Emil Boc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Emil Boc
Emil Boc 2010 Varsovie.png
Data i miejsce urodzenia 6 września 1966
Răchiţele
Rumunia Premier Rumunii
Przynależność polityczna Partia Demokratyczno-Liberalna (PD-L)
Okres urzędowania od 22 grudnia 2008
do 6 lutego 2012
Poprzednik Călin Popescu-Tăriceanu
Następca Cătălin Predoiu (p.o.)
Rumunia Burmistrz Kluż-Napoki
Okres urzędowania od 2004
do 2008
Poprzednik Gheorghe Funar
Następca Sorin Apostu
Przewodniczący PD/PD-L
Okres urzędowania od 25 czerwca 2005
do 30 czerwca 2012
Poprzednik Traian Băsescu
Następca Vasile Blaga
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Emil Boc (wym. [eˈmil ˈbok]; ur. 6 września 1966 w Răchiţele, okręg Kluż) – rumuński polityk, premier Rumunii od 22 grudnia 2008 do 6 lutego 2012. Burmistrz miasta Kluż-Napoka w latach 2004-2008, przewodniczący Partii Demokratyczno-Liberalnej (do 2007 jako Partia Demokratyczna) od 2005 do 2012.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Emil Boc w 1991 został absolwentem Wydziału Filozofii i Historii, a w 1995 Wydziału Prawa Uniwersytetu Babeş-Bolyai w Klużu-Napoce. W 2000 uzyskał na tej uczelni doktorat z nauk politycznych i filozofii politycznej[1].

W latach 1991-1993 pracował jako nauczyciel w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Klużu-Napoce. W latach 1993-1994 był asystentem na Wydziale Historii Współczesnej i Nauk Politycznych, a w latach 1994-1997 na Wydziale Nauk Politycznych i Administracyjnych Uniwersytetu w Klużu-Napoce[1].

W latach 2000-2004 wchodził w skład Izby Deputowanych z ramienia Partii Demokratycznej. Od 2003 do 2004 był przewodniczącym klubu parlamentarnego PD[1]. W 2004 objął stanowisko burmistrza Kluż-Napoki, po sukcesie wyborczym nad prawicowym nacjonalistą Gheorghem Funarem z Partii Wielkiej Rumunii, rządzącym miastem przez 12 lat. W drugiej turze głosowania pokonał również kandydata Partii Socjaldemokratycznej, Iona Rusa. W mieście, w którym 20% mieszkańców stanowili Węgrzy często dochodziło do napięć na tle etnicznym. Za rządów Boca napięcia zmalały. W przeciwieństwie do swego poprzednika, Boc nie eksponował na ulicach rumuńskich flag państwowych oraz nie nakazywał malowania ławek parkowych w barwy narodowe. W wyborach lokalnych w czerwcu 2008 uzyskał reelekcję już pierwszej turze, zdobywając 76,2% głosów poparcia[2]. Ze stanowiska zrezygnował przed objęciem urzędu premiera[1].

Po objęciu fotela prezydenckiego przez Traiana Băsescu, w grudniu 2004 Boc został przewodniczącym Partii Demokratycznej. W grudniu 2007, po połączeniu się Partii Demokratycznej z Partią Liberalno-Demokratyczną Theodora Stolojana, Boc został przewodniczącym powstałej Partii Demokratyczno-Liberalnej (PD-L)[1].

Premier[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych 30 listopada 2008 Partia Demokratyczna-Liberalna uzyskała 115 mandatów w 334-osobowym parlamencie, o jeden więcej niż Partia Socjaldemokratyczna, pomimo iż zdobyła o 50 tysięcy mniej głosów niż socjaldemokraci[3][4]. 10 grudnia 2008 prezydent Traian Băsescu powierzył Theodorowi Stolojanowi misję sformowania nowego gabinetu[5][6]. 14 grudnia 2008 PD-L oraz Partia Socjaldemokratyczna podpisały protokół, przewidujący utworzenie wspólnego rządu[7].

15 grudnia 2008 Theodor Stolojan zrezygnował z funkcji premiera-elekta, wyrażając swoje przekonanie o konieczności przekazania sterów władzy młodszemu pokoleniu[8]. Tego samego dnia prezydent Băsescu powierzył misję sformowania gabinetu Emilowi Bocowi[9].

