Gocław (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Warszawy Gocław
osiedle Warszawy
Gocław z powietrza.jpg
Zdjęcie lotnicze Gocławia z 2004 r.
Miasto Warszawa
Status osiedle
Zespół dzielnic Praga-Południe
Założono 1977
Powierzchnia 4,1 km²
Tablice rejestracyjne WF
Położenie na planie Warszawy
Położenie na planie Warszawy
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Gocław
Gocław
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gocław
Gocław
Ziemia 52,24167°N 21,08361°E/52,241667 21,083611Na mapach: 52,24167°N 21,08361°E/52,241667 21,083611
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Widok na Gocław
Gocław - Lotnisko, osiedle Orlik
Dzienna panorama Gocławia z bloku przy ul. Gen. Romana Abrahama
Nocna panorama Gocławia z bloku przy ul. Gen. Romana Abrahama
Park nad Balatonem
Park nad Balatonem
Rzeźba Kota Niezależnego Cyryla

Gocław – część dzielnicy Praga-Południe w Warszawie. Składa się z osiedli:

Gocław jest położony w odległości ok. 6 km od centralnej części Warszawy.

Osiedle zamieszkuje około 50 000 mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś o ówczesnej nazwie Gościsław, bądź Gościesław, prawdopodobnie nazwana imieniem jej pierwszego właściciela, założona została w IX w., podobnie, jak i Kamion, z którym stanowi najstarsze zamieszkałe tereny dzisiejszej Warszawy[1] . Dokumenty historyczne z 1155 r. wymieniają ją, jako własność biskupa płockiego. W późniejszym okresie weszła ona w skład dóbr Kamion. W 1580 r. powierzchnia rolna Gocławia wynosiła ok. 115 ha. W lipcu 1655 r. na tych terenach odbyła się trzydniowa bitwa ze Szwedami[potrzebne źródło]. Gocław w wyniku tych walk został zniszczony. Dopiero w 1755 r. Gocław i Kępa Gocławska liczyły 17 domów. W 1780 r. król Stanisław August Poniatowski nabył teren Gocławia i odstąpił swemu bratankowi Stanisławowi Poniatowskiemu. W 1795 r. po utracie niepodległości dobra te przeszły na własność skarbu państwa. W 1827 r. Gocław liczył 22 domy i 168 mieszkańców, a w 1912 r. - 497 mieszkańców.

Gocław przyłączono do Warszawy w kwietniu 1916 roku (wraz z Grochowem, Saską Kępą i Gocławkiem) tworząc 17. okręg Grochów (komisariat Policji Państwowej XVII). W jego obrębie zamieszkiwało wówczas ok. 5500 mieszkańców przeważnie w parterowych i drewnianych budynkach pozbawionych większości urządzeń komunalnych. W okresie II RP na Gocławiu planowano drugie po Okęciu lotnisko międzynarodowe, zabezpieczono nawet teren pod budowę Lotniska Gocław.

Po II wojnie światowej w 1946 na terenach Gocławia założono lotnisko sportowe Aeroklubu Warszawskiego, które istniało do połowy lat 70. XX wieku.

W 1977 roku Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "Osiedle Młodych" rozpoczęła na jego miejscu budowę największego na prawym brzegu Wisły zespołu mieszkaniowego Gocław-Lotnisko. Generalnym projektantem przedsięwzięcia został Tadeusz Mrówczyński.

Dziś znajduje się tu m.in. rzeźba kota niezależnego Cyryla, park Nad Balatonem, kościół św. apostołów Jana i Pawła, kościół św. Patryka, kościół św. Ojca Pio, C.H. Promenada, C.H. Gocław oraz basen Wodnik

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Granice Gocławia[edytuj | edytuj kod]

Gocław według podziału Miejskiego Systemu Informacji (tzw. Obszar "Gocław" tego systemu; nie jest to jednak jednostka administracyjna), obejmuje tereny ograniczone[2][3]:

W tak wyznaczonych granicach osiedle ma 410,5 ha (4,1 km²) powierzchni.

