Bernikla kanadyjska
| Bernikla kanadyjska | |
| Branta canadensis[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | blaszkodziobe |
| Rodzina | kaczkowate |
| Podrodzina | gęsi |
| Rodzaj | Branta |
| Gatunek | bernikla kanadyjska |
| Podgatunki | |
|
B. canadensis canadensis |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 Zasięg pierwotny (ciemne kolory) i populacje introdukowane (jasne).
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Bernikla kanadyjska (Branta canadensis) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący w zależności od podgatunku:
- Branta canadensis canadensis - wschodnia Kanada
- Branta canadensis fulva - wybrzeża południowej Alaski i Kolumbii Brytyjskiej.
- Branta canadensis interior - środkowa i wschodnia Kanada
- bernikla aleucka B. canadensis leucopareia - wyspy Aleuckie
- B. canadensis maxima - wybrzeża zachodniej Kanady
- bernikla mała B. canadensis minima - wybrzeża zachodniej Kanady
- B. canadensis moffitti - wybrzeża zatoki Hudsona
- B. canadensis occidentalis - południowozachodnia Alaska
- B. canadensis parvipes - kanadyjski interior
- B. canadensis tavernii - Alaska po rzekę Mackenzie
- B. canadensis asiatica - wymarły, zamieszkiwał wybrzeża cieśniny Beringa.
Czasem gatunek dzieli się na dwa osobne gatunki.
W Europie hodowana w parkach i ogrodach jako ptak ozdobny. Uciekinierzy z niewoli utworzyli populacje na Wyspach Brytyjskich, Skandynawii oraz Europie Zachodniej i na Rugii, być może również na Sardynii i Islandii. Są to mieszańce z przewagą B. canadensis canadensis. Na Nowej Zelandii wprowadzono mieszańce z przewagą B. canadensis maxima. Bernikla kanadyjska uznawana jest za jeden ze 100 najgroźniejszych gatunków obcych w Europie[3]. Stale rozszerza tu swój zasięg, konkurując z rodzimymi, europejskimi gatunkami gęsi. Potrafi się z nimi krzyżować, zwłaszcza z gęgawą Anser anser. W Polsce od kilkunastu lat corocznie obserwowane są zimujące bernikle, włącznie z dużym stadem na Zalewie Wiślanym. Część tych bernikli to uciekinierzy z ogrodów zoologicznych i prywatnych hodowli. W 2005 r. potwierdzono pierwszy udany lęg w Gdańsku[4]. W 2007 r. w różnych częściach Gdańska do lęgów przystąpiły już 4 pary bernikli które wyprowadziły 15 młodych[5]. Mimo, że ptaki odławiano i zatrzymywano w ogrodzie zoologicznym, nie zapobiegło to dalszemu wzrostowi liczebności tamtejszej populacji. W 2008 roku gniazdowanie tego gatunku stwierdzono na Kaszubach nad Jeziorem Somińskim w powiecie chojnickim oraz ponownie w Gdańsku. Co więcej, nad Jeziorem Somińskim był to najprawdopodobniej lęg mieszany z rodzimą gęgawą Anser anser[6]. Fakty te potwierdzają, że w Polsce trwa szybka inwazja tego gatunku, co może zagrozić gatunkom rodzimym[4].
- Cechy gatunku
- Brak dymorfizmu płciowego. Głowa i szyja czarne, policzki i podgardle białe. Wierzch, boki i pierś brązowe z drobnymi białymi prążkami, pierś jaśniejsza. Podogonie białe, ogon, dziób i nogi czarne.
- Wymiary średnie
- Długość ciała ok. 45–110 cm
- Rozpiętość skrzydeł do 190 cm
- Masa ok. 2,0–6,5 kg
- Biotop
- Tundra, bagna w pobliżu morskich brzegów lub preria.
- Gniazdo
- Na ziemi w pobliżu wody.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 1–12 (zwykle 5 do 6) jaj. Jajo jest kremowobiałe o średnich wymiarach 86 x 52 mm i masie 163 g (u B. canadensis canadensis). Jaja europejskich mieszańców średnio ważą 220 g.
- Wysiadywanie
- Jaja wysiadywane są przez okres 24 do 30 dni przez samicę, podczas gdy samiec strzeże gniazda. Pisklęta są zagniazdownikami. Usamodzielniają się po 40-86 dniach.
- Pożywienie
- Pokarm roślinny z domieszką zwierzęcego. Zdobywa go głównie na lądzie.
- Ciekawostki
- Bernikle kanadyjskie już 300 lat temu trzymano w królewskich ogrodach
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Branta canadensis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Branta canadensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 100 of The Worst (ang.). DAISIE project. [dostęp 6 stycznia 2013].
- ↑ 4,0 4,1 Księga gatunków obcych inwazyjnych w faunie Polski
- ↑ Orzeczenia Komisji Faunistycznej 2009
- ↑ Orzeczenia Komisji Faunistycznej 2008
