Suwałki

Z Wikipedii

Współrzędne: 54°05'N 22°56'E / 54.083, 22.933

Suwałki
Herb Suwałk
Województwo	podlaskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina • rodzaj	Suwałki miejska
Założono	1690
Prawa miejskie	2 maja 1720
Prezydent	Józef Gajewski
Powierzchnia	65,24 km²
Położenie (punkt)	54° 05' N 22° 56' E
Wysokość	170 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba • gęstość	69 554[1] 1066,2 os./km²
Strefa numeracyjna	+(48) 87
Kod pocztowy	16-400 do 16-403 i 16-430 do 16-434,
Tablice rejestracyjne	BS
Położenie na mapie Polski Suwałki
TERC (TERYT)	2063011
SIMC	0977456
Miasta partnerskie	Tczew Grande-Synthe Mariampol Olita Waren Voru Rēzekne Kętrzyn Nitra
Urząd miejski ul. Mickiewicza 1 16-400 Suwałki tel. 87 562-80-00; faks 87 562-80-98
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Suwałki (lit. Suvalkai, biał. Сувалкі, niem. Suwalken), miasto na prawach powiatu w północno-wschodniej Polsce w województwie podlaskim, położone nad rzeką Czarna Hańcza. Siedziba władz powiatu suwalskiego. Według danych z 31 grudnia 2008, miasto liczyło 69 554 mieszkańców.

[edytuj] Geografia

Czarna Hańcza w Suwałkach

[edytuj] Położenie

Suwałki leżą na Równinie Augustowskiej, która pod względem geograficznym stanowi fragment Pojezierza Litewskiego.

[edytuj] Klimat

W porównaniu z innymi rejonami Polski miasto znajduje się stosunkowo często pod wpływem arktycznych i kontynentalnych mas powietrza. Właśnie za sprawą arktycznych wpływów region ten jest zaliczany do najzimniejszych (poza górami) obszarów Polski, a w pobliżu miejscowości Wiżajny znajduje się "polski biegun zimna"

Zimy są tutaj na ogół długie i mroźne (nawet dwukrotnie dłuższe niż na zachodzie Polski), a wiosna dociera bardzo późno. Lato najczęściej bywa krótkie, ale za to gorące. Burze bywają tu na ogół spokojne, choć ze względu na zmiany klimatyczne z roku na rok są coraz silniejsze.

[edytuj] Historia

 Osobne artykuły: Historia Suwałk, Historia Żydów w Suwałkach, Herb Suwałk.

[edytuj] Nazwa miasta

Sudowia – to średniowieczna nazwa Suwalszczyzny.

Kurhan na terenie Cmentarzyska Jaćwingów, którego południowa część położona jest na terenie Suwałk

Rekonstrukcja powitania Józefa Piłsudskiego w Suwałkach w 1919 roku.

Ulica Kościuszki pod koniec lat 50.

Pomnik poświęcony ofiarom nazizmu (Cmentarz żydowski w Suwałkach)

Dawny herb Suwałk, później guberni suwalskiej, a drzewo i wstęgi, wyobrażające rzeki do dziś są symbolami Suwalszczyzny. Obecnie w herbie powiatu suwalskiego znajdują się trzy rzeki: Rospuda, Czarna Hańcza i Marycha.

Znawcy toponomastyki do dziś nie rozszyfrowali zagadki pochodzenia nazwy miasta. A. Połujański^[3] pisze o kilku osiedlonych tu suwiłkaj, co rzekomo miało po litewsku oznaczać włóczęgów. Ale słownik litewski zna tylko słowo susivilkai, czyli zbiegowisko, zgromadzenie. Według innej hipotezy nazwa składa się z przedrostka su- (w jęz. litewskim oznaczającego lokację "nad", “w pobliżu”) i rdzenia -valk- ( rzeczownika mającego geogr. znaczenie “wąska, mała rzeka, moczary”), co łącznie znaczyłoby "miejsce położone nad rzeczką, moczarami". Jest natomiast ciekawostką, że zamieszkujący Suwalszczyznę Litwini, którzy mówią dialektem "dzuków" używają słowa suwałka na określenie "zbieraniny". Podczas okupacji niemiecka administracja nazistowska wprowadziła w latach 1941-1944 nazwę niem. Sudauen.

