Ion Gheorghe Maurer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ion Gheorghe Maurer
Ion Gheorghe Maurer.jpg
Data i miejsce urodzenia 23 września 1902
Bukareszt
Data i miejsce śmierci 8 lutego 2000
Bukareszt
Przewodniczący Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Rumunii
Okres urzędowania od 11 stycznia 1958
do 21 marca 1961
Poprzednik Petru Groza
Następca Gheorghe Gheorghiu-Dej
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Ion Gheorghe Maurer (ur. 23 września 1902 r. w Bukareszcie, zm. 8 lutego 2000 r. w Bukareszcie) – rumuński prawnik i działacz komunistyczny. W latach 1958-1961 sprawował urząd Przewodniczącego Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Rumuńskiej Republiki Ludowej (głowa państwa rumuńskiego). Premier Rumunii od 21 marca 1961 r. do 27 lutego 1974 r.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w dobrze sytuowanej rodzinie. Ojciec był z pochodzenia Niemcem, a matka Francuzką. W 1923 roku ukończył wydział prawa Uniwersytetu Bukareszteńskiego; na tym samym uniwersytecie uzyskał również doktorat. Jako adwokat, wraz z Lucreţiu Pătrăşcanu, bronił w głośnym procesie działaczy komunistycznych w 1936 roku w Krajowej, w którym w roli oskarżonych występowali m.in. Ana Pauker i Alexandru Drăghici. W tym okresie wstąpił do Komunistycznej Partii Rumunii (KPR). W czasie II wojny światowej w latach 1942-1943 był internowany za działalność komunistyczną; po zwolnieniu przebywał w ukryciu. Organizował ucieczkę z obozu w Târgu Jiu późniejszemu Sekretarzowi Generalnemu KPR Gheorghe Gheorghiu-Dejowi na kilka tygodni przed zamachem stanu przeciwko reżimowi gen. Iona Antonescu (23 sierpnia 1944 roku), w którym komuniści odegrali ważną rolę.

Od 1945 roku był członkiem Komitetu Centralnego KPR (z przerwą w latach 1955-1960), związanym z grupą tzw. działaczy "krajowych", której przewodził Gheorghe Gheorghiu-Dej, a która przeciwstawiała się w rozgrywkach wewnątrzpartyjnych komunistom przysłanym z Moskwy (m.in. Anie Pauker i Vasile'owi Luce). W pierwszych latach powojennych Maurer sprawował szereg funkcji ministerialnych, m.in.: podsekretarza stanu w ministerstwie komunikacji w rządzie Petru Grozy, ministra edukacji narodowej 1946-1947 i ministra przemysłu i handlu 1947-1948. Wzrost znaczenia Maurera, i przyśpieszenie jego kariery, nastąpił w drugiej połowie lat 50., kiedy objął tekę ministra spraw zagranicznych (1957-1958) oraz funkcję Przewodniczącego Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego (1958-1961).

W 1961 roku, po podjętej na fali destalinizacji m.in. przez Iosifa Chişinevschiego i Constantina Pîrvulescu nieudanej próbie odsunięcia od władzy Gheorghe Gheorghiu-Deja, został wybrany do Biura Politycznego Komunistycznej Partii Rumunii w miejsce Pîrvulescu. W tym samym 1961 roku objął po Chivu Stoice funkcję premiera, którą sprawował nieprzerwanie przez następne 13 lat.

Według niektórych relacji, Maurer miał zostać mianowany na łożu śmierci przez Gheorghe Gheorghiu-Deja jego sukcesorem, jednak zrezygnował prawdopodobnie ze względu na swoje pochodzenie – ojca Niemca i matkę Francuzkę. W walce o sukcesję po Gheorghiu-Deju w 1965 roku przeciwstawił się kandydaturze Gheorghe Apostola na stanowisko Sekretarza Generalnego Rumuńskiej Partii Komunistycznej, umożliwiając tym samym wybór Nicolae Ceauşescu. Jego poparcie dla Ceauşescu i pomoc udzielona temu ostatniemu w marginalizacji działaczy blisko związanych z Gheorghiu-Dejem umożliwiły mu zachowanie stanowiska premiera aż do 1974 roku, kiedy popadł częściowo w niełaskę i odszedł na emeryturę. Mimo wycofania się z czynnej polityki zdołał zachować poprawne relacje z Ceauşescu, co pozwoliło mu uczestniczyć w najważniejszych uroczystościach państwowych. Zmarł w Bukareszcie w 2000 roku.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik Biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, Warszawa 2004, ISBN 83-7399-084-4
  • Lavinia Betea, Maurer si lumea de ieri. Marturii despre stalinizarea Romaniei, Editura Dacia, 2001, ISBN 973-35-1276-1
  • Vladimir Tismăneanu, Stalinism pentru eternitate. O istorie politică a communismului românesc, Polirom, Iaşi, 2005 ISBN 973-681-899-3
  • Şerban Orescu, Ceauşismul. România între anii 1965 şi 1989, Editura Albatros, Bucureşti 2006, ISBN 973-87959-0-7


Poprzednik
Petru Groza
Coat of arms of the Socialist Republic of Romania.svg Przewodniczący Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Rumuńskiej Republiki Ludowej
od 11 stycznia 1958 do 21 marca 1961
Coat of arms of the Socialist Republic of Romania.svg Następca
Gheorghe Gheorghiu-Dej


Poprzednik
Chivu Stoica
Coat of arms of Romania.svg Premier Rumunii
od 21 marca 1961 do 27 lutego 1974
Coat of arms of Romania.svg Następca
Manea Mănescu