Cyjan (związek chemiczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy związku chemicznego. Zobacz też: cyjan (kolor).
Cyjan
Cyjan Cyjan
Cyjan
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2N2
Inne wzory (CN)2, N≡C–C≡N
Masa molowa 52,03 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz o zapachu gorzkich migdałów[1][3]
Identyfikacja
Numer CAS 460-19-5
PubChem 9999[5]
Podobne związki
Podobne związki cyjanowodór, diacetylen
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Cyjan (dicyjan) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy pseudohalogenów. Jest bezbarwnym, silnie trującym gazem o zapachu gorzkich migdałów[1].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

  • poprzez ogrzewanie cyjanku rtęci(II), w wyniku czego (CN)2 zmienia się w brunatnawe ciało stałe[1], paracyjan (jest on najprawdopodobniej produktem polimeryzacji cyjanu):
Hg(CN)2 → Hg + (CN)2
  • poprzez ogrzewanie mieszaniny Hg(CN)2 i HgCl2 (reakcja przebiega w niższej temperaturze niż dla czystego cyjanku i tworzy się mniej paracyjanu):
Hg(CN)2 + HgCl2Hg2Cl2 + (CN)2
CuSO4 + 2KCN → Cu(CN)2 + K2SO4
2Cu(CN)2 → 2CuCN + (CN)2
(CONH2)2 → (CN)2 + 2H2O

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Spala się charakterystycznym niebieskim płomieniem o czerwonej otoczce[1]. Związek ten, ze względu na brak wodoru w cząsteczce ma bardzo wysoką temperaturę spalania w tlenie (około 4000 °C).

Ulega polimeryzacji do brunatnego ciała stałego, rozpuszczalnego w wodzie i etanolu. W zasadach dysproporcjonuje do jonów: cyjankowych (CN) i izocyjanianowych (OCN)[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 96. ISBN 8371832400.
  2. 2,0 2,1 Cyjan (związek chemiczny) (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Cyjan (związek chemiczny) (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-11].
  4. 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Cyjan (związek chemiczny) (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-07-11].
  5. Cyjan (związek chemiczny) – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.