Hilary Koprowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Hilary Koprowski
2007.09.16. Hilary Koprowski by Kubik 01.JPG
Warszawa, 16 września 2007
Data i miejsce urodzenia 5 grudnia 1916
Warszawa
Rodzaj działalności medycyna
wirusolog, immunolog
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Order Uśmiechu
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Hilary Koprowski (ur. 5 grudnia 1916 w Warszawie) – polski lekarz, wirusolog i immunolog, od 1944 w USA; członek Polskiej Akademii Nauk, profesor nadzwyczajny na Thomas Jefferson University.

Twórca pierwszej w świecie szczepionki przeciwko wirusowi polio, wywołującemu chorobę Heinego-Medina. Mąż Ireny Koprowskiej, cytologa i lekarki.

Spis treści

[edytuj] Życiorys

Ukończył XI LO im. Mikołaja Reja, a później studia medyczne, uzyskując dyplom na Uniwersytecie Warszawskim; studiował też w konserwatorium muzycznym w Warszawie oraz w Akademii Św. Cecylii w Rzymie. Od 1939 roku poza Polską, od 1944 w USA.

Hilary Koprowski jest autorem pierwszej na świecie szczepionki przeciwko polio.

W trakcie badań nad wirusem, po wielu próbach, znalazł gospodarza, który w warunkach naturalnych nie zakaża się i z którego wirus wychodzi osłabiony (był to szczur bawełniany). Koprowski wraz ze swymi asystentami pobierał od zakażonych szczurów wycinki mózgu i wstrzykiwał je następnemu szczurowi. Po kilkunastu takich zabiegach otrzymywano żywego lecz osłabionego wirusa. Po raz pierwszy szczepionka Koprowskiego została podana 27 lutego 1950 r., a pierwsze masowe szczepienie miało miejsce w roku 1958 r. w Kongo. Dzięki wygodnej, doustnej formie podawania, w ciągu zaledwie sześciu tygodni zaszczepiono ponad 250 tysięcy dzieci i niemowląt. Jesienią 1959 r. z inicjatywy ówczesnego dyrektora PZH w Warszawie profesora Feliksa Przesmyckiego rozpoczęto masowe szczepienia w Polsce. Od 1951 r.roku w kraju trwała epidemia polio, początkowo rocznie chorowało 2-3 tysięcy dzieci, w 1958 r. już 6 tysięcy. Koprowski dzięki swym wpływom uzyskał od firmy farmaceutycznej Wyeth dziewięć milionów dawek, które zużytkowano w czasie ośmiu miesięcy szczepień. Efekt był natychmiastowy, liczba zachorowań zaczęła gwałtownie spadać. O ile w 1959 roku zanotowano jeszcze ponad 1000 zachorowań, o tyle w roku 1963 już tylko 30 nowych przypadków, a liczba zgonów spadła z kilkuset rocznie do dwóch.[1]

Od lat mieszka w USA, opublikował ponad 850 prac naukowych, przez wiele lat kierował Instytutem Wistara w Filadelfii. Obecnie, mimo sędziwego wieku, dyrektor Instytutu Biotechnologii i Zaawansowanej Medycyny Molekularnej oraz Centrum Neurowirusologii na Uniwersytecie Thomasa Jeffersona w Filadelfii. Założył Fundację im. Koprowskich, mającą na celu przede wszystkim wspieranie rozwoju nauki w Polsce oraz współpracy naukowej polsko-amerykańskiej. Jest również autorem utworów muzycznych.

We francuskim filmie dokumentalnym pt.: "Czy świat oszalał? Skąd wzięło się AIDS", twierdzono, powtarzając oskarżenie z 1992 r. publikowane na łamach pisma "Rolling Stone" oraz tygodników "Nature" i "Science", że przyczyną rozpowszechnienia się AIDS w Afryce a następnie na całym świecie, była wynaleziona przez Koprowskiego szczepionka przeciwko chorobie Heinego-Medina. Oskarżenia te zostały obalone przez naukowców[2].

[edytuj] Odznaczenia i nagrody

Od 1991 r. jest członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1998), Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (2007)[3]. Jest doktorem honoris causa m.in. Akademii Medycznej w Poznaniu (1998) i Warszawie (2000). 24 maja 2007 r. Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela, dyplom odebrał 31 lipca 2007 r., w przeddzień Dnia Pamięci Warszawy. 25 maja 2007 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Celestynowa. Jest kawalerem Orderu Uśmiechu. 28 listopada 2008 r. tytuł doktora honoris causa nadała mu Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego. Profesor Koprowski jest patronem Gdańskiego Parku Naukowo-Technologicznego.

[edytuj] Książki

Koprowski jest autorem książki autobiograficznej pt.: Wygrać każdy dzień (we współpracy z Agatą Tuszyńską; Wyd. Diana, Warszawa 1996, ISBN 83-906011-0-9).

W 1999 w Stanach Zjednoczonych ukazała się też biografia Koprowskiego, autorstwa Rogera Vaughana pt.: "Listen to the Music. The Life of Hilary Koprowski" (tłumaczenie polskie pt.: "Takty i fakty", Wydawnictwo Poznańskie 1999, ISBN 83-7177-065-0).

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Biuletyn nr 6 Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie, Historia odkryć szczepionek i rozwoju szczepień na świecie. [1]
  2. ↑ "Polak roznosicielem AIDS?"
  3. ↑ Wykaz odznaczonych Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego (pol.). www.prezydent.pl. [dostęp 2009-12-29].
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hilary_Koprowski&oldid=29238045”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach