Bitwa pod Nikopolis (1396)
| Bitwa pod Nikopolis Podboje Turcji Osmańskiej |
|||||||||||||||||
 Finał bitwy pod Nikopolis
|
|||||||||||||||||
| Czas | 25 września 1396 | ||||||||||||||||
| Miejsce | pod Nikopolem | ||||||||||||||||
| Terytorium | Imperium Osmańskie | ||||||||||||||||
| Przyczyna | zablokowanie przez krzyżowców twierdzy Nikopolis | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo tureckie | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
| Podboje Turcji Osmańskiej |
|---|
|
Didymotyka – Adrianopol – Marica – Dubravnica – Bileća – Plocznik – Kosowe Pole (1389) – Rowina – Tyrnowo (1393) – Nikopolis – Ankara – Powstanie w Bułgarii (1403) – Gallipoli – Transylwania (1438) – Jałomica (1442) – Warna – Kosowe Pole (1448) – Albulena (1457) – Serbia (1458) – Konstantynopol – Belgrad – Târgovişte (1462) – Kruja (1466) – Başkent – Vaslui (1475) – Valea Albă (1476) – Chlebowe Pole – Krbavsko Polje – Sapienza – Czałdyran – Mardż Dabik – Ar-Rajdanijja – Rodos – Mohacz – Wiedeń – Preveza – Dżerba (1560) – Malta – Cypr – Famagusta – Lepanto |
 Wojny węgiersko-tureckie  |
|---|
|
Nikopolis (1396) - Jałomica (1442) - Sybin (1442) - Nisz (1443) - Kosowe Pole (1448) - Kruševac (1454) - Belgrad (1456) - Vaslui (1475) - Šabac (1476) - Chlebowe Pole (1479) - Krbavsko Polje (1493) - Belgrad (1521) - Mohacz (1526) - Güns (1532) - Eger (1552) - Szigetvár (1566) - Calugareni (1595) |
Bitwa pod Nikopolis – bitwa stoczona 25 września 1396, pomiędzy wojskami chrześcijańskimi dowodzonymi przez króla Węgier Zygmunta Luksemburskiego a armią turecką pod wodzą sułtana Bajazyda I. Starcie zakończyło się całkowitym zwycięstwem Turków i zakończyło krucjatę antyturecką.
Spis treści |
Organizacja krucjaty [edytuj]
Po pokonaniu Serbów pod Maricą w roku 1371 i Kosowym Polu w roku 1389 Turcy Osmańscy podporządkowali Bułgarów (1393) i osiągnęli dominację na Bałkanach.
W tej sytuacji zagrożone zostały bezpośrednio Węgry. Król Zygmunt Luksemburski postanowił dokonać wyprzedzającego ataku i zwrócił się o pomoc do monarchów chrześcijańskich. Na nową krucjatę wyruszyli rycerze z Francji (2 tys.) oraz innych państw (Niemcy, Anglia, Włochy, Czechy), których orszaki połączyły się z 5 tys armią węgierską. Ponadto kilka tysięcy ludzi przyprowadził sojusznik - hospodar wołoski. Wojska były wspomagane przez flotę wenecką. W sumie siły chrześcijańskie liczyły 10-15 tys. ludzi.
Na wieść o zgromadzeniu się sił chrześcijańskich w Budzie, sułtan osmański Bajazyd I odstąpił od oblężenia Konstantynopola i wyruszył na spotkanie krzyżowców. Prowadził ze sobą około 15-20 tys. ludzi, w tym 6 tys. regularnej jazdy (sipahów), 3 tys. wyborowej piechoty (janczarów) i znaczny kontyngent serbski.
Armia krzyżowców w trakcie przemarszu wzdłuż Dunaju wzięła szturmem kilka miast i obległa Nikopolis - największą twierdzę naddunajską. W miejscu tym doszło do spotkania obu armii.
Bitwa [edytuj]
Obie strony dysponowały pewnymi atutami. Wojska tureckie były znacznie lepiej zorganizowane i bardziej zdyscyplinowane niż chrześcijanie, natomiast składały się w dużej mierze z gorzej uzbrojonych żołnierzy. Kluczową sprawą było jednak dowodzenie krzyżowców - Francuzi nie uznawali zwierzchności Zygmunta Luksemburskiego i samowolnie podejmowali decyzje.
Rano 25 września 1396 r. Francuzi wyszli w pole i uderzyli na Turków zanim Zygmunt Luksemburski uszykował pozostałe wojska. W pierwszym ataku ciężkozbrojni rycerze rozproszyli lekkozbrojną jazdę turecką, jednak następnie natknęli się na umocnioną piechotę. W ciężkiej walce ich szyki zostały zdezorganizowane, wielu rycerzy utraciło konie i walczyło pieszo. Wtedy uderzyła na nich jazda turecka i całkowicie ich rozbiła.
Zygmunt Luksemburski nie mógł im pomóc, gdyż wtedy dopiero rozwijał szyki wojsk uznających jego rozkazy. Zanim tego dokonał, sułtan przegrupował swe siły i przygotował się na następny atak. Gdy krzyżowcy uderzyli historia się powtórzyła - uderzenie na lekkozbrojnych, zatrzymanie się na umocnionej piechocie i rozstrzygająca szarża jazdy osmańskiej. Reszty zniszczenia dokonali sprzymierzeni z sułtanem Serbowie. Chrześcijanie ponieśli całkowitą klęskę i niewielu udało się umknąć - między nimi samemu Zygmuntowi Luksemburskiemu, któremu życie uratował podobno pozostający na jego służbie polski szlachcic Ścibor ze Ściborzyc.
Straty chrześcijan szacowane są na 8 tysięcy zabitych i wziętych do niewoli, zaś wojsk sułtana na kilka tysięcy rannych i zabitych.
Skutki [edytuj]
Krucjata zwana nikopolitańską była jedną z największych i zarazem ostatnią międzynarodową wyprawą krzyżową. W przeciwieństwie do poprzednich wypraw, decydująca bitwa odbyła się na ziemiach Europy. Klęska ta uwidoczniła słabość europejskiego rycerstwa i ostatecznie pogrzebała ideę krucjat.
Bibliografia [edytuj]
- David Nicolle: Bitwa pod Nikopolis 1396. Wielkie Bitwy Historii, Wyd. AmerCom, Poznań 2011.
