Język jamajski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Patois, Patwa, Jumiekan
Obszar Jamajka, Kostaryka, Panama, USA
Liczba mówiących ok. 3 mln[1]
Klasyfikacja genetyczna Języki kreolskie na bazie angielskiego
*Język kreolski jamajski
Pismo łacińskie
Regulowany przez  ?
Kody języka
ISO 639-1 en
ISO 639-2 eng
ISO 639-3 jam
SIL ENG
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
System samogłosek języka jamajskiego

Język jamajski (nazywany lokalnie Patois lub Patwa) – język kreolski na bazie języka angielskiego, używany na Jamajce oraz przez diasporę jamajską w różnych częściach świata (gł. w Wielkiej Brytanii i USA). Wykazuje pewne wpływy leksykalne języka akan używanego w Ghanie oraz języków bantu[1]. Używany jest głównie jako język mówiony, tworzy z angielskim tzw. kontinuum kreolskie.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Język jamajski to także język literacki, pierwsza książka wydana w 1912 roku nazywała się "Pieśni Jamajki" (Songs of Jamaica) i była napisana przez Claude'a McKaya. Język często używany jest przez jamajskich artystów do pisania tekstów piosenek reggae.

Gramatyka[edytuj | edytuj kod]

System czasów gramatycznych znacznie różni się od znanego z języka angielskiego. Do zaznaczania czasów służą partykuły en oraz a.

Być[edytuj | edytuj kod]

  • w przypadku przymiotników kopula nie jest wymagana

Przeczenie[edytuj | edytuj kod]

Ortografia[edytuj | edytuj kod]

Pomimo prób uregulowania sposobu zapisu za pomocą tzw. systemu Cassidy-LePage[2] ortografia jamajska nie jest jeszcze w pełni ustandaryzowana, tak więc słowo "there" może być zapisywane jako de, deh albo dere, zaś słowo "three" (trzy) najczęściej jako tree, ale bywa również zapis tri lub trii aby odróżnić je od rzeczownika tree (drzewo). Często stosuje się standardowy zapis angielski nawet gdy dany wyraz wymawia się zupełnie inaczej. W innych przypadkach dany zapis się utrwala, nawet gdy nie jest on czysto fonetyczny np. pickney (dziecko). W ostatnich latach, dzięki użyciu jamajskiego na piśmie (e-maile, fora internetowe) zauważa się spontaniczny proces częściowej standaryzacji zapisu.

Słownictwo[edytuj | edytuj kod]

Patois jamajski zawiera wiele zapożyczeń, głównie z angielskiego, lecz również z języków afrykańskich np. /dopi/ (duch) z języka twi; /se/ (spójnik "że") np. /im tel mi se/); zaimek /unu/ ("wy" pochodzi z języka igbo lub joruba. Wyraz pickney lub pickiney ("dziecko") pochodzi z portugalskiego "pequenino" (malutki).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki wewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]