Bligia pospolita
| Bligia pospolita | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | mydleńcowce |
| Rodzina | mydleńcowate |
| Rodzaj | bligia |
| Gatunek | bligia pospolita |
| Nazwa systematyczna | |
| Blighia sapida K. D. Koenig Ann. Bot. (König & Sims) 2:571, t. 16-17. 1806 |
|
| Synonimy | |
|
Cupania sapida Voigt |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Bligia pospolita (Blighia sapida) – gatunek rośliny z rodziny mydleńcowatych, spokrewniony z liczi chińskim i longanem. Pochodzi z zachodnich obszarów tropikalnej Afryki, lecz jest uprawiany w wielu obszarach o klimacie tropikalnym[2]. Nazwę zawdzięcza kapitanowi Blighowi, który wprowadził ją do uprawy na Jamajce. Angielska nazwa ackee pochodzi z afrykańskiego języka twi.
Spis treści |
Morfologia i biologia[edytuj]
Wiecznie zielona roślina o jednopłciowych kwiatach z pięcioma białawo-zielonymi płatkami. Owoce o kształcie gruszkowatym, dojrzałe w kolorze pomarańczowym. Dojrzałe owoce otwierają się samoistnie, ukazując trzy błyszczące czarne nasiona, otoczone białym lub żółtawym miąższem. Niedojrzałe owoce są trujące. Spożycie może wywoływać hipoglikemię i tzw. jamajską chorobę wymiotną.
Zastosowanie[edytuj]
Bligia pospolita uprawiana jest w zachodniej Afryce i w rejonie Karaibów, zwłaszcza na Jamajce[3]. Ze względu na zawartość wielu składników odżywczych, zwłaszcza kwasów tłuszczowych, kwasu stearynowego, witaminy A i białka, dojrzałe owoce znajdują powszechne zastosowanie w kuchni jamajskiej. W kuchni tej owoce ackee są szczególnie często podawane jako dodatek do solonej ryby (tradycyjne danie ackee and saltfish)[4]. Puszkowane owoce są w dużych ilościach eksportowane.
Suszone nasiona i łupina owocu są wykorzystywane do celów medycznych. W niektórych krajach afrykańskich owoce używane są do produkcji mydła.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-05].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
- ↑ J.G. Vaughan, C.A. Geissler: Rośliny jadalne. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2001, s. 108. ISBN 83-7255-326-2.
- ↑ John Ayton, An A-Z of Food and Drink, Oxford University Press, 2002.
