Jajniki

Jajniki
Schemat żeńskiego układu płciowego
Łacina	ovarium
Angielski	ovary
Narządy	Żeński układ płciowy
Tętnice	Tętnica jajnikowa, tętnica maciczna
Żyły	żyła jajnikowa
Nerwy	splot jajnikowy

Jajnik owcy: 1 - jajnik, 2 - pęcherzyki Graafa, 3 - więzadło jajnika, 4 - jajowód, 5 - tętnica jajnikowa i żyła jajnikowa.

Kolejność zmian w jajniku podczas cyklu miesiączkowego: 1 – menstruacja (miesiączka), 2 – rosnące pęcherzyki, 3 – dojrzały pęcherzyk z komórką jajową, 4 – owulacja (jajeczkowanie), 5 – ciałko żółte, 6 – zanik ciałka żółtego.

Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt, odpowiednik rozwojowy jąder.

U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie 6-8 g. Jajniki leżą wewnątrz jamy otrzewnej przy bocznych ścianach miednicy na tylnej powierzchni wiązadeł szerokich macicy, do których przywiązane są za pomocą krótkich krezek. Górne bieguny jajników objęte są przez jajowody. Jajniki służą podwójnemu celowi – wytwarzaniu komórek jajowych oraz wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych, estrogenów, progesteronu, relaksyny i androgenów.

Od chwili osiągnięcia przez kobietę dojrzałości płciowej (pokwitanie) aż do wygaśnięcia jej funkcji rozrodczej (menopauza – przekwitanie), tj. przez okres około 35-40 lat – co ok. 28 dni dojrzewa w jajniku tzw. pęcherzyk Graafa, zawierający komórkę jajową. Dojrzały do pęknięcia pęcherzyk ma średnicę około 1 -1,5 cm, a komórka jajowa około 0,2 mm. Dojrzewanie pęcherzyka zachodzi pod wpływem FSH, zaś pod wpływem LH dochodzi do zwiększenia ilości płynu w pęcherzyku i wreszcie jego pęknięcia. Gdy pęcherzyk pęka, jajo dostaje się do jajowodu, a z pozostałej części pęcherzyka powstaje ciałko czerwone, natomiast z niego ciałko żółte, które wydziela progesteron konieczny dla umożliwienia wszczepienia zapłodnionego jaja w śluzówkę macicy .

Unaczynienie jajnika

• tętnicze: tętnica jajnikowa, gałąź jajnikowa tętnicy macicznej
• żylne: żyła jajnikowa (po prawej stronie uchodzi do żyły głównej dolnej, a po lewej do żyły nerkowej)
• chłonne: naczynia biegnące w więzadle wieszadłowym jajnika do węzłów chłonnych lędźwiowych

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.