Katastrofa lotu United Airlines 93

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Katastrofa lotu United Airlines 93
Katastrofa lotu United Airlines 93
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejsce Shanksville
Data 11 września 2001
Godzina 10:03 czasu lokalnego
16:03 czasu polskiego
Ofiary 44 osoby
Ocaleni 0 osób
Statek powietrzny
Typ Boeing 757-222
Użytkownik United Airlines
Start Newark
Cel lotu San Francisco
Numer lotu 93
Pasażerowie 37 osób
Załoga 7 osób
Położenie na mapie Pensylwanii
Mapa lokalizacyjna Pensylwanii
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Ziemia 40°03′04″N 78°54′17″W/40,051111 -78,904722Na mapach: 40°03′04″N 78°54′17″W/40,051111 -78,904722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

United Airlines Lot 93 - oznaczenie kodowe regularnego cywilnego lotu z amerykańskiego lotniska Newark International Airport (obecnie Newark Liberty International Airport) w Newark, New Jersey do San Francisco. 11 września 2001 samolot wykonujący ten lot był jednym z czterech porwanych w ramach terrorystycznego zamachu na World Trade Center i Pentagon. Po zamachach zmieniono oznaczenie samolotu z UA93 na UA81.

Samolot ten był jedynym, który nie osiągnął celu terrorystów; rozbił się w Shanksville (Pensylwania), około 150 mil (250 km) na północny zachód od Waszyngtonu.

Porywacze[edytuj | edytuj kod]

Al-Kaida wyznaczyła do porwania samolotu UA93 czterech ludzi (początkowo miało być ich pięciu jednak jeden z terrorystów nie otrzymał wizy i nie mógł uczestniczyć w zamachu). Przewodził Libańczyk Ziad Jarrah, który należał wcześniej do grupy hamburskiej, posiadał licencję pilota i miał rozbić samolot o cel, którym prawdopodobnie miał być budynek Kapitolu. Trzej pozostali porywacze pochodzili z Arabii Saudyjskiej i byli to: Saeed al-Ghamdi, Ahmed al-Nami i Ahmed al-Haznawi. Zadaniem dwóch pierwszych terrorystów było prawdopodobnie wyeliminowanie pilotów przy pomocy noży, w które byli uzbrojeni. Natomiast Al-Haznawi miał za zadanie zabić jednego z pasażerów używając noża, a następnie zepchnąć pasażerów i stewardessy w tył samolotu, zastraszyć ich i pilnować. Ten porywacz najprawdopodobniej miał też atrapę bomby i atrapę pistoletu, którymi groził pasażerom.

Odlot[edytuj | edytuj kod]

Boeing 757-222, który obsługiwał lot UA93, nosił oznaczenie rejestracyjne N591UA i miał 182 miejsca na pokładzie. Według rozkładu miał wystartować z lotniska Newark koło Nowego Jorku o 8:00, ale z powodu opóźnień innych lotów, start tego samolotu również się opóźnił – do 8:42. Na pokładzie znajdowało się 37 pasażerów (w tym czterech porywaczy w klasie biznes z przodu samolotu) i siedmioro członków załogi (w tym kapitan Jason Dahl i pierwszy oficer Le Roy Homer). Niektóre informacje na temat tego lotu podawały, że pasażerów było nie 37, tylko 38: wynikło to z nieporozumienia wywołanego faktem, że jeden z pasażerów zarezerwował dwa miejsca.

Z powodu opóźnienia startu, wydarzenia, które nastąpiły później, potoczyły się całkowicie wbrew zamierzeniom porywaczy.

Porwanie[edytuj | edytuj kod]