[edytuj] Najważniejsze wydarzenia w historii Suwałk

Suwałki zostały założone w 1690 przez kamedułów wigierskich. Składały się wtedy z zaledwie dwóch domów. Król August II Mocny nadał miejscowości prawa miejskie 2 maja 1720.

Od 1815 miasto rozwijało się dynamicznie dzięki umieszczeniu tu siedziby władz województwa augustowskiego Królestwa Polskiego, a także położeniu na ważnym trakcie z Warszawy do Petersburga. Dodatkowym czynnikiem rozwoju było stacjonowanie 10 tysięcy żołnierzy, dla potrzeb których wybudowano rozległe koszary i cerkiew garnizonową – dziś jest to kościół św. Piotra i Pawła. Oddanie do użytku kolei warszawsko-petersburskiej wiodącej przez Białystok a omijającej Suwałki zahamowało rozwój miasta.

W Królestwie Polskim Suwałki były miastem garnizonowym. Zachowały się cztery duże zespoły koszarowe (zabytkowe), w których stacjonowało wojsko rosyjskie, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości – Wojsko Polskie. Można je znaleźć wychodząc z centrum w dowolną stronę świata.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, Suwałki stały się siedzibą władz powiatowych. W dawnych, rosyjskich koszarach, rozlokowano: 2 Pułk Ułanów Grochowskich im. gen. Józefa Dwernickiego, 3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich im. płk. Jana Leona Kozietulskiego, 41 Suwalski Pułk Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, 4 Dywizjon Artylerii Konnej, 29 Pułk Artylerii Lekkiej, jak również (do wiosny 1939) Batalion KOP "Suwałki". Wszystkie te jednostki brały udział w działaniach wojennych przeciw Niemcom i Związkowi Radzieckiemu w 1939.

W czasie okupacji miasto zostało wcielone do Prus Wschodnich. Po II wojnie światowej Suwałki wolno odbudowywały się i rozwijały. W 1975 zostały stolicą województwa suwalskiego. Stan ten utrzymał się do 1998, kiedy to utraciły status miasta wojewódzkiego.

[edytuj] Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Suwałk.

Suwałki dzielą się na kilkanaście osiedli o bardzo ograniczonym samorządzie. Każde z nich ma swoją nazwę, samorząd, władze. Różnica w liczbie mieszkańców i zajmowanego obszaru poszczególnych osiedli jest duża, gdyż obecnie funkcjonujący podział jest silnie związany z historią miasta i geografią.

[edytuj] Gospodarka

Suwałki są ośrodkiem przemysłu drzewnego, materiałów budowlanych, odzieżowego i spożywczego. Przemysł drzewny reprezentują takie firmy jak fabryka mebli Forte S.A., fabryka mebli Home Meble S.A. Meblet i Centrum Dystrybucji Mazowsze sp. z o.o.. W Suwałkach mieszczą się Zakłady Drobiarskie Animex, spółdzielnia mleczarska Sudowia oraz palarnia kawy Sido. Dużym zakładem przemysłu odzieżowego jest Odzieżowa Spółdzielnia Pracy im. Marii Konopnickiej. W Suwałkach zlokalizowany jest zakład produkcyjny nakryć głowy "Lesko". Ponadto w Suwałkach ma swoją siedzibę H. K. Produkcyjny Ośrodek Maszynowy, producent podkładów kolejowych – WPS Kolbet S.A.