18 grudnia 2008 Boc przedstawił skład swojego 20-osobowego gabinetu, który utworzyło 10 członków PD-L oraz 10 ministrów z PSD[10][11]. 22 grudnia 2008 parlament, głosami 324 za i 115 przeciw, udzielił poparcia nowemu rządowi[12].

Pod koniec września 2009 w "wielkiej koalicji" doszło do kryzysu, zakończonego opuszczeniem gabinetu przez PSD. 28 września 2009 premier Boc ogłosił plan zdymisjonowania wywodzącego się z PSD ministra spraw wewnętrznych Dana Nicy i wezwał PSD do mianowania jego następcy w ciągu 24 godzin. Zarzucił Nice nieradzenie sobie z zapewnieniem bezpieczeństwa w kraju oraz oskarżanie rządu o dokonywanie fałszerstw przy nadchodzących wyborach prezydenckich. PSD odrzuciła wezwanie premiera i wezwała go do anulowania swojej decyzji. Z inicjatywą złagodzenia sporu wystąpił prezydent Băsescu, który zaproponował powołanie na stanowisko ministra osoby neutralnej, niezwiązanej z żadną z partii. 1 października 2009 premier Boc zdymisjonował Nicę, a tymczasowym ministrem spraw wewnętrznych mianował Vasile Blagę. W odpowiedzi, tego samego dnia, PSD ogłosiła wyjście koalicji rządowej, a jej wszyscy ministrowie podali się do dymisji. Ich teki przejęli tymczasowo pozostali ministrowie z PD-L. W celu utrzymania władzy, rząd Boca musiał ciągu 45 dni uzyskać akceptację parlamentu dla obsady opuszczonych stanowisk[13][14].

13 października 2009 parlament, głosami 254 do 176, uchwalił wotum nieufności wobec mniejszościowego rządu premiera Boca. Głosowanie nad odwołaniem rządu odbyło się na wniosek opozycyjnej Partii Narodowo-Liberalnej (PNL) oraz Demokratycznego Związku Węgrów w Rumunii (UDMR)[15][16].

Boc miał pełnić funkcję premiera do czasu sformowania nowego gabinetu. Jednak w październiku i listopadzie 2009 niepowodzeniem zakończyły się dwie próby powołania rządu, co spowodowało kryzys polityczny w kraju, który dodatkowo zbiegł się kampanią wyborczą przez wyborami prezydenckimi. Dwaj kandydaci na premiera zaproponowani przez prezydenta Băsescu, Lucian Croitoru i Liviu Negoiţă, nie uzyskali akceptacji parlamentu, zdominowanego przez partie opozycyjne. Kandydaturę pierwszego z nich parlament odrzucił w głosowaniu, a do głosowania nad kandydaturą drugiego nawet nie doszło. Sytuacja zawieszenia uległa rozwiązaniu dopiero po wyborach. 17 grudnia 2009, wybrany na drugą kadencję, prezydent Băsescu powierzył raz jeszcze misję utworzenia rządu Emilowi Bocowi. Oznajmił, że nowy gabinet zdoła uzyskać wotum zaufania w parlamencie, gdyż poparcie dla niego zadeklarował UDMR, deputowani mniejszości narodowych oraz niezrzeszeni[17][18].

23 grudnia 2009 obie izby parlamentu, głosami 276 do 153, zatwierdziły nowy rząd premiera Boca. W jego skład weszli politycy z PD-L, UDMR oraz niezależni. Głównym wyzwaniem dla rządu stało się wyprowadzenie kraju z kryzysu gospodarczego i opracowanie budżetu na 2010 rok, uwzględniającego założenia MFW, w tym zmniejszenie deficytu[19]. W 2009 Międzynarodowy Fundusz Walutowy udzielił Rumunii pomocy finansowej w postaci kredytu w wysokości 20 mld USD. W zamian rząd zobowiązał się do zmniejszenia deficytu budżetowego i zrównoważenia finansów państwa. W tym celu ograniczył wydatki budżetowe, m.in. wydatki na pomoc społeczną, zmniejszył wynagrodzenia w sektorze publicznym, zawiesił rewaloryzację rent i emerytur oraz podniósł podatki, w tym podatek VAT do 24%[20][21].

