Agena

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agena
β Centauri
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Centaur
Rektascensja 14h 03m 49,405s[1]
Deklinacja -60° 22' 22,93"[1]
Odległość 390,6 ly
119,76[2] pc
Wielkość obserwowana 0,61[2]m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda potrójnabłękitne olbrzymy
Typ widmowy B1 III[1][3]
Wielkość absolutna -4,78[2]m
Alternatywne oznaczenia

Agena lub Hadar (beta Centauri, β Cen) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura, dziesiąta co do jasności gwiazda nocnego nieba (obserwowana wielkość gwiazdowa: 0,61m)[3]. Odległa od Słońca o ok. 390 lat świetlnych[2]. Jej wielkość absolutna wynosi –4,78m[2].

Agena jest gwiazdą potrójną[3].

Składnik A to ciasny układ spektroskopowo podwójny[4], składający się z dwóch olbrzymów typu widmowego B1 III (zob. diagram Hertzsprunga-Russella), obiegających wspólny środek masy układu po mocno wydłużonych orbitach; jeden pełny obieg zajmuje im 357 dni[3]. Temperatura tych gwiazd jest rzędu 25 000 K, ich promień wynosi ok. 9 promieni Słońca, a masa każdej z nich jest ok. 14,7 razy większa od słonecznej[3] (według innej pracy, zakładającej odległość 352 lat świetlnych od układu, masy tych gwiazd wynoszą 10,7 i 10,3 M[4]). Jeden z tych olbrzymów, a być może nawet oba, jest gwiazdą zmienną typu beta Cephei[3].

Wokół tego układu podwójnego w odległości co najmniej 120 au krąży składnik B, a obieg wokół centralnej pary zajmuje mu co najmniej 225 lat[3]. Jest on gwiazdą typu widmowego B czwartej wielkości[3].

Z terenów Polski Ageny nie można jej obserwować, należy do obiektów widocznych jedynie z południowej półkuli.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Agena w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Anderson E., Francis C.: HIP 68702 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2014-05-05].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Jim Kaler: HADAR (Beta Centauri) (ang.). W: STARS [on-line]. 2009-07-10. [dostęp 2014-05-05].
  4. 4,0 4,1 M. Ausseloos, C. Aerts, K. Lefever, J. Davis, P. Harmanec. High-precision elements of double-lined spectroscopic binaries from combined interferometry and spectroscopy Application to the β Cephei star β Centauri. „Astronomy & Astrophysics”. 455 (1), s. 259-269, sierpień 2006. doi:10.1051/0004-6361:20064829 (ang.).