[edytuj] Instytucje okołobiznesowe

• Park Naukowo-Technologiczny Polska-Wschód w Suwałkach Sp. z o.o.
• Stowarzyszenie Samorządów Polskich Euroregionu "Niemen"
• Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A.
• Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości w Suwałkach
• Agencja Rozwoju Regionalnego "ARES" S.A.
• Międzynarodowe Wschodnie Centrum Innowacji
• Suwalski Ośrodek Innowacji – Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT
• Fundacja Programów Pomocowych dla Rolnictwa FAPA

[edytuj] Handel

Najwięcej punktów usługowych znajduje się wzdłuż ulicy Noniewicza i Pasażu Grande-Synthe. W mieście istnieją dwa targowiska: przy ul. 1 Maja i na os. Północ. Pierwszym sklepem wielkopowierzchniowym w Suwałkach był Kaufland, otwarty w roku 2002. Obecnie trwają przygotowania do budowy hipermarketów Tesco, OBI, Carrefour. Aktualnie na terenie miasta działa 13 marketów i supermarketów. Największe centra handlowe położone są w śródmieściu: CH Arkadia, Pasaż Handlowy Wigry oraz CH Alfa. Na początku 2009 roku w Suwałkach rozpoczęła się budowa największej w regionie galerii – Suwałki Plaza. Planowane zakończenie i otwarcie budowy – 15 kwietnia 2010^[4]

[edytuj] Sklepy sieci handlowych znajdujące się w mieście

[edytuj] Markety elektroniczne

• Avans
• Neonet

[edytuj] Markety budowlane

• Polskie Składy Budowlane
• Stobud
• Kram
• Chata
• Budrem

[edytuj] Supermarkety

• Biedronka
• Lidl
• Kaufland
• Stokrotka
• Lewiatan

[edytuj] Demografia

 Osobny artykuł: Ludność Suwałk.

[edytuj] Edukacja

 Osobny artykuł: Edukacja w Suwałkach.

Zespół szkół nr 3 w Suwałkach

W Suwałkach funkcjonuje dziewięć przedszkoli, jedenaście szkół podstawowych (w tym dwie w zespołach szkół), siedem gimnazjów (w tym tylko dwa jako samodzielne placówki). W mieście istnieje 10 zespołów szkół średnich, a także jedno liceum ogólnokształcące działające oddzielnie (I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej). Funkcjonuje również Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia.

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

[edytuj] Katolicyzm

Kościół Rzymskokatolicki

• Parafia pw. Św. Brata Alberta, ul. Kowieńska 13
• Parafia Konkatedralna pw. Św. Aleksandra, ul. Emilii Plater 2
• Parafia pw. Bł. Anieli Salawy, ul. Łanowa 13
• Parafia pw. Bożego Ciala (Franciszkanie Konwentualni), ul. 11 Listopada 6
• Parafia pw. Chrystusa Króla, ul. Papieża Jana Pawła II nr.3
• Parafia św. Kazimierza Królewicza, ul. Witosa 8
• Parafia pw. Matki Bożej Miłosierdzia (Salezjanie), ul. Prymasa St. Wyszyńskiego 3
• Parafia pw. Świętych Piotra i Pawła, ul. Wojska Polskiego 36
• Parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, ul. Kościuszki 58
• Parafia pw. Św. Wojciecha Biskupa i Męczennika, ul. Szkolna 6

[edytuj] Prawosławie

Staroprawosławna Pomorska Cerkiew w RP

• Parafia w Suwałkach, ul. Sejneńska 37 a

[edytuj] Protestantyzm

• Kościół Ewangelicko-Augsburski
  • Parafia św. Trójcy, ul. Mereckiego 37
• Kościół Zielonoświątkowy
  • "Chrześcijańska Społeczność", ul. Kościuszki 44
• Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
  • Zbór, ul. Żeromskiego 1

[edytuj] Inne

• Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Drogi

Suwałki położone są przy międzynarodowej drodze na Litwę o nazwie "Via Baltica", przez przejście graniczne w Budzisku, oraz na końcu drogi krajowej nr 8. Mają połączenia drogowe ze wszystkimi okolicznymi miejscowościami. Na terenie miasta znajduje się dworzec PKS. Środkami komunikacji miejskiej są głównie autobusy Zakładu Komunikacji Miejskiej (ZKM), i taksówki.

