Cyjan (związek chemiczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy związku chemicznego. Zobacz też: cyjan (kolor).
Cyjan
Cyjan Cyjan
Cyjan
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2N2
Inne wzory (CN)2, N≡C–C≡N
Masa molowa 52,03 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz o zapachu gorzkich migdałów[1][3]
Identyfikacja
Numer CAS 460-19-5
PubChem 9999[5]
Podobne związki
Podobne związki cyjanowodór, diacetylen
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Cyjan (dicyjan) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy pseudohalogenów. Jest bezbarwnym, silnie trującym gazem o zapachu gorzkich migdałów[1].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

  • poprzez ogrzewanie cyjanku rtęci(II), w wyniku czego (CN)2 zmienia się w brunatnawe ciało stałe[1], paracyjan (jest on najprawdopodobniej produktem polimeryzacji cyjanu):
Hg(CN)2 → Hg + (CN)2
  • poprzez ogrzewanie mieszaniny Hg(CN)2 i HgCl2 (reakcja przebiega w niższej temperaturze niż dla czystego cyjanku i tworzy się mniej paracyjanu):
Hg(CN)2 + HgCl2Hg2Cl2 + (CN)2
CuSO4 + 2KCN → Cu(CN)2 + K2SO4
2Cu(CN)2 → 2CuCN + (CN)2
(CONH2)2 → (CN)2 + 2H2O

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Spala się charakterystycznym niebieskim płomieniem o czerwonej otoczce[1]. Związek ten, ze względu na brak wodoru w cząsteczce ma bardzo wysoką temperaturę spalania w tlenie (około 4000 °C).

Ulega polimeryzacji do brunatnego ciała stałego, rozpuszczalnego w wodzie i etanolu. W zasadach dysproporcjonuje do jonów: cyjankowych (CN) i izocyjanianowych (OCN)[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 96. ISBN 8371832400.
  2. 2,0 2,1 Cyjan (związek chemiczny) (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Cyjan (związek chemiczny) (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-11].
  4. 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-07-11]. Z uwagi na wyłączenie bazy ESIS, klasyfikację i oznakowanie substancji można sprawdzić w bazie Classification and Labelling Inventory Europejskiej Agencji Chemikaliów.
  5. Cyjan (związek chemiczny) – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.