Bydgoszcz Główna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bydgoszcz Główna
Terminal dworca Bydgoszcz Główna
Terminal dworca Bydgoszcz Główna
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Oznaczenie stacji Kurs'90: 14
Poprzednie nazwy Bromberg Hbf
Informacje kolejowe
Liczba peronów 5+2
Liczba krawędzi
peronowych
9
Kasy link= T
Przejścia nadziemne link= N
Przejścia podziemne link= T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Bydgoszcz Główna
Bydgoszcz Główna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bydgoszcz Główna
Bydgoszcz Główna
Ziemia 53°08′04″N 17°59′24″E/53,134444 17,990000Na mapach: 53°08′04″N 17°59′24″E/53,134444 17,990000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal:Portale Kolej
Budynek wewnętrzny dworca po rozbudowie w 1861 r.
Ten sam budynek dzisiaj
Bydgoski dworzec zbudowany w 1915 r.
Budynek i przystanki tramwajowo-autobusowe znajdujące się przed terminalem dworca
Wejście wraz z przejściem podziemnym pod torami na teren zakładów PESA Bydgoszcz od strony ul. Zygmunta Augusta
Sąsiadujące z dworcem Zakłady pojazdów szynowych PESA
Nowy skład 27WE przy peronie 3

Bydgoszcz Główna – jeden z największych dworców kolejowych w Polsce oraz największy w województwie kujawsko-pomorskim. Według klasyfikacji PKP ma najwyższą kategorię A. Dworzec posiada wiele torów, budynek stacyjny (w obrębie: kasy biletowe, informacja kolejowa, przechowalnia bagażu, punkty gastronomiczne i handlowe, hotel dworcowy "Merlin"), 5 zadaszonych peronów, lokomotywownię, wieżę ciśnień, przejście podziemne i semafory świetlne.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia kolei w Bydgoszczy.

Budynek pierwotny 1851 r.[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy budynek dworca kolejowego w Bydgoszczy powstał w 1851 podczas budowy Pruskiej Kolei Wschodniej z Krzyża do Królewca. 25 lipca 1851 na dworcu odbyła się oficjalna uroczystość otwarcia odcinka kolei wschodniej Krzyż-Bydgoszcz (145 km) z udziałem króla Prus Wilhelma IV. Przed udekorowanym dworcem odbyło się widowisko, podczas którego wystąpił w strojach regionalnych zespół ludowy z Kujaw, który śpiewał po polsku[1]. Pierwszy pociąg dostępny dla ogółu podróżnych odjechał z Bydgoszczy 27 lipca 1851. W 1853 do zabudowań dworca przeniesiono z kamienic przy Nowym Rynku urzędników Dyrekcji Kolei Wschodniej.

W miarę rozwoju połączeń kolejowych i wzrostu przewozów pojawiła się konieczność rozbudowy dworca kolejowego. Jedną z istotnych przyczyn rozbudowy była konieczność zapewnienia odpowiedniej bazy lokalowej dla rozrastającej się Dyrekcji Kolei Wschodniej w Bydgoszczy, która zarządzała budową, eksploatacją i prowadzeniem ruchu kolejowego we wschodnich prowincjach Prus (na wschód od Berlina).

Pierwsza rozbudowa 1861 r.[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą rozbudowę dworca zrealizowano w 1861 podczas budowy pruskiego odcinka Kolei Warszawsko-Bydgoskiej. Do istniejącego gmachu dobudowano wówczas masywne skrzydła zamkowe. Powstał trójkondygnacyjny budynek, z czterokondygnacyjnymi, wieżowymi ryzalitami bocznymi oraz wysuniętą częścią środkową z arkadowym portykiem. Całość elewacji była zwieńczona gzymsem konsolowym, a partie ryzalitów ozdobione tralkową attyką z akroterionami[2]. W 1861 między budynkiem, a ul. Zygmunta Augusta założono tzw. skwer dworcowy o powierzchni 0,4 ha. Miał on układ tarasowy, ozdobiony był murkami, schodkami, płotkami i murowaną pergolą. Trzy poziomy zieleńca połączono schodami[3].

Druga rozbudowa 1870 r.[edytuj | edytuj kod]

Z powodu znacznego wzrostu ruchu pasażerskiego, mimo olbrzymiej kubatury, gmach nie spełniał dobrze roli budynku dworcowego. W związku z tym, w 1870, równolegle do niego, u wylotu ul. Dworcowej, wybudowano klasyczny dworzec kolejowy, w którym zlokalizowano kasy biletowe, odprawę bagażu oraz wejścia do podziemnych przejść na poszczególne perony. Nowy budynek tzw. dworzec zewnętrzny nawiązywał do stylistyki starszego budynku poprzez podobne ryzality i kształt otworów okiennych i drzwiowych. Dotychczasowy gmach zamieniono na poczekalnię, restaurację, a na piętrach zlokalizowano biura administracji Dyrekcji Kolei Wschodniej[4]. Przed nowym dworcem założono zieleniec dworcowy o powierzchni 0,35 ha. W latach 1872-1875 przy dworcu zbudowano również Urząd Ekspedycji Pocztowej.

W 1888 dworzec połączono z centrum miasta linią tramwajową wzdłuż ulicy Dworcowej, początkowo o trakcji konnej, a od 1896 elektrycznej. W 1889 urzędnicy Dyrekcji Kolei opuścili budynki dworca przenosząc się do nowo zbudowanego, reprezentacyjnego gmachu przy ul. Dworcowej.