[edytuj] Tranzyt

Suwałki są ważnym miastem tranzytowym, przez miasto przejeżdża około 4,5 tysiąca tirów dziennie. Zagraża to zdrowiu i bezpieczeństwu mieszkańców. Dlatego podjęto starania o budowę tzw. zachodniej obwodnicy Suwałk. Przez Suwałki przebiega;

• droga krajowa nr 8, która stanowi polski odcinek międzynarodowej trasy E67
• droga wojewódzka nr 653
• droga wojewódzka nr 655

[edytuj] Zachodnia obwodnica Suwałk

 Osobny artykuł: Zachodnia obwodnica Suwałk.

Jest to nieoficjalna nazwa planowanej obwodnicy Suwałk. Będzie częścią przyszłej trasy międzynarodowej Via Baltica. Przygotowania do budowy zaplanowane są do realizacji w następujących terminach:

• zakładane uzyskanie decyzji o "środowiskowych uwarunkowaniach" – pierwszy kwartał 2007 roku,
• zakładane uzyskanie decyzji o "ustaleniu lokalizacji drogi" – koniec 2007
• wykup gruntów – do końca 2009,
• rozpoczęcie realizacji – w 2010.

W ciągu ostatnich dwóch lat odbyło się wiele akcji protestacyjnych, których celem było przyśpieszenie budowy obwodnicy Suwałk. Protestujący mają silne argumenty, chcą przede wszystkim, aby przez miasto nie przejeżdżało 4-5 tysięcy tirów, ważne jest też bezpieczeństwo i zdrowie mieszkańców.

[edytuj] Kolej

 Osobny artykuł: Suwałki (stacja kolejowa).

Dworzec kolejowy w Suwałkach

W mieście krzyżują się linie kolejowe z Sokółki i z Litwy. Na terenie miasta znajduje się dworzec PKP. Z Suwałk codziennie odjeżdża pociąg do litewskiej miejscowości Šeštokai, w której można się przesiąść na pociąg do Wilna. Kilka razy dziennie odjeżdża też pociąg do Warszawy (lub Wrocławia) przez Białystok.

Przez Suwałki będzie przebiegała trasa linii kolejowej Rail Baltica, która ma połączyć Warszawę z Helsinkami. Koszt budowy polskiego odcinka to 1 mld euro, z czego 75% ma pochodzić z pieniędzy europejskich. Dzięki zelektryfikowaniu odcinka Sokółka – granica państwa oraz wymianie torów i podłoża, pociąg do Suwałk będzie mógł dojechać z Warszawy w znacznie krótszym czasie, rozwijając prędkość ponad 160 km/h. Przewidziany termin realizacji inwestycji to 2013.

[edytuj] Komunikacja autobusowa

Komunikację autobusową w Suwałkach i okolicy zapewniają przedsiębiorstwo PKS Suwałki oraz firma prywatna Kari-Bus. Miasto posiada bezposrednie połączenia autobusowe z Warszawą, Białymstokiem, Olsztynem, Gdańskiem, Ełkiem, Krakowem, Lublinem, Łomżą, Giżyckiem, Oleckiem, Augustowem, Gołdapią, Grajewem, Sejnami i in. W Suwałkach można spotkać też autobusy PKS Białystok, PKS Łomża, PKS Warszawa, PKS Olsztyn, PKS Gdańsk, PKS Mrągowo, PKS Pisz i Veolia Kętrzyn.

[edytuj] Lotnisko

 Osobny artykuł: Aeroklub Suwalski.

W Suwałkach znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Suwalskiego.