Polityka oszczędnościowa rządu doprowadziła do zaostrzenia nastrojów społecznych, a w rezultacie spowodowała wybuch protestów. 12 stycznia 2012 na ulice Bukaresztu wyszło tysiące demonstrantów, sprzeciwiających się początkowo zmianom w służbie zdrowia. W kolejnych dniach protesty przybrały na sile i odnosiły się już do całej polityki rządu, korupcji i złej sytuacji gospodarczej państwa. Demonstracje przerodziły się w starcia z policją, w wyniku których rannych zostało kilkadziesiąt osób. Protestujący domagali się dymisji gabinetu premiera Boca[22]. 24 stycznia 2012 zdymisjonowany został minister spraw zagranicznych Teodor Baconschi za wygłoszenie nieprzychylnego komentarza pod adresem demonstrujących[23]. 6 lutego 2012 premier Boc podał się do dymisji, a obowiązki szefa rządu przejął minister sprawiedliwości Cătălin Predoiu. Jeszcze tego samego dnia prezydent Băsescu powierzył misję sformowania nowego rządu Mihaiowi Răzvanowi Ungureanu[20][21]. Nowy rząd zaprzysiężony został 9 lutego 2012[24].

14 czerwca 2012 zrezygnował z funkcji przewodniczącego Partii Demokratyczno-Liberalnej po przegranych przez partię wyborach lokalnych. 30 czerwca 2012 nowym liderem partii został wybrany Vasile Blaga[25].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Emil Boc, Prime-minister (ang.). Government of Romania - Strona oficjalna. [dostęp 2009-10-02].
  2. "Rezultatele alegerilor locale din principalele oraşe ale ţării", realitatea.net, 6 czerwca 2008
  3. "Tough coalition talks in Romania", BBC News, 2 grudnia 2008.
  4. Oficjalne wyniki wyborów
  5. "Theodor Stolojan, new designated PM", Bucharest Herald, 10 grudnia 2008.
  6. "Economist chosen as Romania's PM", BBC News, 10 grudnia 2008.
  7. "Romanian ruling parties sign ruling protocol", People's Daily Online, 15 grudnia 2008.
  8. "Surprise nominee for Romania's PM", BBC News, 15 grudnia 2008.
  9. "Romanian president designates new PM", People's Daily Online, 15 grudnia 2008.
  10. "PD-L and PSD nominate cabinet members, many rumours confirmed", Bucharest Herald, 19 grudnia 2008.
  11. "The 20 Ministerial Nominations", Bursa, 22 grudnia 2008.
  12. "Rumunia/ Rząd Emila Boca uzyskał wotum zaufania", wyborcza.pl, 22 grudnia 2008.
  13. Romanian PM names interim cabinet after coalition collapse (ang.). xinhuanet.om, 2 października 2009. [dostęp 2009-10-02].
  14. Romanian government falls apart (ang.). BBC News, 1 października 2009. [dostęp 2009-10-02].
  15. Romanian Prime Minister Boc Loses No-Confidence Vote (ang.). Bloomberg.com, 13 października 2009. [dostęp 2009-10-13].
  16. Romanian government falls on vote (ang.). BBC News, 13 października 2009. [dostęp 2009-10-13].
  17. Romania’s Basescu Aims to Keep Ousted Boc as Premier (ang.). Bloomberg.com, 17 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-17].
  18. Romania president names interim prime minister (ang.). France24, 17 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-17].
  19. New Romanian government sworn in (ang.). AFP, 23 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-26)].
  20. 20,0 20,1 Romania PM Boc quits after protests (ang.). Reuters, 6 lutego 2012. [dostęp 2012-02-06].
  21. 21,0 21,1 Romania PM Emil Boc resigns after austerity protests. BBC News, 6 lutego 2012. [dostęp 2012-02-06].
  22. Romania protests: PM Emil Boc calls for dialogue (ang.). BBC News, 16 stycznia 2012. [dostęp 2012-02-06].
  23. Rumunia: dymisja za nazwanie demonstrantów "brutalnymi mieszkańcami slumsów" (pol.). wprost.pl, 23 stycznia 2012. [dostęp 2012-02-03].
  24. Romania's new government wins parliamentary approval (ang.). Reuters, 9 lutego 2012. [dostęp 2012-02-10].
  25. New leader elected for Romania's main opposition (ang.). xinhuanet.com, 30 czerwca 2012. [dostęp 2012-06-07].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]