Odbudowa budynku dworcowego 1915 r.[edytuj | edytuj kod]

W 1910, po pożarze dworca, przystąpiono do jego odbudowy w formie nowego gmachu. Odbudowę zakończono w 1915[5]. Nowy budynek był masywnym, prostopadłościennym gmachem krytym dachem namiotowym. W kubicznej wieży pośrodku dachu zlokalizowano duży zegar. Na placu przed dworcem nadal zachowano ozdobny zieleniec, który stanowił wizytówkę miasta dla przyjezdnych. Został on przebudowany w 1926 zyskując bardziej reprezentacyjną formę[3]. W takiej formie budynek dworca przetrwał okres międzywojenny i II wojnę światową. W latach 1936-1937 w miejscu dawnego Urzędu Ekspedycji Pocztowej (ul. Zygmunta Augusta 3) zbudowano Urząd Pocztowy Bydgoszcz 2[6].

Przebudowa 1968 r. i stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Ostatnią przebudowę dworca wykonano w 1968, nadając mu współczesną formę. Usunięto wówczas stromy dach budynku wraz z wieżą zegarową oraz przeszklono elewację frontową. Wykonano również przejście podziemne do dworca pod ul. Zygmunta Augusta. W okresie powojennym zlikwidowano również zieleniec przed dworcem, urządzając w jego miejscu parking dla samochodów i autobusów. W 2012 miejsca postojowe zostały przeniesione na nową pętlę przy ulicy Rycerskiej, a w ich miejscu poprowadzono tory nowej linii tramwajowej.

Mieszcząca się do 2012 roku przy III peronie Izba Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych, prowadzona przez Bydgoskie Towarzystwo Przyjaciół Kolei, została przeniesiona do budynku dworca Bydgoszcz Wschód.

Modernizacja 2013 - 2015r.[edytuj | edytuj kod]

W latach 2014-2015 planowana jest przebudowa dworca głównego. Całość inwestycji ma kosztować co najmniej 164 mln zł. Autorem projektu jest Przedsiębiorstwo Organizacji Inwestycji Allplan Sp. z o.o.[7], które przedstawiło 4 koncepcje realizacji inwestycji o nazwach "Inside-outside", "Wehikuł czasu", "Clockwork station" oraz "Węzeł przesiadkowy"[8]. Realizowana będzie pierwsza z koncepcji, która zakłada odrestaurowanie starego dworca wyspowego, odtworzenie podziałów oraz budowę nowego obiektu przy ulicy Zygmunta Augusta.

Linie kolejowe przechodzące przez stację[edytuj | edytuj kod]

Przez stację przechodzą następujące linie kolejowe:

Obiekty znajdujące się w okolicach stacji[edytuj | edytuj kod]

  • fabryka wagonów kolejowych i elektrycznych zespołów trakcyjnych PESA (Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA)
  • dawna zajezdnia tramwajowa na ul. Zygmunta Augusta
  • jedna z trzech okrągłych parowozowni w kraju (obok Piły i Tczewa), z lat 70. XIX wieku[9], 4 marca 2014 wpisana do rejestru zabytków[10].

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Przy dworcu znajduje się przystanek autobusowy i tramwajowy. Poza linią 57 i 80 wszystkie pozostałe pozostałe linie kończące bieg w tym rejonie miasta kursują do pętli przy ulicy Rycerskiej.

  • Linie Autobusowe: 54, 57, 67, 71, 79, 80, 83, 84
  • Linie Autobusowe Nocne: 31N, 33N
  • Linie Tramwajowe: 3, 5

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mierzyński Jan: 125 rocznica powstania dyrekcji kolejowej w Bydgoszczy. [w.] Kronika Bydgoska V (1971-73). Bydgoszcz 1980
  2. Jastrzębska-Puzowska Iwona, Winter Piotr: Budynek dawnej Dyrekcji Kolei Wschodniej w Bydgoszczy. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 1. Bydgoszcz 1996
  3. 3,0 3,1 Kuczma Rajmund: Zieleń w dawnej Bydgoszczy. Instytut Wydawniczy „Świadectwo”. Bydgoszcz 1995
  4. Budynek ten w mocno zniekształconej formie istnieje do dzisiaj między peronami III i IV
  5. Czajkowski Edmund: 134 bydgoskiego węzła kolejowego. [w.] Kalendarz Bydgoski 1985
  6. według projektu Putermana-Sadłowskiego
  7. http://www.rynek-kolejowy.pl/45688/PKP_SA_wybralo_projektanta_dworca_w_Bydgoszczy.htm | 06.06.2013
  8. Dworzec kolejowy w Bydgoszczy: modernizacja (pol.). 2013. [dostęp 2013-23-08].
  9. Miasto spiera się z Pesą o zabytek. Wyburzą go czy zostawią? [dostęp 12.09.2013]
  10. Bydgoszcz: nie słabnie spór wokół zabytkowej lokomotywowni [dostęp 13.03.2014]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bydgoszcz Główna
Linia 18 KutnoPiła Główna (km linii: 160,058)
odległość: 3,715 km
Bydgoszcz LeśnaBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 3,009 km
Linia 131 Chorzów BatoryTczew (km linii: 370,310)
odległość: 7,790 km
TrzciniecBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 2,240 km
Linia 356 Poznań Wschód – Bydgoszcz Główna (km linii: 127,800)
odległość: 9,037 km
Białebłota PrefabetBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
Linia 745 Bydgoszcz Główna – Czyżkówko (km linii: 0,551)
BSicon lBHF.svg
BSicon STRq.svgBSicon STRq.svgBSicon KBHFr.svgBydgoszcz Bocznica Zachodnia
odległość: 1,847 km