Na przełomie marca i kwietnia 2007 Urząd Marszałkowski przeznaczył 500 mln złotych na budowę lotniska w Suwałkach. Pieniądze pochodzą z Regionalnego Programu Operacyjnego dla województwa podlaskiego. Za te pieniądze do 2013 roku ma powstać pas startowy o długości 1400 metrów, mały terminal o przepustowości kilkudziesiąt tysięcy osób rocznie, stacja do tankowania samolotów, stacja do tankowania samochodów, parkingi, mała wieża kontrolna, sklepy, hangary oraz droga dojazdowa z planowanej obecnie zachodniej obwodnicy miasta. Lotnisko ma obsługiwać samoloty zabierające na pokład do 70 pasażerów. Ma to zaspokoić głównie potrzeby ruchu turystycznego.

[edytuj] Komunikacja miejska

 Osobny artykuł: Komunikacja miejska w Suwałkach.

Suwałki mają około 325 kilometrów^[5] linii autobusowych, po których kursuje 93 autobusów. Głównym węzłem komunikacyjnym jest Park Marii Konopnickiej. Ogółem wszystkich przystanków jest 234. PGK prowadzi obecnie 24 linii autobusowych, z których wszystkie kursują w godzinach 4:10-23:00. Dodatkowe linie otwierane są z różnych okazji np.: świąt. Rocznie przewozi się około 3 938 000 pasażerów.

[edytuj] Życie kulturalne i media

Deptak – ulica Chłodna

Gmach biblioteki publicznej im. Marii Konopnickiej

Ulica Tadeusza Kościuszki na wysokości Parku Konstytucji 3 Maja

Organizacją większości imprez kulturalnych w Suwałkach zajmuje się Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki oraz Młodzieżowy Dom Kultury. Ciekawe prace z dziedziny malarstwa i fotografii prezentują galerie Chłodna 20 i PAcamera. Przy ROKiSie działała grupa fotograficzna PaCamera Club. Dni Suwałk obchodzone są 26-28 maja. Miasto jest organizatorem – w systemie biennale Międzynarodowego Festiwalu Ludowych Zespołów Tanecznych "Źródliska". Cyklicznymi wydarzeniami kulturalnymi są Międzynarodowy Festiwal Teatrów Dzieci i Młodzieży Wigraszek, Źródliska, Letnia Filharmonia Aukso, Teatr-Akcje, Suwalski Jarmark Folkloru, Przegląd Piosenki Żeglarskiej Szanty oraz Suwałki Blues Festival. W mieście znajduje się Muzeum Okręgowe w Suwałkach i Muzeum Marii Konopnickiej w Suwałkach, mieszczące się w domu rodzinnym poetki. Wydawany jest Tygodnik Suwalski.

[edytuj] Kina

• Multikino Lumiere 3D (otwarcie kwiecień 2010)
• Kino Bałtyk na ulicy Kościuszki

[edytuj] Kina obecnie nieistniejące

• Kino Merkury
• Kino Miś

[edytuj] Gazety

• Gazeta Współczesna – mutacja suwalska
• Suwalskie Echa
• Tygodnik Suwalski

[edytuj] Radia

• Radio 5
• Radio Białystok

[edytuj] Telewizje

• Telewizja Suwałki
• TVP Białystok
• TV Wigry (telewizja internetowa)

[edytuj] Turystyka

W Suwałkach położony jest Zalew Arkadia. Nad zalewem jest także duża plaża miejska.

Suwałki mają doskonałe warunki do uprawiania turystyki, ponieważ niedaleko położony jest Wigierski Park Narodowy oraz Suwalski Park Krajobrazowy. Można tu uprawiać turystykę wodną, a także pieszą i rowerową. Do wypoczynku zachęcają liczne gospodarstwa agroturystyczne. Wiele potrzebnych informacji można uzyskać w Centrum Informacji i Promocji Regionu.

[edytuj] Sport

 Osobny artykuł: Sport w Suwałkach.

