Frankfurt nad Menem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Frankfurt nad Menem
Frankfurt nad Menem
Herb Flaga
Herb Frankfurtu nad Menem Flaga Frankfurtu nad Menem
Dewiza: Stark im Recht
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Hesja
Rejencja Darmstadt
Burmistrz Peter Feldmann (SPD)
Powierzchnia 248,31 km²
Wysokość 112 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

697 509 (30.06.2012)[1]
2809,0 os./km²
Nr kierunkowy 06101, 06109, 069
Kod pocztowy 60308–60599, 65929–65936
Tablice rejestracyjne F
Podział miasta 16 dzielnic, 46 Stadtteile, 118 Stadtbezirke
Plan Frankfurtu nad Menem
Plan Frankfurtu nad Menem
Położenie na mapie Hesji
Mapa lokalizacyjna Hesji
Frankfurt nad Menem
Frankfurt nad Menem
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Frankfurt nad Menem
Frankfurt nad Menem
Ziemia 50°07′N 8°41′E/50,116667 8,683333Na mapach: 50°07′N 8°41′E/50,116667 8,683333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy
Ratusz
Frankfurt nad Menem
Zniszczone centrum Frankfurtu w 1945 r.
Dwie wieże centrali Deutsche Banku
Hauptwache
Kościół św. Pawła (Paulskirche)

Frankfurt nad Menem (niem. Frankfurt am Main i, [ˈfʁaŋkfʊɐt am ˈmaɪn], Frankfurt a. M.) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Darmstadt, piąte co do wielkości miasto Niemiec i jedna z najważniejszych metropolii finansowych świata oraz znane centrum wystawiennicze.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto leży po obu stronach rzeki Men u stóp gór Taunus.

Dzięki swojemu centralnemu położeniu ważny węzeł komunikacyjny, z drugim pod względem liczby pasażerów lotniskiem w Europie (8. miejsce na świecie). Frankfurt jest największym miastem Hesji, lecz stolicą kraju związkowego jest Wiesbaden. Frankfurt leży w obszarze 5,8 milionowego regionu metropolitalnego Ren-Men (Rhein-Main-Gebiet).

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Miasto podzielone jest na 16 okręgów administracyjnych (Ortsbezirk). Okręgi te podzielone są na 46 dzielnic (Stadtteil) ponumerowanych od 1 do 47 (numer 23 nie istnieje).

Okręgi administracyjne: Bergen-Enkheim, Harheim, Innenstadt I, Innenstadt II, Innenstadt III, Innenstadt IV, Kalbach-Riedberg, Mitte-Nord, Mitte-West, Nieder-Erlenbach, Nieder-Eschbach, Nord-Ost, Nord-West, Ost, Süd oraz West.

Dzielnice: Altstadt, Bahnhofsviertel, Bergen-Enkheim, Berkersheim, Bockenheim, Bonames, Bornheim, Dornbusch, Eckenheim, Eschersheim, Fechenheim, Flughafen, Frankfurter Berg, Gallus, Ginnheim, Griesheim, Gutleutviertel, Harheim, Hausen, Heddernheim, Höchst, Innenstadt, Kalbach-Riedberg, Nied, Nieder-Erlenbach, Nieder-Eschbach, Niederrad, Niederursel, Nordend-Ost, Nordend-West, Oberrad, Ostend, Praunheim, Preungesheim, Riederwald, Rödelheim, Sachsenhausen-Nord, Sachsenhausen-Süd, Schwanheim, Seckbach, Sindlingen, Sossenheim, Unterliederbach, Westend-Nord, Westend-Süd oeaz Zeilsheim.

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Władze miasta składają się ze zgromadzenia deputowanych miejskich oraz z 16 rad dzielnic, wybieranych co pięć lat.

Władzę wykonawczą sprawuje burmistrz miasta (obecnie Petra Roth) wraz z magistratem, wybieranymi bezpośrednio co sześć lat.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Frankfurt wzmiankowany jest po raz pierwszy dopiero w 793, jednak już w 794 pojawia się w dokumentach jako znacząca miejscowość.

W 843 Frankfurt był przejściowo siedzibą królów Franków Wschodnich i miejscem, gdzie odbywały się sejmy Rzeszy. W 1220 Frankfurt został wolnym miastem Rzeszy (Freie Reichsstadt), dzięki temu podlegał bezpośrednio władzy cesarskiej i posiadał własnych, niezależnych przedstawicieli w Reichstagu.