Podział wytyczony przez Miejski System Informacji wzbudza jednak kontrowersje, gdyż w wielu przypadkach nie uwzględnia uwarunkowań historycznych. Podobnie jest również w przypadku Gocławia - wyłączono z niego Kępę Gocławską (według MSI jest to część Saskiej Kępy), a włączono Przyczółek Grochowski (historycznie to część Grochowa) oraz zabudowania wzdłuż ul. Ostrobramskiej (obydwa te obszary nie są traktowane jako część Gocławia w podziale na pomocnicze jednostki samorządowe Pragi-Południe).

Ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Gocław położony jest w całości na obszarze Doliny Środkowej Wisły. Jego najniższe punkty znajdują się na południu wzdłuż brzegu Wisły i osiągają wysokość 79,8 m n.p.m. Teren łagodnie wznosi się ku północy, by w okolicach ul. Ostrobramskiej osiągnąć 86,0 m n.p.m. Jedynie sztuczne nasypy osiągają większe wysokości, np. korona Wału Miedzeszyńskiego ma 88,1 m n.p.m.[4]

Hydrografia[edytuj | edytuj kod]

Głównym ciekiem wodnym Gocławia jest Wisła, stanowiąca jego południową granicę na długości 800 m. Na obszarze zalewowym, pomiędzy brzegiem Wisły a wałem przeciwpowodziowym, znajdują się okresowe i stałe zalewy zmieniające swoje kształty po każdym wylewie Wisły. Granicę południowo-wschodnią wyznacza Kanał Nowa Ulga (2520 m z całkowitej długości kanału wynoszącej 5600 m stanowi odcinek graniczny Gocławia) oraz, przy samej ul. Ostrobramskiej na odcinku długości ok. 40 m, bezimienny kanał wpadający do Kanału Nowa Ulga. Równoleżnikowo przez Gocław przepływa Kanał Gocławski, mający 2320 m długości, wypływający z Jeziora Gocławskiego (powierzchnia jego wynosi 1,65 ha) i wpadający do Kanału Nowa Ulga. Górny bieg tego kanału, powyżej Jeziora Gocławskiego, nosi nazwę Kanału Wystawowego (na mapach czasami nazywany Kanałem Kamionkowskim) i na niewielkim odcinku (ok. 50 m) również znajduje się na terenie Gocławia. W środkowej części od Kanału Gocławskiego odchodzi niewielka odnoga, na której utworzony jest sztuczny zbiornik niemający nazwy oficjalnej, a nieoficjalnie nazywany Balatonem lub Jeziorkiem Balatońskim[5]. Jezioro to ma powierzchnię 2,64 ha i łączy się z Kanałem Gocławskim dwoma kanałami łącznikowymi - zachodnim o długości 60 m i wschodnim o długości 55 m.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na osiedlu znajduje się pętla autobusowa ZTM. Dojazd na osiedle umożliwiają autobusy linii: 111, 117, 123, 147, 148, 168, 213, 311, 325, 401, 411, 507, 509, N02, N03, N22, N72, N75. Na terenie Gocławia planowane jest metro.

Główną sieć ulic tworzą: ul. Abrahama, Umińskiego, Jugosłowiańska, Meissnera (te ulice tworzą elipsę), ul. gen. A.E. Fieldorfa „Nila” (północ - południe) i Bora-Komorowskiego (wschód - zachód).

Węzeł komunikacyjny "Bora Komorowskiego" umożliwia łatwe połączenie z Trasą Siekierkowską.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

Zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Spółdzielnia Mieszkaniowa Gocław-Lotnisko[edytuj | edytuj kod]

Największy na Pradze-Południe zespół osiedli mieszkaniowych o nazwach odnoszących się do historii polskiego lotnictwa:

Jedno z największych blokowisk w mieście, w istniejących zasobach mieszkaniowych znajduje się około 13000 mieszkań i 300 lokali użytkowych.

Przypisy

  1. "Dzieje Pragi" Komitet redakcyjny: J. Kazimierski, R. Kołodziejczyk, Ż. Kormanowa, H. Rostkowska. - Warszawa 1970, PWN
  2. Mapa podziału Pragi-Południe według Miejskiego Systemu Informacji
  3. Uchwała Nr 781/LIX/98 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie nadania statutu Osiedlu Gocław i określenia jego granic
  4. Mapa topograficzna Polski 1:10 000. Ark. N-34-139-A-c-2 Warszawa-Grochów. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa 2002.
  5. Balaton jest bliżej, niż myślisz – na Gocławiu