Imprezami sportowymi zajmuje się Ośrodek Sportu i Rekreacji. W Suwałkach siedzibę ma, obecnie drugoligowy, zespół piłkarski Wigry Suwałki, grający w ekstraklasie Suwalski Klub Badmintona SKB Litpol-Malow Suwałki – wielokrotny Mistrz Polski (1998-1999, 2001-2005, 2007-2008) oraz drużyna unihokejowa Orły Suwałki. Suwałki mogą poszczycić się klubem Karate Kyokushin, który zajmuje czołowe miejsce w Polsce wśród klubów młodzieżowych. Ponadto istnieje również klub Karate Shotokan oraz klub Aikido – Mydokan Dojo Suwałki, mieszczący się na ul. Waryńskiego 41B. W 2007 roku, zostało otwarte sezonowe lodowisko umieszczone w Parku Konstytucji 3 maja. Przez wiele lat Salezjani prowadzą piłkę nożną, koszykówkę i siatkówkę. W 2007 powstała sekcja Bokserska OSiR Suwałki. Sekcja może się pochwalić wieloma medalami na szczeblu Wojewódzkimi jak i na szczeblu ogólnopolskim jak i nawet kilkoma zagranicznymi.

[edytuj] Ważniejsze miejsca i zabytki

Zegar słoneczny w Parku Konstytucji 3 Maja

konkatedra św. Aleksandra

• Ulica Kościuszki z klasycystyczną zabudową
• park Konstytucji 3 Maja, utrzymany w angielskim stylu (dąbek wolności, zegar słoneczny)
• konkatedra św. Aleksandra
• kościół św. Piotra i Pawła
• kościół św. Trójcy
• kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa
• zespół cmentarzy przy ul. Zarzecze
  • rzymskokatolicki
  • prawosławny
  • ewangelicki
  • żydowski
  • mahometański
• muzeum okręgowe
• dawny ratusz (obecnie budynek Urzędu Miejskiego w Suwałkach)
• dawne gimnazjum męskie (obecnie I LO im. Marii Konopnickiej)
• Zespół szkół nr 8
• zespół koszar rozciągających się wokół starej części miasta
• dom, w którym urodziła się i mieszkała Maria Konopnicka, obecnie muzeum
• dworzec kolejowy
• pomnik Marii Konopnickiej
• XIX-wieczny browar
• Cmentarz Jeńców Radzieckich
• Pomnik papieża Jana Pawła II, odsłonięty 16 października 2007 r.^[6]

Do 1956 w mieście znajdowała się klasycystyczna Wielka Synagoga.

[edytuj] Ważniejsze ulice, place, parki i ronda w Suwałkach

Ulica Kościuszki

Park Konstytucji 3 Maja

• Ulice
  • Ulica Szpitalna
  • Ulica Kościuszki
  • Ulica Pułaskiego
  • Ulica Kowalskiego
  • Ulica Reja
  • Ulica Utrata
  • Ulica Sejneńska
  • Ulica Wojska Polskiego
  • Ulica Buczka
  • Ulica W.Reymonta
  • Ulica J.Korczaka
• Place
  • Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego
  • Plac św.Krzyża
  • Plac Unii Europejskiej
• Pasaże i deptaki
  • Ulica Chłodna
  • Pasaż Grande-Synthe
  • Dom handlowy Arkadia
  • Dom handlowy Alfa
• Parki
  • Park Konstytucji 3 Maja
  • Park im. Marii Konopnickiej
• Ronda (12 na terenie miasta)
  • Rondo "Solidarności"
  • Rondo Polskiej Organizacji Wojskowej
  • Rondo Unii Europejskiej