Jak wynika z zapisu rozmów załogi samolotu z kontrolą ruchu lotniczego i odgłosów z kabiny pilotów, samolot został porwany około godziny 9:28. Cztery minuty wcześniej załoga została powiadomiona o zderzeniu (nie miano wtedy jeszcze pewności, czy to zamach) dwóch innych samolotów z wieżami World Trade Center i ostrzeżona na wypadek próby wdarcia się do kokpitu. O 9:26 pilot poprosił o potwierdzenie tej informacji. O 9:28 dały się słyszeć niezidentyfikowane odgłosy walki w kabinie pilotów, a samolot nagle gwałtownie obniżył pułap o 200 metrów. O 9:32 ktoś mówiący z obcym (arabskim) akcentem zwrócił się do pasażerów (nie wyłączywszy przedtem łączności radiowej z kontrolą ruchu lotniczego) z poleceniem zachowania spokoju i pozostania w fotelach. Prawdopodobnie przejęcie samolotu wyglądało tak: na polecenie Jarraha jeden z porywaczy (przypuszczalnie Saeed al-Ghamdi) wstał i zaatakował jedną ze stewardess, a po chwili Al-Haznawi zabił jednego z pasażerów i wyjął atrapę bomby. Przerażeni pasażerowie uciekli na tył samolotu. Stewardessa zmuszona została do otwarcia drzwi kokpitu, a następnie wpadli tam Al-Ghamdi i Al-Nami, którzy zaatakowali pilotów i zabili ich, podcinając im żyły małymi nożami, w które byli uzbrojeni. Gdy samolot zaczął gwałtownie opadać, za sterami usiadł Ziad Jarrah (od tej chwili on pilotował samolot). W czasie gdy jeden z porywaczy szarpał się jeszcze z jednym ze zdesperowanych pilotów, drugi zabił stewardessę. Kontroler ruchu lotniczego usłyszał wtedy: "W imię Allaha", po czym usłyszał rozpaczliwy krzyk kobiety. Gdy Jarrah opanował maszynę, a Al-Haznawi uspokoił pasażerów, porywacze zamknęli się w kokpicie. Ahmed Al-Nami prawdopodobnie pomagał Al-Haznawiemu w pilnowaniu porządku wśród pasażerów. Saeed Al-Ghamdi i Ziad Jarrah pilotowali samolot w kierunku nowego celu – Waszyngtonu.

Próba odbicia samolotu[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie lotnicze z kwietnia 1994 okolicy, w której w 2001 rozbił się UA93

Drobiazgowe śledztwo przeprowadzone po katastrofie dowiodło, że pasażerowie w tym samolocie, po tym jak terroryści opanowali samolot, zostali wraz ze stewardessami przepędzeni na tył samolotu, skąd zakazano im przechodzenia na przód. Terroryści nie uniemożliwili jednak im telefonowania z pokładu samolotu. Dzięki temu pasażerowie dowiedzieli się od swoich rodzin o tym, że tego dnia wcześniej doszło do ataków na wieże WTC w Nowym Jorku. Doszedłszy do wniosku, że i ich samolot posłużyć ma jako latający pocisk przeciw któremuś z budynków – być może w stołecznym Waszyngtonie – pasażerowie zdecydowali się na próbę odbicia samolotu z rąk terrorystów. Decyzję tę podjęto w wyniku głosowania. W decyzji o ataku na porywaczy najprawdopodobniej pasażerów utwierdziło również spostrzeżenie ciał pilotów leżących przed kabiną pilotów. Zdecydowano się zaatakować przy użyciu broni sporządzonej naprędce ze sztućców, znajdujących się na w pokładowej kuchni samolotu, oraz naczyń z wrzątkiem, zagotowanym w tym samym miejscu. Przypuszczalnie w próbie odbicia samolotu uczestniczyły stewardessy Cee Cee Lyles i Sandra Bradshaw, a z pasażerów przede wszystkim Todd Beamer, Mark Bingham, Tom Burnett, Andrew Garcia, Jeremy Glick i Richard Guadagno, natomiast pozostali pasażerowie współdziałali z nimi w mniejszym lub większym stopniu. W chwili rozpoczęcia ataku pasażerów samolot znajdował się około dwudziestu minut lotu od Waszyngtonu.

Katastrofa[edytuj | edytuj kod]

Zapis parametrów lotu oraz odgłosów nagranych przez mikrofony pokładowe wskazuje, że Ziad Jarrah, pilotujący samolot, miał poważne trudności z utrzymywaniem pułapu lotu i leciał stosunkowo nisko, cały czas obniżając samolot. Nie umiał wyłączyć alarmu, który włączał się po przejściu z kierowania automatycznego na sterowanie ręczne.