Większość wyborów królów Rzeszy od 1147 odbywała się we Frankfurcie. W 1356 Złota Bulla Karola IV potwierdziła Frankfurt jako miejsce wyboru cesarzy niemieckich. Od 1562 we Frankfurcie odbywały się koronacje królów i cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego aż do 1792 (wybór i koronacja Franciszka II Habsburga).

Od XVI wieku rozwój sztuki i rzemiosła, dbałość o naukę, wynalazek druku w niedalekiej Moguncji przyczyniły się również tu do rozwoju oświaty i nauki.

Od XV do XVII wieku odbywały się we Frankfurcie największe w Niemczech targi książki, wznowione od 1949.

W 1648 w ramach postanowień pokoju westfalskiego potwierdzono status Frankfurtu jako wolnego miasta Rzeszy, co przyczyniło się do jego ponownego rozwoju po zniszczeniach wojny trzydziestoletniej.

W drugiej połowie XVIII wieku przybyło do Frankfurtu wiele rodzin niderlandzkich, które przyczyniły się do ożywienia przedsiębiorczości i rozwoju rzemiosła. Jednocześnie odbywające się tu koronacje cesarzy niemieckich znacznie ożywiły miasto.

W 1836 Frankfurt przyłączył się do Niemieckiego Związku Celnego (Deutscher Zollverein).

W 1848 we frankfurckim kościele św. Pawła (Paulskirche) obradował pierwszy demokratyczny parlament o charakterze ogólnoniemieckim. Pracowano tam nad zjednoczeniem rozczłonkowanych przez Kongres wiedeński Niemiec. Uchwały tego parlamentu były także podstawą Konstytucji Republiki Weimarskiej z 1919.

W 1866 Frankfurt wcielono do Prus, a po II wojnie światowej stał się częścią kraju związkowego Hesja.

W 1944 na skutek alianckich bombardowań Frankfurt został zniszczony w ponad 70%, a stopień zniszczeń Starego Miasta przekroczył 90%. Po wojnie odbudowano tylko niewielką część zniszczonych obiektów.

W 1949 miasto typowane było jako ewentualna stolica Niemiec Zachodnich w zastępstwie Berlina. Pomysł ten forsowany był przez socjaldemokratów (SPD). Miasto stało się siedzibą wielu instytucji bankowych i towarzystw ubezpieczeniowych. Od 1999 mieści się tu Europejski Bank Centralny. Z miastem przez szereg lat związany był były przewodniczący Związku Gmin Żydowskich w Niemczech Ignatz Bubis (był m.in. radnym miejskim).

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwa[edytuj | edytuj kod]

Frankfurt nad Menem jest przede wszystkim znanym na świecie centrum finansowym. W centrum miasta (Bankenviertel) znajdują się centrale trzech największych niemieckich banków prywatnych – Deutsche Bank, Dresdner Bank, czy mieszczący w charakterystycznym prawie trzystu metrowym wieżowcu Commerzbank. We Frankfurcie ma również swoją siedzibę bank detaliczny ING-DiBA, jak również wiele znaczących prywatnych domów bankierskich oraz innych instytucji finansowych.

Z innych instytucji finansowych w mieście należy wymienić DZ Bank, kasę oszczędności Frankfurter Sparkasse 1822, Landesbank Hessen-Thüringen (Helaba) oraz DekaBank. Ponadto we Frankfurcie ma swoją siedzibę około 300 innych banków, przeważnie zagranicznych.

Frankfurt jest również drugim na świecie miejscem obrotu papierami wartościowymi, obsługując zdecydowaną większość rynku niemieckiego. Mieści się tu prowadzona przez Deutsche Börse AG giełda papierów wartościowych Frankfurter Wertpapierbörse oraz elektroniczna platforma obsługi rynku kasowego XETRA.

Poza licznymi instytucjami finansowymi w mieście mają swoją siedzibę również przedsiębiorstwa z branży chemicznej, przedsiębiorstwa z branży oprogramowania komputerowego i call center.

Targi[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Targi Frankfurckie.