[edytuj] Ważne urzędy i instytucje

• sąd rejonowy
• sąd okręgowy
• sąd pracy

[edytuj] Ważniejsze aktualne inwestycje na terenie Suwałk

• Centrum handlowe Suwałki Plaza z trójwymiarowym multipleksem oraz parkiem rozrywki Fantasy Park na terenie byłego aresztu, położone pomiędzy ulicami Utrata, Dwernickiego, Noniewicza, Kolejowa. Otwarcie w kwietniu 2010 roku.
• Hipermarket Tesco wraz z galerią handlową przy ulicy Bulwarowej – przygotowany grunt pod budowę.
• Hipermarket OBI przy ulicy Armii Krajowej - rozpoczęcie budowy - Wiosna 2010.
• Hipermarket Carrefour wraz z galerią handlową przy ulicy Armii Krajowej - rozpoczęcie budowy - Wiosna 2010.
• Suwalski Park Technologiczny przy obwodnicy, teren pomiędzy ulicami Utrata i Wojska Polskiego. W roku 2007 wykonano przebudowę ulic dojazdowych, oraz uzbrojono teren.
• AquaPark przy ul.Jana Pawła II
• Przebudowa ul. Reja
• Budowa ul. Tysiąclecia Litwy - łącznika ul. Świerkowej z ul. Reja. Projekt należy do jednej z faz przebudowy ul. Reja
• Obwodnica o długości ponad 14 km.
• Budowa farmy wiatrowej na terenie Potaszni, Białej Wody i Żywej Wody. W październiku farma zostanie oddana do użytku.^[7].

[edytuj] Honorowi obywatele Suwałk

• Edward Franciszek Szczepanik
• Andrzej Wajda
• Andrzej Strumiłło
• Dagmar Falk

[edytuj] Urodzeni w Suwałkach

• Koc Adam – płk dypl. WP;
• Koc Leon Wacław – płk dypl. WP, młodszy brat Adama;
• Konopnicka Maria;
• Sapir Pinchas;
• Wajda Andrzej;
• Henryk Minkiewicz;
• Jerzy Dąbrowski;
• Marian Borzęcki - komendant główny Policji Państwowej;
• Patryk Małecki;
• Edmund Kessler;
• Władysław Dąbrowski;
• Anna Warakomska;
• Alfred Wierusz-Kowalski (1849-1915) – malarz;
• Aleksandra Piłsudska (1882-1963);
• Aleksander Putra (1888-1962) – działacz społeczny;
• Marian Muszkat – profesor prawa;
• Edward Szczepanik (1915-2005) – ekonomista, premier RP na uchodźstwie;
• Leszek Aleksander Moczulski (ur. 1938) – poeta;
• Abraham Stern (1907-1942) – jeden z twórców państwa Izrael.

[edytuj] Posłowie, senatorzy i eurodeputowani z Suwałk

• Jarosław Zieliński

[edytuj] Zobacz też

Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Suwałkach

Historia Herb miasta Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna Edukacja Komunikacja miejska Dworzec kolejowy Podział administracyjny

• Cmentarz żydowski w Suwałkach
• Suwalszczyzna
• Wigry
• Wigry Suwałki
• Gwara suwalska
• Park Wiatrowy Suwałki

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Urząd Miasta Suwałki
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Strona poświęcona Parkowi Wiatrowemu pod Suwałkami
• Suwalskie Ścieżki Poznawcze
• Suwałki w dokumentach archiwalnych

p • d • e Miasta województwa podlaskiego Miasta powiatowe Augustów • Białystok • Bielsk Podlaski • Grajewo • Hajnówka • Kolno • Łomża • Mońki • Sejny • Siemiatycze • Sokółka • Suwałki • Wysokie Mazowieckie • Zambrów Miasta gminne Brańsk • Choroszcz • Ciechanowiec • Czarna Białostocka • Dąbrowa Białostocka • Drohiczyn • Goniądz • Jedwabne • Kleszczele • Knyszyn • Krynki • Lipsk • Łapy • Michałowo • Nowogród • Rajgród • Stawiski • Suchowola • Supraśl • Suraż • Szczuczyn • Tykocin • Wasilków • Zabłudów

p • d • e Województwo podlaskie Powiaty grodzkie Białystok • Łomża • Suwałki Powiaty ziemskie augustowski • białostocki • bielski • grajewski • hajnowski • kolneński • łomżyński • moniecki • sejneński • siemiatycki • sokólski • suwalski • wysokomazowiecki • zambrowski