Bodziszek
Bodziszek (Geranium L.) – rodzaj bylin lub roślin jednorocznych z rodziny bodziszkowatych. Rodzaj liczy ok. 450[1] gatunków występujących na półkuli północnej na obszarach o klimacie umiarkowanym. W Polsce występuje około 15 gatunków, kilka jest też uprawianych jako rośliny ozdobne. Gatunkiem typowym jest Geranium sylvaticum L.[2].
Morfologia[edytuj]
- Łodygi
- Zgrubiałe w węzłach.
- Liście
- Pojedyncze, przeważnie naprzeciwległe, z przylistkami.
- Kwiaty
- W wierzchotkach dwu lub jednokwiatowych, różnej barwy i wielkości.
- Owoce
- Rozłupnia, pęka na 5 rozłupek. Rozłupki opatrzone skręconą ością umożliwiającą samoczynne rozsiewanie (autochoria).
Systematyka[edytuj]
- Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)
Rodzaj z rodziny bodziszkowatych (podrodzina Geranioideae Arnott) z rzędu bodziszkowców, należącego do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Geranianae Thorne ex Reveal, rząd bodziszkowce (Geraniales Dumort.), podrząd Geraniineae Bessey in C.K. Adams, rodzina bodziszkowate (Geraniaceae Juss.), podrodzina Geranioideae (Juss.) Arn., plemię Geranieae Sweet, rodzaj bodziszek (Geranium L.)[3].
- Gatunki flory Polski[4]
- bodziszek błotny (Geranium palustre L.)
- bodziszek cuchnący (Geranium robertianum L.)
- bodziszek czerwony (Geranium sanguineum L.)
- bodziszek czeski (Geranium bohemicum L.) – antropofit zadomowiony
- bodziszek drobny (Geranium pusillum Burm. F. ex L.)
- bodziszek Farrera (Geranium farreri Stapf)
- bodziszek gołębi (Geranium columbinum L.)
- bodziszek iberyjski (Geranium ibericum Cav.) – efemerofit
- bodziszek kosmaty (Geranium molle L.) – antropofit zadomowiony
- bodziszek leśny (Geranium sylvaticum L.) – antropofit zadomowiony
- bodziszek lśniący (Geranium lucidum L.) – efemerofit
- bodziszek łąkowy (Geranium pratense L.)
- bodziszek okrągłolistny (Geranium rotundifolium L.) – efemerofit
- bodziszek pirenejski (Geranium pyrenaicum L.)
- bodziszek porozcinany (Geranium dissectum L.) – antropofit zadomowiony
- bodziszek rozłożysty (Geranium divaricatum Ehrh.) – antropofit zadomowiony
- bodziszek syberyjski (Geranium sibiricum L.) – antropofit zadomowiony
- bodziszek Wilforda (Geranium wilfordii Maxim. – antropofit zadomowiony
- bodziszek żałobny (Geranium phaeum L.)
- bodziszek blady (Geranium pallens Bieb.)
- bodziszek dahurski (Geranium dahuricum DC.)
- bodziszek dalmacki (Geranium dalmaticum Rech.)
- bodziszek Endressa (Geranium Endressii Gay)
- bodziszek himalajski (Geranium himalayense Klotzsch
- bodziszek kolankowaty (Geranium nodosum L.)
- bodziszek korzeniasty (Geranium macrorrhizum L.)
- bodziszek lepki (Geranium viscosissimum Fisch. et Mey.)
- bodziszek Meebolda (Geranium meeboldii Briq.)
- bodziszek maderski (Geranium maderense Yeo)
- bodziszek pokrewny (Geranium affine Ledeb.)
- bodziszek popielaty (Geranium cinereum Cav.)
- bodziszek prosty (Geranium rectum Trautv.)
- bodziszek Renarda (Geranium renardii Trautv.)
- bodziszek srebrzysty (Geranium argenteum L.)
- bodziszek Wallicha (Geranium wallichianum D.Don)
- bodziszek wcinany (Geranium incisum Nutt., syn. G. oreganum Howell)
- bodziszek wełnistopręcikowy (Geranium eriostemon Fisch.
- bodziszek wielkopłatkowy (Geranium platypetalum Fisch. et Mey.)
- bodziszek zawilcolistny (Geranium anemonaefolium L'Hérit.)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-02].
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Geranium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].
- ↑ 4,0 4,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Ludmiła Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.