeniem, komunistyczni funkcjonariusze reagują cynicznie. Jerska popełnia samobójstwo. Dreymann publikuje pod pseudonimem w zachodnioniemieckim Spieglu artykuł o samobójczej śmierci Alberta Jerska i o licznych samobójstwach dysydentów w NRD, przez co Stasi zaczyna obserwować go jeszcze skrupulatniej.
Aktorka Christa-Maria Sieland jest uzależniona od benzodiazepin i traci kontakty społeczne. Stasi wykorzystując jej chorobę zmusza aktorkę szantażem do donoszenia na Dreymanna. Zastraszona i pozbawiona leków Sieland zgadza się na współpracę. Po uwolnieniu dręczona wyrzutami sumienia popełnia samobójstwo, rzucając się pod przejeżdżającą ciężarówkę.
Wiesler usuwa dowody rzeczowe z mieszkania Dreymanna, ratując pisarza w ten sposób przed aresztowaniem i torturami. Przełożony Wieslera nie może mu udowodnić winy, niemniej jednak odsuwa go, na podstawie podejrzenia, dyscyplinarnie od działań operacyjnych. Wiesler zostaje zdegradowany i trafia do działu cenzury, gdzie nad parą otwiera listy przeznaczone do kontroli.
Po upadku komunizmu Dreymann dowiaduje się, że był przez długi czas inwigilowany. Udaje się do urzędu Gaucka i czyta akta swojej sprawy, przy czym odkrywa pomocną działalność agenta HGW XX/7, która uratowała mu wolność, oraz historię degradacji tego agenta. Dreymann pisze książkę na ten temat i dedykuje ją oficerowi HGW XX/7. Wiesler widzi książkę Dreymanna w księgarni i kupuje ją. Obserwowany i obserwujący nigdy się nie spotykają.
Tytuł [edytuj]
Polski tytuł filmu zniekształca wymowę oryginału.Tytuł oryginału "Das Leben der Anderen", ("Życie innych"), przejęty też w angielskiej wersji, zastąpiono w Polsce wypaczającym sens tytułem "Życie na podsłuchu".
Ciekawostki [edytuj]
W scenie wykładu Wiesler używa do odtwarzania zeznań drogiego, wysokiej jakości magnetofonu szpulowego produkcji zachodniej, co było zgodne z praktyką Stasi.
Reżyser używał w miarę możliwości oryginalnych rekwizytów Stasi i kręcił film, o ile to było możliwe, w oryginalnych miejscach. Sprzęt do podsłuchu pokazany w filmie jest w całości autentycznym wyposażeniem Stasi.
W scenie w windzie z chłopcem i jego piłką Wiesler w oryginale chce wypytać chłopca, jak się nazywa jego ojciec. W wersji polskiej dialogu "ojciec" zastąpiony jest przez "matkę". Powodem tego jest rodzaj gramatyczny rzeczownika "piłka" - w niemieckim męski (der Ball), w polskim żeński.
W scenie przed rewizją mieszkania Dreymanna funkcjonariusze Stasi czekają w furgonetce Żuk polskiej produkcji.
Dreymann obchodzi w filmie swoje 40. urodziny. W rzeczywistości są to jego 50. urodziny.
Obsada [edytuj]
- Martina Gedeck – Christa-Maria Sieland
- Ulrich Mühe – Hauptmann Gerd Wiesler "HGW XX/7"
- Sebastian Koch – Georg Dreyman
- Ulrich Tukur – Oberstleutnant Anton Grubitz
- Thomas Thieme – Minister Bruno Hempf
- Thomas Arnold – Nowack
- Hans-Uwe Bauer – Paul Hauser
- Ludwig Blochberger – Benedikt Lehmann
- Matthias Brenner – Karl Wallner
- Marie Gruber – Frau Meineke
- Charly Hübner – Udo
- Volkmar Kleinert – Albert Jerska
- Herbert Knaup – Gregor Hessenstein
- Volker Michalowski – Schriftexperte
- Klaus Münster – Erich Mielke (głos)
- Hinnerk Schönemann – Stigler
- Paul Maximilian Schüller – Junge mit Ball
- Bastian Trost – Więzień 227
- Ralf Ehrlich – Mann in der Kantine
- Werner Daehn – Stasi Einsatzleiter
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||
|
||||||||||||||
