Rashōmon (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rashōmon
羅生門 (Rashōmon)
Rashōmon
Gatunek dramat
Data premiery 1950
Kraj produkcji Japonia
Język japoński
Czas trwania 88 min
Reżyseria Akira Kurosawa, Machiko Kyō
Scenariusz Ryūnosuke Akutagawa, Akira Kurosawa, Shinobu Hashimoto
Główne role Toshirō Mifune
Zdjęcia Kazuo Miyagawa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Rashōmon (jap. 羅生門?) – film w reżyserii Akiry Kurosawy z 1950 roku. Zapoczątkował międzynarodową popularność reżysera i przyczynił się do spopularyzowania na świecie kina japońskiego[1]. Akcję filmu stanowi opowieść o napadzie na samuraja i jego żonę, dokonanego przez rozbójnika Tajōmaru. Wydarzenie relacjonowane jest przez cztery osoby, z których każda przedstawia je zupełnie inaczej, a dotarcie do prawdy okazuje się być niemożliwe.

Film oparty jest na dwóch opowiadaniach Ryūnosuke Akutagawy[1]. Z pierwszego z nich, W gąszczu, Kurosawa zaczerpnął samą historię napadu, z drugiego Rashōmon, bramę miejską, stanowiącą miejsce głównej akcji[2].

W 1951 roku film otrzymał główną nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji oraz Oscara specjalnego dla najlepszego filmu zagranicznego[3][4].

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Akcja filmu rozgrywa się w średniowiecznej Japonii. Dochodzi do dwóch aktów przemocy, które widzowie poznają z perspektywy osób w nich uczestniczących oraz naocznego świadka. Różne wersje popełnionego mordu i gwałtu prezentowane są tak, że nie wiadomo, kto jest sprawcą, kto ofiarą, a co prawdą.

W ruinach bramy Rashōmon spotyka się grupa podróżnych. Drwal mówi, że niedawno znalazł na polanie ciało zamordowanego samuraja. Strażnik pojmał bandytę, który opowiedział, że zabił samuraja w pojedynku po zgwałceniu jego żony. Żona samuraja opowiada własną wersję – zabiła ona, nie mogąc znieść pogardy męża. Duch samuraja opowiada, że popełnił samobójstwo. Drwal, świadek zabójstwa, mówi, że żona samuraja sprowokowała mężczyzn do walki, podczas gdy obaj zachowywali się jak tchórze.

Interpretacje[edytuj | edytuj kod]

Każdy z czterech bohaterów opowiadających historię napadu przedstawia ją zupełnie inaczej, starając się przedstawić siebie w możliwie dobrym świetle, jednocześnie demonizując postępowanie pozostałych[5]. Nie wiadomo, która z relacji jest prawdziwa, a nawet drwal, wydawałoby się najbardziej wiarygodny z narratorów, nie może być postrzegany jako całkowicie prawdomówny[6]. Taka konstrukcja opowieści sprawa, że film można interpretować w kontekście pytania o naturę prawdy i o to, czy możliwe jest obiektywne poznanie[1][5][2].

Robin Wood zwraca jednak uwagę, że w takiej interpretacji nie mieści się zakończenie filmu, jego konkretność i zmysłowość oraz, że nie do końca wpisuje się w tematykę i przesłanie pozostałej twórczości Kurosawy[2]. Zdaniem Wooda film opowiada raczej o ludzkim egoizmie i o niemożliwości bycia szczerym nawet wobec samego siebie, a także o ocalającej roli altruizmu[2]. Podobną interpretację przywołuje Michał Bobrowski, zwracając uwagę na to, że bohaterowie Kurosawy nie mogą się porozumieć i żyją w odgrodzonych od siebie światach, pomiędzy którymi niemożliwa jest komunikacja[6]. Zwraca też uwagę, że film można odczytywać w kontekście buddyjskiej wizji człowieka[5].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Krzysztof Loska: Japonia między tradycją i nowoczesnością. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, s. 338, seria: Historia kina. ISBN 9788324216628.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Robin Wood: Rashomon. W: Tom Pendergast, Pendergast Sara: International Dictionary of Films and Filmmakers: Writers and Production Artists. St. James Press, 2000, s. 999. ISBN 1558624538.
  3. Krzysztof Loska: Japonia między tradycją i nowoczesnością. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, s. 356, seria: Historia kina. ISBN 9788324216628.
  4. Marek Hendrykowski: Historia filmowego Oscara. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1988, s. 296. ISBN 8322104324.
  5. 5,0 5,1 5,2 Michał Bobrowski: Akira Kurosawa. W: Alicja Helman, Agnieszka Kamrowska: Autorzy kina azjatyckiego. Kraków: Rabid, 2010, s. 159. ISBN 9788360236482.
  6. 6,0 6,1 Michał Bobrowski: Akira Kurosawa. W: Alicja Helman, Agnieszka Kamrowska: Autorzy kina azjatyckiego. Kraków: Rabid, 2010, s. 160. ISBN 9788360236482.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]