Atak pasażerów spowodował, że porywacze całkowicie stracili głowę. Ziad Jarrah i tak mając poważne kłopoty w opanowaniu Boeinga, usiłował utrudnić pasażerom przedostanie się pod drzwi kokpitu, kładąc maszynę raz na lewe, a raz na prawe skrzydło. Sprawiło to, że atakujący tracili równowagę w wąskich przejściach wewnątrz samolotu. Pomimo to zbuntowani pasażerowie zdołali przejść przez tył i środek samolotu. Najprawdopodobniej wspomagając się wózkiem do rozwożenia posiłków staranowali jednego z terrorystów (przypuszczalnie Al-Haznawiego) stojącego pod drzwiami kokpitu. Pasażerom udało się go obezwładnić lub nawet zabić. W tym czasie trzej porywacze zamknięci w kokpicie mieli pełną świadomość wydarzeń na pokładzie. Ich chaotyczne rozmowy prowadzone w języku arabskim przerywane co chwilę przez sygnały ostrzegawcze i alarmy wskazują, że nie byli przygotowani na taki obrót spraw. Pilot-samobójca Ziad Jarrah najprawdopodobniej wtedy podjął decyzję o rozbiciu samolotu. Doradzali mu to jego kompani usiłujący uniemożliwić pasażerom wtargnięcie do kokpitu. Gdy pasażerowie zaczęli wyważać drzwi od kabiny pilotów Ziad Jarrah gwałtownie obniżył pułap lotu, co potwierdziły zapisy parametrów lotu. Głośne modlitwy i cytaty z Koranu zarejestrowane w kabinie wskazują, że pomimo straszliwego chaosu i dużego stresu porywacze mieli świadomość, że zginą. Odgłosy walki świadczą, iż obydwie strony angażowały się z wielkim poświęceniem. Z niewiadomych przyczyn Ziad Jarrah przedłużał moment katastrofy, ostatnią świadomie podjętą przez niego decyzją (odnotowaną w czarnych skrzynkach) było zwiększenie prędkości poprzez zwiększenie obrotów. Nie wiadomo, czy pasażerom udało się wtargnąć do kokpitu. Wiadomo, że wyważyli drzwi, co potwierdzają odgłosy odnotowane przez mikrofony znajdujące się obok drzwi. Pasażerowie musieli wówczas wdać się w szamotaninę z dwoma zamachowcami (Saeedem-al-Ghamdim i Ahmedem al-Namim). Potężne wstrząsy i turbulencje utrudniały tę walkę. W tym momencie samolot przelatywał w pobliżu Shanksville. Odgłosy zarejestrowane wskazują, że samolot leciał tak nisko, iż zahaczał o drzewa. Ponieważ samolot poruszał się z wielką prędkością miejscowi farmerzy będąc świadkami tych scen widzieli samolot przez krótką chwilę. Nie wiadomo, czy obrót maszyny o 180 stopni nastąpił w wyniku celowego działania Ziada Jarraha, czy pasażerowie wpadli do kokpitu i wdali się z nim w szamotaninę, w wyniku której maszyna sama obróciła się bez udziału walczących ludzi. Nie wiadomo również, czy pasażerowie weszli do kabiny pilotów, czy zginęli w momencie gdy walczyli z porywaczami w wejściu do kabiny. UA93 rozbił się o ziemię z prędkością około 930 km na godzinę o godzinie 10:03 na terenie nieczynnej kopalni węgla gminy Somerset w Pensylwanii koło Stonycreek Township i Shanksville. Według niektórych innych źródeł, moment uderzenia nastąpił o 10:06 lub o 10:10. Świadkowie upadku twierdzą, że tuż przed uderzeniem samolot odwrócony był na grzbiet i się kołysał. Na miejscu katastrofy powstał krater głęboki na 115 stóp (35 metrów). Nikt nie przeżył – 40 osób uznano za zamordowane, a 4 za zmarłe śmiercią samobójczą.

Zamierzenia porywaczy[edytuj | edytuj kod]

Trasa lotu po porwaniu wskazuje, że porywacze kierowali samolot w kierunku Waszyngtonu. Celem miał być najprawdopodobniej Pentagon, Kapitol lub Biały Dom – każdy z tych budynków (pomimo, że podjęto w nich ewakuację już około 9:45) jest dla Amerykanów symbolem wolności i potęgi ich państwa. Trzy kwadranse opóźnienia startu lotu UA93 uniemożliwiło zamierzone zsynchronizowanie wszystkich czterech zamachów podjętych tego dnia. Porywacze w swoich planach nie wzięli tej ewentualności pod uwagę, zatem nie przewidzieli, że pasażerowie mogą się dowiedzieć o pozostałych zamachach od swych rodzin, jeśli nie zakaże się im telefonować. Dzięki temu, oraz dzięki nagraniom czarnych skrzynek, przebieg wydarzeń w tym samolocie udało się odtworzyć dość dokładnie.

Po katastrofie[edytuj | edytuj kod]

Po katastrofie, już w październiku 2001, władze amerykańskiego lotnictwa cywilnego zmieniły numer lotu UA93 na UA81; później przenumerowano wszystkie loty, a poranny lot z Newark do San Francisco nosi obecnie numer 853. Cywilne władze lotnicze Nowego Jorku i New Jersey zmieniły natomiast nazwę lotniska Newark z Newark International Airport na Newark Liberty International Airport. Katastrofa UA93 jest traktowana przez Amerykanów jako przykład obywatelskiego zachowania ludzi postawionych w ekstremalnej sytuacji, w obliczu zagrożenia życia. Rodziny ofiar zostały otoczone specjalną opieką.

Na podstawie tych wydarzeń powstały dwa pełnometrażowe filmy fabularne - jeden telewizyjny ("Lot 93 z Newark") i jeden kinowy ("Lot 93"), z których krytycy i widzowie wyżej ocenili ten drugi. "Lot 93" otrzymał nominacje do Oscara za reżyserię (Paul Greengrass) i montaż.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]