Cytyzyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Information icon.svg Nie mylić z: Cytozyna.
Cytyzyna
Cytyzyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C11H14N2O
Masa molowa 190,24 g/mol
Wygląd jasnożółty proszek[3]
Identyfikacja
Numer CAS 485-35-8
6013-61-2 (monohydrat chlorowodorku)
6018-49-1 (trihydrat dichlorowodorku)
6018-50-4 (trihydrat tetrachlorowodorku)
6047-01-4 (chlorowodorek)
PubChem 10235[4]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Cytyzynaorganiczny związek chemiczny, alkaloid chinolizydynowy o silnych własnościach toksycznych. Występujące we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego (Cytisus laburnum).

Chemicznie związek ten składa się z pierścienia chinolizydyny skondensowanego z pierścieniem piperydyny.

Cytyzyna działa pobudzająco na autonomiczny układ nerwowy, głównie na ośrodek oddechowy. Pobudza również ośrodek naczynioruchowy, zwiększa wydzielanie adrenaliny przez rdzeń nadnerczy i powoduje podwyższenie ciśnienia krwi. Spożycie większych dawek, np. nasion czy kwiatów złotokapu powoduje objawy zatrucia takie jak: ślinotok, drgawki, zaburzenia oddychania. Powoduje także miejscowe podrażnienia śluzówki układu pokarmowego, pieczenie w jamie ustnej i gardle, wymioty. Przy spożyciu niewielkich ilości rośliny, szybko występujące wymioty z reguły zapobiegają wchłanianiu cytyzyny i rozwinięciu się zatrucia.

Ze względu na podobieństwo sposobu działania do nikotyny stosuje się ją w niewielkich ilościach jako substytut nikotyny w leczeniu objawów głodu nikotynowego. Jest sprzedawana w tabletkach po 1,5 mg pod nazwą handlową Tabex[5], a także jako Desmoxan[6]. Terapię rozpoczyna się na 5. dni przed rzuceniem palenia, trwa 25 dni[7].

Zobacz też: nikotyna, nikotynizm, ziołolecznictwo

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Cytyzyna (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-17].
  2. 2,0 2,1 Cytyzyna (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-17].
  3. 3,0 3,1 Cytyzyna (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  4. Cytyzyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. www.doz.pl: Encyklopedia leków: Tabex(Cytisinum) (pol.). [dostęp 3 czerwca 2009].
  6. www.doz.pl: Encyklopedia leków: Desmoxan(Cytisinum) (pol.). [dostęp 11 kwietnia 2013].
  7. http://www.kwadryga.pl/upload/Dokumenty/Artykuly_naukowe/Gf_3_08_42-45.pdf

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.