Abraham Stern (Lehi)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Abraham Stern
Abraham Stern
Data i miejsce urodzenia 23 grudnia 1907
Suwałki, Królestwo Kongresowe/Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 12 grudnia 1942
Tel Awiw, brytyjskie terytorium mandatowe w Palestynie

Abraham Stern (hebr. אברהם שטרן, trb. Awraham Sztern), pseudonim Yair (hebr. יאיר) (ur. 23 grudnia 1907 w Suwałkach, zm. 12 grudnia 1942 w Tel Awiwie) – poeta, założyciel i przywódca radykalnej żydowskiej organizacji terrorystycznej Lehi, znanej również jako „Banda Sterna” (ang. Stern Gang).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza strona listu wysłanego przez Abrahama Sterna do ambasady III Rzeszy w Bejrucie

Urodził się w Suwałkach. W 1925 wyemigrował do Palestyny, gdzie najpierw ukończył Gimnazjum Hebrajskie w Jerozolimie, a następnie podjął studia na Uniwersytecie Hebrajskim na dwóch kierunkach: języki klasyczne i literatura (grecka oraz łacińska).

Gdy w 1939, po wybuchu II wojny światowej, Irgun i Hagana ogłosiły zawieszenie wszystkich działań przeciwko Brytyjczykom, Stern, uznający Wielką Brytanię za najgroźniejszego przeciwnika niepodległości Izraela, założył radykalną organizację zbrojną Lehi mającą kontynuować działania zbrojne wymierzone w brytyjską administrację w Palestynie. Jego przekonanie o słuszności tej walki zwiększył sprzeciw władz mandatowych wobec kolejnej fali żydowskich uchodźców z ogarniętej wojną Europy. W skład ugrupowania wchodzili zarówno socjaliści, jak i prominentni działacze prawicowi, np. Icchak Szamir (późniejszy premier Izraela w latach 1983–1984 i 1986–1992). Przywódcy pozostałych żydowskich organizacji odcinali się od działalności Sterna, uważając, że swoimi metodami walki wspomaga on państwa Osi[potrzebne źródło].

W styczniu 1941 próbował porozumieć się z rządem III Rzeszy oferując: "wzięcie udziału w wojnie po stronie Niemiec" w zamian za skierowanie transportów Żydów z Europy do Palestyny. Pod koniec 1941 podjęto drugą próbę kontaktu z Niemcami. W obu przypadkach nie odnotowano odpowiedzi narodowych socjalistów.

12 grudnia 1942 podczas aresztowania Abraham Stern został zastrzelony przez brytyjską policję, prawdopodobnie z powodu roli, jaką odgrywał w strukturach organizacji terrorystycznej Lehi[1].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Abraham Stern był poetą. W 1934 opublikował swój pierwszy zbiór wierszy, napisał również hymn Lehi pt. Anonimowy żołnierz (ang. Anonymous Soldier). Na jego dorobek poetycki składają się 53 utwory.
  • W 1981 założono miasto Kokhav Ya'ir (hebr. כוכב יאיר, trb. Koḫav Yaʼir; dosłownie Gwiazda Yair'a), którego nazwa pochodzi od pseudonimu Sterna.
  • W Suwałkach jest tablica upamiętniająca miejsce jego urodzenia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ada Amichal Yevin, In purple: the life of Yair-Abraham Stern, s. 290, Hadar Publishing House

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]