Cefalotus bukłakowaty

Cefalotus bukłakowaty
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	szczawikowce
Rodzina	Cephalotaceae
Rodzaj	Cephalotus
Gatunek	Cephalotus follicularis
Nazwa systematyczna
Cephalotus follicularis Labill. Nov. Holl. pl. 2:7, t. 145. 1806
Mapa zasięgu
Systematyka w Wikispecies
Zdjęcia i grafiki w Commons

Liście asymilacyjne (zimowe) i liść pułapkowy

Cefalotus bukłakowaty (Cephalotus follicularis) – gatunek rośliny owadożernej z monotypowego rodzaju Cephalotus i rodziny Cephalotaceae. Występuje endemicznie w południowo-zachodniej Australii, na obszarze od wybrzeża do 50 km w głąb lądu i na odcinku około 400 km pomiędzy miastami Albany i Busselton. Gatunek odkryty został w 1791 przez botanika Archibalda Menziesa podczas ekspedycji naukowej.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Gatunek, rodzaj i rodzina siostrzana dla Brunelliaceae w obrębie rzędu szczawikowców Oxalidales, należącego do kladu różowych roślin okrytonasiennych.

←	Huaceae bobniowate Connaraceae szczawikowate Oxalidaceae radziliszkowate Cunoniaceae eleokarpowate Elaeocarpaceae Brunelliaceae cefalotowate Cephalotaceae

Morfologia

Liście

Posiada dwa rodzaje liści: owadożerne w kształcie kielicha i asymilacyjne (fotosyntetyzujące). W miejscach silnie nasłonecznionych owadożerne kielichy mają kolor żywo czerwony, dzięki obecności barwnika antocyjanu, zaś w cieniu kolor zielony. Kielichy owadożerne pojawiają się latem i jesienią, mają 1-6 cm długości i zwisają tuż nad poziomem ziemi. Otwory kielichów mają kolor czerwony do fioletowego i są wypełnione 24 ząbkami o długości od 2,5 mm do 4 mm, zwróconymi do środka. Kielichy posiadają półprzezroczyste przykrywki.

Kwiaty

Białe, o średnicy 5-8 mm, są umieszczone na wysokich szypułkach, dochodzących do 60 cm wysokości.

Biologia i ekologia

Roślina żywi się owadami, np. mrówkami. Owady wabione są refleksami światła odbijającymi się przez półprzezroczyste pokrywki pułapek od powierzchni wody znajdującej się na dnie kielicha. Pokrywki te zabezpieczają także wnętrze kielicha przed deszczem oraz regulują wilgotność w kielichu zmieniając swe położenie w zależności od wilgotności zewnętrznej otoczenia. Zewnętrzna strona kielicha jest pokryta włoskami, po których owady zwabione zapachem dostają się do środka, natomiast jego wnętrze jest pokryte woskiem, co uniemożliwia owadom ucieczkę z kielicha. Schwytany owad jest trawiony przez bakterie i enzymy obecne w środku kielicha, a uwolnione substancje mineralne zostają wchłonięte przez roślinę.

Gatunek kwitnie późnym latem.

Rośnie w Australii w miejscach wilgotnych, na kwaśnej glebie (pH=4,5), często w pobliżu rowów i wolno płynących potoków.

Zmienność

Znanych jest szereg odmian uprawnych (kultywarów) tej rośliny: 'Hummer's Giant', 'Ivan's Giant', 'Julie Jones', 'Phil Mann', 'Vigorous Clumping', 'Adrian Slack', 'Big Boy', 'Dudley Watts', 'Eden Black', 'German Giant', 'Giant'.

Zastosowanie

Gatunek jest uprawiany jako roślina ozdobna, w doniczkach.