Ważniejsze imprezy targowe:

Skyline Frankfurt am Main.jpg

Instytucje publiczne[edytuj | edytuj kod]

Frankfurt nad Menem jest metropolią bankową, również w odniesieniu do banków państwowych, a mianowicie swe siedziby mają tu:

Poza tym Frankfurt jest siedzibą Niemieckiej Biblioteki Narodowej (Deutsche Nationalbibliothek) i Hessischer Oberlandesgericht (Heskiego Trybunału Landowego).

Transport[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Transport we Frankfurcie nad Menem.

Można powiedzieć, że Frankfurt jest centralnym punktem Europy, co stanowi o jego znaczeniu jako węzła komunikacyjnego:

Frankfurt odgrywa również znaczącą rolę w internecie. Znajduje się tu największy w Niemczech internetowy punkt wymiany ruchu DE-CIX oraz DeNIC, organizacja zarządzająca niemiecką domeną internetową .de.

Do głównych ulic miasta należą: Zeil, Freßgass.

Architektura i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościoły ewangelickie[edytuj | edytuj kod]

  • Katharinenkirche (kościół św. Katarzyny)
  • Alte Nikolaikirche (kościół św. Mikołaja)
  • Peterskirche (kościół św. Piotra)
  • Dreikönigskirche (Trzech Króli)

Kościoły katolickie[edytuj | edytuj kod]

  • Liebfrauenkirche
  • Leonhardskirche
  • Kaiserdom St. Bartholomäus (katedra)
  • Herz-Marien-Kirche (kościół Niepokalanego Serca Maryi – polska parafia)
  • Markuskirche (kościół św. Marka)
  • Justinuskirche (kościół św. Justyna)

Synagogi[edytuj | edytuj kod]

Inne zabytki architektury[edytuj | edytuj kod]

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

Opera we Frankfurcie nad Menem

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Muzea i galerie[edytuj | edytuj kod]

We Frankfurcie działa wiele znaczących muzeów, często o zasięgu krajowym lub szerszym. W pobliżu Menu funkcjonuje tzw. Wybrzeże Muzeów (Museumsufer). W niedużej odległości od siebie, na obu brzegach rzeki znajduje się 13 różnych muzeów. Co roku we Frankfurcie odbywa się Noc Muzeów, a pod koniec sierpnia także Festiwal Wybrzeża Muzeów (Museumsuferfest).

  • Muzeum Archeologiczne
  • Muzeum Biblii (Bibelhaus)
  • Niemieckie Muzeum Architektury
  • Niemieckie Muzeum Filmu
  • Frankfurckie Muzeum Sztuki (Schirn)
  • Muzeum Goethego (Goethe-Haus)
  • Muzeum Historyczne
  • Muzeum Komunikacji
  • Muzeum Natury Senckenberg
  • Muzeum Sztuki Współczesnej MMK
  • Muzeum Transportu Drogowego
  • Muzeum Sztuki Städel
  • Muzeum Sztuk Stosowanych (Museum für Angewandte Kunst)
  • Liebieghaus
  • Muzeum Giersch
  • Muzeum Żydowskie (Jüdisches Museum)
  • Muzeum Etnograficzne (Museum der Weltkulturen)
  • Galeria Sztuki Portikus
  • Muzeum Dialogu (Dialogmuseum, jego tematem jest ślepota)

Media[edytuj | edytuj kod]

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

Frankfurt jest siedzibą kilku klubów sportowych, m.in.:

Miasto gości corocznie m.in. wyścigi kolarskieEschborn-Frankfurt City Loop oraz Rund um den Henninger-Turm, maratonFrankfurt Marathon oraz zawody w triathlonieIronman Germany.

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

Największymi obiektami sportowymi we Frankfurcie są:

  • Commerzbank-Arena – stadion piłkarski (do 2005 jako Waldstadion)
  • Frankfurter Volksbank Stadion – stadion piłkarski i lekkoatletyczny
  • Stadion am Brentanobad – stadion piłkarski
  • Ballsporthalle – hala do koszykówki i piłki ręcznej
  • Eissporthalle – lodowisko

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barbara M. Henke, Thomas Kirn, Ruth Rieger: Edition Die deutschen Städte – Frankfurt. Verlag C. J. Bucher München 1994, ISBN 3-7658-0873-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]