Kongo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Republiki Konga. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
République du Congo
Republika Konga
Flaga Konga
Herb Konga
Flaga Konga Herb Konga
Dewiza: (fr.) Unite, Travail, Progres
(Jedność, Praca, Postęp)
Hymn: La Congolaise
Położenie Konga
Język urzędowy francuski
Stolica Brazzaville
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Denis Sassou-Nguesso
Szef rządu prezydent Denis Sassou-Nguesso
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
65. na świecie
342 000 km²
3,3%
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
126. na świecie
4 140 000
12 osób/km²
PKB (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

13,6 mld[1] USD
3346[1] USD
PKB (PPP) (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

19,0 mld[1] USD
4666[1] USD
Jednostka monetarna frank CFA (XAF)
Niepodległość od Francja Francji
15 sierpnia 1960
Strefa czasowa UTC +1
Kod ISO 3166 CG
Domena internetowa .cg
Kod samochodowy RCB
Kod samolotowy TN
Kod telefoniczny +242
Mapa Konga
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Kongo w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Republika Konga w Wikisłowniku

Kongo (Republika Konga, fr. Congo, République du Congo) – państwo w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gabonem, Kamerunem, Republiką Środkowoafrykańską, Angolą (Kabinda), Demokratyczną Republiką Konga.

W czasach kolonialnych występowało pod nazwą Kongo Francuskie i Kongo Środkowe, a tuż po odzyskaniu niepodległości jako Kongo-Brazzaville.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Republika. Głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych co 7 lat. Parlament dwuizbowy: Zgromadzenie Narodowe – 137 deputowanych wybieranych na pięcioletnią kadencję; Senat – 66 członków wybieranych na sześcioletnią kadencję.

Kraj składa się z 12 departamentów, które są oddzielnymi instancjami i nie podlegają prawu łącznemu.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Konga.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Geografia Konga.

Kongo leży w środkowej Afryce. Północno-wschodnia część kraju, w przeważającej części pokryta obszarami podmokłymi, jest częścią rozległej Kotliny Konga. Dalej na południowy-zachód w rzeźbie terenu zaczynają dominować wyżyny, a na zachodzie pojawia się wąski pas nizin, związanych z bliskością oceanu[2]. Granica państwa wynosi w sumie 5 504 km. Na zachodzie Republika Konga graniczy z Gabonem (1 903 km), na północy z Kamerunem (523 km) oraz Republiką Środkowoafrykańską (467 km), na wschodzie z Demokratyczną Republiką Konga (2 410 km), a na południu z Angolą (201 km)[3].

Najdłuższą rzeką państwa jest Kongo, przy czym na żadnym odcinku nie płynie wyłącznie przez terytorium Republiki Konga, a jedynie stanowi granicę z Demokratyczną Republiką Konga. Innymi znacznymi ciekami wodnymi są uchodzące do Konga: Ubangi, Sangha i Alima[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najwcześniejszymi mieszkańcami kraju byli Pigmeje. Następnie zostali oni podbici przez ludy Bantu, które utworzyły na terytorium dzisiejszego Konga królestwo.

W XV wieku przybyli tam europejscy odkrywcy. W 1483 roku do ujścia rzeki Kongo dopłynęła ekspedycja pod przywództwem Diogo Cão. Portugalczycy podporządkowali sobie miejscowych władców, którzy przyjęli chrześcijaństwo. Relacje między Portugalczykami a miejscową ludnością szybko się popsuły kiedy Portugalczycy zaczęli wywozić Afrykańczyków jako niewolników na plantacje. W XVII i XVIII w. doszło do buntów przeciwko władzy kolonialnej. Efektem tego było skurczenie się posiadłości Portugalczyków do obszaru na terenie dzisiejszej Kabindy.

Sytuację tę wykorzystali Francuzi, zakładając faktorie handlu niewolnikami, które stały się zapowiedzią nowej kolonizacji Konga. W 1875 r. pojawili się tam pierwsi osadnicy, zaś w 1891 r. założono kolonię pod nazwą Kongo Francuskie, której nazwa w 1905 została przemianowana na Kongo Środkowe. Po reformie administracji koloniami w 1910 roku Kongo zostało przyłączone do Francuskiej Afryki Równikowej. W 1958 mieszkańcy otrzymali ograniczoną autonomię w ramach Wspólnoty Francuskiej.

W 1960 r. Kongo uzyskało niepodległość pod nazwą Kongo-Brazzaville, a jego prezydentem został Fulbert Youlou. Okres stabilizacyjny z przyłączeniem do ONZ trwał do 15 sierpnia 1963 roku, kiedy zamach stanu przemienił państwo w jednopartyjną dyktaturę marksistowsko-leninowską. Próba odejścia od systemu nakazowo-rozdzielczego miała miejsce po puczu majora Mariena Ngouabiego. Po jego zamordowaniu w 1977 roku władzę objął wojskowy Denis Sassou-Nguesso, który oficjalnie w 1979 roku doprowadził do systemu jednopartyjnego i przywrócił politykę socjalistyczną.

Podczas zimnej wojny Kongo utrzymywało przyjazne stosunki dyplomatyczne z krajami socjalistycznymi przy zachowaniu więzi z Francją. Ten stan rzeczy załamał się w wyniku upadku ZSRR i załamania eksportu. Wtedy w 1992 roku Nguesso utracił władzę. Szanse na budowę demokratycznego rządu upadły wraz z wybuchem wojny domowej w 1997 roku i powrotem do władzy Nguesso, który rządzi Kongiem do dziś.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Kraj rolniczo-przemysłowy o bogatych złożach surowców naturalnych. W rolnictwie zatrudnionych jest 59% ludności, chociaż wytwarza ono zaledwie 10% PKB (dla porównania przemysł 59% PKB). Uprawa palmy oleistej, kakaowca, kawy, orzeszków ziemnych, manioku, ryżu, kukurydzy i roślin cytrusowych. Znaczące wydobycie i eksport ropy naftowej, który przynosi najwięcej dochodów. Inne surowce naturalne to diamenty, sole potasowe i rudy żelaza. Znaczący przemysł drzewny.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Struktura etniczna:[4][edytuj | edytuj kod]

Religia[edytuj | edytuj kod]

Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center[5][6]:

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2012: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2013 (ang.). [dostęp 24-04-2013].
  2. Marek Dajek: Atlas Geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych. Warszawa: Nowa Era, 2012, s. 122-123. ISBN 978-83-267-0775-9.
  3. 3,0 3,1 Informacje na temat geografii Konga (ang.). CIA. [dostęp 2014-04-10].
  4. Joshua Project. "Congo, Republic of the – People Groups"
  5. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-01].
  6. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-01].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]